Edukira joan

Montélimar

Montélimar
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Drôme
BarrutiNyonseko barrutia
AlkateaFranck Reynier (en) Itzuli
Izen ofizialaMontélimar
Posta kodea26200
Geografia
Koordenatuak44°33′31″N 4°45′03″E / 44.5586°N 4.7508°E / 44.5586; 4.7508
Mapa
Azalera46,81 km²
Altitudea56 m, 213 m eta 98 m
MugakideakRochemaure, Le Teil, Allan, Ancône, Châteauneuf-du-Rhône, Espeluche, Montboucher-sur-Jabron, Sauzet eta Savasse
Demografia
Biztanleria40.595 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 21.406 (%53) (%47) 18.966 alt_right
Dentsitatea867 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakRacine, Rivoli, Ravensburg, Aberdare (en) Itzuli, Nabeul (en) Itzuli eta Malalbergo
montelimar.fr

Montélimar (frantsesez eta ofizialki: Montélimar) Frantziako udalerri bat da, Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 40.595 biztanle zituen 46,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Rochemaure, Le Teil, Allan, Ancône, Châteauneuf-du-Rhône, Espeluche, Montboucher-sur-Jabron, Sauzet eta Savasse.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MontélimarMontélimar
Població amb 1028 habitants (2000)Ancône (3,3 km)
Població amb 277 habitants (2000)Ratières (4,6 km)
Població amb 1978 habitants (2000)Rochemaure (4,9 km)
Població amb 1243 habitants (2000)Savasse (5,1 km)
Població amb 7941 habitants (2000)Le Teil (5,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 18,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 873 mm-koa da, urtarrilean 6,5 euri-egun eta uztailean 0,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 919,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,2 °C-koa da, 1938ko abenduaren 22an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea500010.00015.00020.00025.00030.00035.00040.00045.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 18.966 gizon, 21.406 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.14
 
95+
 
0.50
0.95
 
90-94
 
1.63
1.69
 
85-89
 
3.31
2.79
 
80-84
 
3.49
3.34
 
75-79
 
5.12
4.80
 
70-74
 
5.78
5.73
 
65-69
 
5.29
6.16
 
60-64
 
6.23
5.71
 
55-59
 
6.35
6.41
 
50-54
 
6.00
6.31
 
45-49
 
6.62
5.38
 
40-44
 
5.50
6.32
 
35-39
 
5.57
6.05
 
30-34
 
5.45
5.62
 
25-29
 
5.80
6.36
 
20-24
 
4.68
7.59
 
15-19
 
5.81
6.83
 
10-14
 
6.38
5.86
 
5-9
 
5.62
5.97
 
0-4
 
4.86
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montélimar udalerrian 39.884 biztanle zeuden eta 19.626 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,03 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

39.884biztanle
19.626elkarbizitza-unitate
2,03lagun elkarbizitza-unitateko
10.852familia
Udalerria
% 20
% 24
% 11
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 10.852 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (4.718). Guraso bakarreko 2.286 familietatik 1.857etan ama zen guraso bakarra. 5.479 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 2.357k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.787k bi, eta 1.229k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.848 bikoteetatik 512tan (% 13,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

4.718
3.848
2.286
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean5.479
Seme-alaba bat2.357
Bi seme-alaba1.787
Hiru seme-alaba899
Lau edo gehiago330

15 urte edo gehiago zituzten 33.498 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 12,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 62,8). 80 urte edo gehiagoko 3.032 biztanleetatik 2.703 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 329 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 12
25-39% 20
40-54% 21
55-64% 31
65-79% 35
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 62
40-54% 63
55-64% 61
65-79% 60
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,5 izatezko bikotean eta % 4,7 PACS bidez lotuta). % 28,1 ezkongabeak ziren, % 8,1 alargunak eta % 9,6 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 39,0
Ezkongabea% 28,1
Izatezko bikotean% 10,5
Dibortziatuta% 9,6
Alarguna% 8,1
PACS bidez lotuta% 4,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,5), enplegatuak (% 16,3), eskulangileak (% 15,1), erdi-mailako lanbideak (% 14,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,5) Drôme departamenduko batez bestekoaren (% 33,8) azpitik dago. 27 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[9]

Udalerria
% 9
% 14
% 16
% 15
% 33
Drôme
% 10
% 16
% 14
% 15
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 22.248 etxebizitza zeuden. Horietatik 19.603 egoitza nagusi ziren, 598 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2.047 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (11.883), etxeak baino gehiago (10.231). Egoitza nagusietatik 9.505 beren jabearen bizilekuak ziren, 9.823 alokairuan zeuden, 2.998 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 275 doan lagata.[10]

22.248etxebizitza
19.603egoitza nagusi
10.231etxe
11.883apartamentu

Etxebizitza multzoa

19.603
2.047
Egoitza nagusia (19.603)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (598)Hutsik (2.047)

Etxe mota

10.231
11.883
Etxea (10.231)Apartamentua (11.883)

Jabetza egoera

9.505
9.823
2.998
Jabeak (9.505)Alokairuan (9.823)HLM (2.998)Doan lagata (275)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (5.098).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik1.292
1919-19451.179
1946-19704.457
1971-19905.098
1991-20053.339
2006-20203.851

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (5.962). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (8.825 etxebizitzatan). 12.876 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 9.978 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 5.984tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela687
2 gela2.732
3 gela5.017
4 gela5.207
5 gela edo gehiago5.962

Berogailu mota

8.825
8.388
Gas sarea (8.825)Fuel-olioa (953)Elektrizitatea (8.388)Gas botila (213)Bestelakoak (1.224)

Aparkalekua eta ibilgailuak

12.876aparkalekua
9.978ibilgailu 1
5.984ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 24.143 biztanleetatik 17.773 aktibo ziren (% 73,6), horietako 14.915 lanean (% 61,8) eta 2.858 langabezian (aktiboen % 16,1).

24.14315-64 urteko biztanle
% 73,6aktibo
% 61,8lanean
% 16,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,7
25-54 urte% 87,6
55-64 urte% 58,5
Gizonak% 76,8
Emakumeak% 70,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 27,1
BEPC, brebeta% 26,5
CAP-BEP% 19,3
Batxilergoa% 16,6
Goi-mailako +2% 10,3
Goi-mailako +3/4% 10,1
Goi-mailako +5% 6,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

6.369 ez-aktibotik 2.221 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,9), 1.355 erretiraturik zeuden (% 21,3) eta 2.792 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,8).

Ez-aktiboak

% 35
% 21
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 15
% 27
% 27
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 23.279 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 14.915 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

23.279enplegu udalerrian
% 86,4soldatapeko
% 13,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.850 eurokoa zen, eta biztanleen % 21 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

23.850 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.210 €
% 21,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 16,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2.916 komertzioetatik, 22 erauzte enpresak ziren, 66 janari enpresak ziren, 9 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 5 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 77 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 372 eraikuntza enpresak ziren, 773 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 82 garraio enpresak ziren, 182 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 44 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 161 finantziazio enpresak ziren, 192 higiezinen enpresak ziren, 373 zerbitzu enpresak ziren, 388 administrazio publikoko enpresak ziren eta 170 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 714 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 3 posta bulegoak, 26 banku bulegoak, 6 funerariak, 43 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 7 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 10 ibilgailuen alokairu bulegoak, 9 autoeskolak, 91 igeltseroak, 79 margolariak, 33 zurginak, 45 iturginak, 30 argiketariak, 25 eraikuntza enpresak, 63 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 12 aldi baterako lan enpresak, 130 jatetxeak, 72 higiezinen agentziak, 8 tintoreriak eta 14 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 343 establezimendu komertzialetatik, 3 hipermerkatuak, 7 supermerkatuak, 6 brikolaje denda handika, 5 120 m2 baino gehiagoko dendak, 13 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 41 okindegiak, 9 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 1 arraindegi zen, 23 liburu dendak, 105 arropa dendak, 24 etxerako tresna dendak, 19 zapata-dendak, 18 elektrotresna dendak, 22 altzari dendak, 14 kirol-dendak, 7 drogeria, 7 lurrin-dendak, 8 bitxi-dendak eta 9 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Montélimar udalerrian 89 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.517 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 2 osasun-zentro, 14 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 7 haur-eskola eta 12 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Montélimar udalerrian 5 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 4 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.859 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.153 eta lizeo teknologikoetan 625.

Montélimar udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1920ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Montélimar », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]