Monismo

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Monismo errealitatea bakarra edo hatsapen bakar batean oinarriturikoa dela dioen filosofia teoria da. Teoria horren arabera errealitate partikular deritzanak ez dira ilusioak edota sustantzia edo oinarrizko energia horren aldaketak baizik. Antzina izatearen teoria eleatikoa hartzen zen monistatzat, eta garai modernoan, berriz, Spinozaren teoria.

Demokrito eta Epikuro izan ziren teoria monista materialisten aitzindariak, Kristo aurretik. Geroago, Boyl, Gassendik eta La Mettriek jarraitu zuten. Pentsatzaile hauen iritziz, prozesu mentalak jatorri materiala dute, eta jatorri hori garuna da. Bi joera daude:

  • Fisikalismoa: José Ferrater Mora eta Paul Feyerabend pentsatzen zuten moduan, jarduera mentalak prozesu fisiko-kimikoak dira. Materialismo zibernetikoa fisikalismoaren beste joera bat da. Honen arabera, garuna ordenagailu konplexu bat besterik ez da, eta beraz, gizakia automata kontzientea dela esaten du Turing-ek.
  • Materialismo emergentista: Mario Bunge zen honetan sinesten zuen pentsatzaileetako bat. Bunge-ren teoriaren arabera, substantzia bakarra daukagu: ateria eta materia horrek hainbat propietate ditu eboluzioaren ondorioz. Emergentistek uste dute, alderdi mentala ez dela bakarrik fisikoa, baina eboluzioan zehar alderdi fisiko hartatik agertu zela.


Filosofia Artikulu hau filosofiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.