Edukira joan

Mondelange

Mondelange
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Mosela
Izen ofizialaMondelange
Posta kodea57300
Geografia
Koordenatuak49°15′45″N 6°10′07″E / 49.2625°N 6.1686°E / 49.2625; 6.1686
Mapa
Azalera4,1 km²
Altitudea154 m, 162 m eta 160 m
MugakideakAmnéville, Ay-sur-Moselle, Bousse, Hagondange eta Richemont
Demografia
Biztanleria5.699 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.895 (%50,5) (%49,5) 2.835 alt_right
Dentsitatea1.390 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakLangenselbold, Chiampo eta Simpelveld
mairie-mondelange.fr

Mondelange Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.699 biztanle zituen 4,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Amnéville, Ay-sur-Moselle, Bousse, Hagondange eta Richemont.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MondelangeMondelange
Població amb 1867 habitants (2000)Richemont (1,9 km)
Població amb 2718 habitants (2000)Bousse (2,2 km)
Població amb 10150 habitants (2000)Amnéville (2,3 km)
Població amb 9212 habitants (2000)Hagondange (2,4 km)
Població amb 7549 habitants (2000)Talange (2,9 km)
Població amb 2634 habitants (2000)Gandrange (3,6 km)
Població amb 6938 habitants (2000)Guénange (3,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 16,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 744 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 9,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Amnéville udalerrian dago, 9,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 884,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,9 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea010002000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.835 gizon, 2.895 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.17
0.88
 
90-94
 
1.04
1.94
 
85-89
 
1.90
3.00
 
80-84
 
4.15
3.53
 
75-79
 
3.28
4.76
 
70-74
 
6.22
3.53
 
65-69
 
4.84
8.11
 
60-64
 
7.08
8.99
 
55-59
 
7.77
8.11
 
50-54
 
7.77
6.00
 
45-49
 
6.22
5.11
 
40-44
 
6.04
5.29
 
35-39
 
5.53
6.17
 
30-34
 
6.39
5.64
 
25-29
 
5.35
7.58
 
20-24
 
6.22
5.47
 
15-19
 
5.87
7.05
 
10-14
 
2.94
4.23
 
5-9
 
5.70
4.59
 
0-4
 
5.53
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mondelange udalerrian 5.654 biztanle zeuden eta 2.692 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,10 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 39,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

5.654biztanle
2.692elkarbizitza-unitate
2,10lagun elkarbizitza-unitateko
1.635familia
Udalerria
% 24
% 28
% 8
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.635 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (747). Guraso bakarreko 229 familietatik 209etan ama zen guraso bakarra. 876 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 353k seme-alaba bakarra zuten etxean, 285k bi, eta 121k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 659 bikoteetatik 54tan (% 8,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

747
659
229
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean876
Seme-alaba bat353
Bi seme-alaba285
Hiru seme-alaba97
Lau edo gehiago24

15 urte edo gehiago zituzten 4.812 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,4).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 20
40-54% 16
55-64% 26
65-79% 28
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 67
40-54% 70
55-64% 69
65-79% 67
80 +% 46

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,7 izatezko bikotean eta % 5,6 PACS bidez lotuta). % 25,8 ezkongabeak ziren, % 7,3 alargunak eta % 6,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 43,0
Ezkongabea% 25,8
Izatezko bikotean% 11,7
Alarguna% 7,3
Dibortziatuta% 6,7
PACS bidez lotuta% 5,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,9), erdi-mailako lanbideak (% 20,1), enplegatuak (% 16,5), eskulangileak (% 16,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,9) Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 30,3) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 20
% 17
% 16
% 32
Mosela
% 10
% 16
% 17
% 17
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.979 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.690 egoitza nagusi ziren, 31 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 257 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.521), eta apartamentuak gutxi ziren (1.431). Egoitza nagusietatik 1.621 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.039 alokairuan zeuden, 281 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 30 doan lagata.[10]

2.979etxebizitza
2.690egoitza nagusi
1.521etxe
1.431apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.690
257
Egoitza nagusia (2.690)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (31)Hutsik (257)

Etxe mota

1.521
1.431
Etxea (1.521)Apartamentua (1.431)

Jabetza egoera

1.621
1.039
281
Jabeak (1.621)Alokairuan (1.039)HLM (281)Doan lagata (30)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (853).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik73
1919-1945219
1946-1970853
1971-1990708
1991-2005409
2006-2020392

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.171). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.090 etxebizitzatan). 2.130 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.349 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.034tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela95
2 gela276
3 gela558
4 gela590
5 gela edo gehiago1.171

Berogailu mota

2.090
419
Gas sarea (2.090)Fuel-olioa (102)Elektrizitatea (419)Gas botila (8)Bestelakoak (71)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.130aparkalekua
1.349ibilgailu 1
1.034ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.674 biztanleetatik 2.848 aktibo ziren (% 77,5), horietako 2.523 lanean (% 68,7) eta 325 langabezian (aktiboen % 11,4).

3.67415-64 urteko biztanle
% 77,5aktibo
% 68,7lanean
% 11,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,6
25-54 urte% 91,1
55-64 urte% 61,9
Gizonak% 81,2
Emakumeak% 73,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,4
BEPC, brebeta% 20,6
CAP-BEP% 11,8
Batxilergoa% 12,3
Goi-mailako +2% 7,2
Goi-mailako +3/4% 8,9
Goi-mailako +5% 7,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

826 ez-aktibotik 295 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,7), 214 erretiraturik zeuden (% 25,9) eta 317 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,4).

Ez-aktiboak

% 36
% 26
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 30
% 33
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.360 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.523 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.360enplegu udalerrian
% 89,0soldatapeko
% 11,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.940 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.940 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.030 €
% 18,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,6

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.671 ziren, horien artean 2.615 aktiboak ziren eta 1.056 inaktiboak ziren. 2.615 pertsona aktiboetatik 2.329 lanean zeuden (1.292 gizon eta 1.037 emakume) eta 287 langabezian zeuden (119 gizon eta 168 emakume). 1.056 pertsona inaktiboetatik 280 erretiraturik zeuden, 319 ikasten zeuden eta 457 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[11]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Mondelange udalerrian 2.411 unitate fiskal zeuden, 5.726 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.267 euro zen.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 239 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 86 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 19 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 18 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 25 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[13]

2009an zeuden norbanakoentzako 63 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 11 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 5 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 4 argiketariak, 7 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 10 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 2 tintoreriak.[14]

2009an zeuden 33 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 5 okindegiak, 2 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 2 liburu dendak, 7 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 3 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1973ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Malancourt », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Emploi et population active 1999 et 2007
  12. Revenus fiscaux des ménages en 2008
  13. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]