Edukira joan

Oderen

Oderen
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Rhin Garaia
BarrutiThanneko barrutia
Kantonamenducanton of Saint-Amarin
Izen ofizialaOderen
Posta kodea68830
Geografia
Koordenatuak47°54′33″N 6°58′31″E / 47.9092°N 6.9753°E / 47.9092; 6.9753
Mapa
Azalera19,12 km²
Altitudea445 m, 1.264 m eta 853 m
MugakideakLinthal, Metzeral, Kruth, Fellering eta Ranspach
Demografia
Biztanleria1.215 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 608 (%49,6) (%50,4) 619 alt_right
Dentsitatea64 bizt/km²
oderen.net eta oderen.fr

Oderen Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.215 biztanle zituen 19,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Linthal, Metzeral, Kruth, Fellering eta Ranspach.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
OderenOderen
Població amb 1711 habitants (2000)Fellering (2,0 km)
Població amb 1019 habitants (2000)Kruth (2,6 km)
Població amb 480 habitants (2000)Urbès (3,3 km)
Població amb 253 habitants (2000)Storckensohn (3,7 km)
Població amb 853 habitants (2000)Ranspach (3,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,4 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1587 mm-koa da, urtarrilean 12,4 euri-egun eta uztailean 1,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 6,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1489,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 31,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,4 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea1000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 619 gizon, 608 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.64
0.81
 
90-94
 
5.10
3.23
 
85-89
 
6.58
3.23
 
80-84
 
6.58
4.85
 
75-79
 
4.11
7.92
 
70-74
 
4.11
6.46
 
65-69
 
7.40
9.69
 
60-64
 
5.76
10.66
 
55-59
 
11.51
5.65
 
50-54
 
9.21
6.62
 
45-49
 
5.10
5.82
 
40-44
 
0.82
5.82
 
35-39
 
6.09
5.98
 
30-34
 
5.10
2.42
 
25-29
 
2.63
3.39
 
20-24
 
2.47
4.36
 
15-19
 
2.63
4.36
 
10-14
 
4.44
1.78
 
5-9
 
6.09
6.95
 
0-4
 
2.63
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Oderen udalerrian 1.097 biztanle zeuden eta 551 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,99 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

1.097biztanle
551elkarbizitza-unitate
1,99lagun elkarbizitza-unitateko
329familia
Udalerria
% 21
% 29
% 9
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 329 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (162). Guraso bakarreko 51 familietatik 30etan ama zen guraso bakarra. 212 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 56k seme-alaba bakarra zuten etxean, 35k bi, eta 25k hiru edo gehiago.[9]

162
116
51
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean212
Seme-alaba bat56
Bi seme-alaba35
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.084 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 29,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,6). 80 urte edo gehiagoko 189 biztanleetatik 99 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 90 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 7
25-39% 11
40-54% 11
55-64% 23
65-79% 30
80 +% 29
Bikotean bizi da
15-24% 14
25-39% 62
40-54% 76
55-64% 72
65-79% 58
80 +% 19

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 11,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,0 izatezko bikotean eta % 2,9 PACS bidez lotuta). % 23,2 ezkongabeak ziren, % 11,1 alargunak eta % 7,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,9
Ezkongabea% 23,2
Alarguna% 11,1
Izatezko bikotean% 9,0
Dibortziatuta% 7,9
PACS bidez lotuta% 2,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,4), eskulangileak (% 27,6), enplegatuak (% 14,7), erdi-mailako lanbideak (% 12,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,4) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 12
% 15
% 28
% 39
Rhin Garaia
% 10
% 16
% 15
% 18
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 637 etxebizitza zeuden. Horietatik 548 egoitza nagusi ziren, 62 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 27 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (466), eta apartamentuak gutxi ziren (132). Egoitza nagusietatik 393 beren jabearen bizilekuak ziren, 144 alokairuan zeuden, 72 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[10]

637etxebizitza
548egoitza nagusi
466etxe
132apartamentu

Etxebizitza multzoa

548
62
Egoitza nagusia (548)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (62)Hutsik (27)

Etxe mota

466
132
Etxea (466)Apartamentua (132)

Jabetza egoera

393
144
72
Jabeak (393)Alokairuan (144)HLM (72)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (193).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik97
1919-194550
1946-1970105
1971-1990193
1991-200575
2006-202026

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (278). 193 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 441 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 265 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 234tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela28
2 gela42
3 gela73
4 gela127
5 gela edo gehiago278

Berogailu mota

188
64
58
45
193
Gas sarea (188)Fuel-olioa (64)Elektrizitatea (58)Gas botila (45)Bestelakoak (193)

Aparkalekua eta ibilgailuak

441aparkalekua
265ibilgailu 1
234ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 638 biztanleetatik 476 aktibo ziren (% 74,6), horietako 434 lanean (% 68,0) eta 42 langabezian (aktiboen % 8,8).

63815-64 urteko biztanle
% 74,6aktibo
% 68,0lanean
% 8,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,0
25-54 urte% 90,4
55-64 urte% 59,1
Gizonak% 77,8
Emakumeak% 71,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,3
BEPC, brebeta% 11,1
CAP-BEP% 6,6
Batxilergoa% 8,9
Goi-mailako +2% 7,4
Goi-mailako +3/4% 11,1
Goi-mailako +5% 4,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

162 ez-aktibotik 41 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,3), 54 erretiraturik zeuden (% 33,3) eta 67 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,4).

Ez-aktiboak

% 25
% 33
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 19
% 25
% 43
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 265 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 434 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

265enplegu udalerrian
% 79,6soldatapeko
% 20,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.110 eurokoa zen.

25.110 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.620 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 49 komertzioetatik, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 margolariak, 1 argiketaria, 4 jatetxeak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 kirol-denda zen.[13]

2000. urtean Oderen udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 237 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Markstein Crete », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]