Edukira joan

Oleiros

Wikipedia, Entziklopedia askea
Oleiros
Oleiros
Galiziako udalerrien zerrenda
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Galizia
ProbintziaCoruñako probintzia
AlkateaÁngel García Seoane
Izen ofizialaOleiros
Olérios
Jatorrizko izenaOleiros
Posta kodea15170–15179
INEk ezarritako kodea15058
HerriburuaQ20546432 Itzuli
Geografia
Koordenatuak43°21′17″N 8°19′43″W / 43.3548°N 8.3287°W / 43.3548; -8.3287
Mapa
Azalera43,87 km²
MugakideakCoruña, Culleredo, Cambre eta Sada
Demografia
Biztanleria38.793 (2025)
alt_left 20.178 (%52,1) (%47,9) 18.572 alt_right
Dentsitatea884 bizt/km²
MatrikulaC
oleiros.org

Oleiros Galiziako kostaldean eta A Coruñako probintziako erdialdean dagoen udalerria da. A Coruñako eskualdean bigarren populatuena da hiriburuaren ostean. Azken erroldaren arabera 38.793 biztanle zituen 43,9 km²-ko azaleran.

Rias Mediaseko ingurune naturalean kokatuta dago, Betanzoseko itsasadarraren hegoaldean. 9 parrokia ditu eta udalerriaren hiriburua Oleiros bertan dago kokatuta.

Santa Cruzeko gaztelua.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak iparraldean Betanzoseko itsasadarra, ekialdean Sada eta Bergondo, hegoaldean Cambre eta Culleredo eta mendebaldean A Coruña ditu.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Coruña, Culleredo, Cambre eta Sada.

Mapa
Oleiros eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Parrokiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko parrokiarik handienak Liáns, Perillo, San Pedro de Nós, Dorneda eta Oleiros dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako parrokiak.

Mapa
OpenStreetMaps buruz
Mapsa: erabilera baldintzak
2km
1.2milia
9
8
8 Dexo (Oleiros) (biztanleria 1,358)
8 Dexo (Oleiros) (biztanleria 1,358)
7
6
5
4
4 Dorneda (Oleiros) (biztanleria 3,489)
4 Dorneda (Oleiros) (biztanleria 3,489)
3
3 San Pedro de Nós (Oleiros) (biztanleria 4,739)
3 San Pedro de Nós (Oleiros) (biztanleria 4,739)
2
1
1
Liáns, Oleiros (biztanleria 10,450)
2
Perillo (biztanleria 8,678)
3
San Pedro de Nós (Oleiros) (biztanleria 4,739)
4
Dorneda (Oleiros) (biztanleria 3,489)
5
Oleiros, Oleiros (biztanleria 3,115)
6
Serantes, Oleiros (biztanleria 1,550)
7
Maianca, Oleiros (biztanleria 1,464)
8
Dexo (Oleiros) (biztanleria 1,358)
9
Iñás, Oleiros (biztanleria 1,232)

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea26.00028.00030.00032.00034.00036.00038.00040.000200020052010201520202025OleirosBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 18.572 gizon, 20.178 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.01
 
100+
 
0.03
0.16
 
95-99
 
0.47
0.77
 
90-94
 
1.58
1.60
 
85-89
 
2.48
2.91
 
80-84
 
3.29
4.14
 
75-79
 
4.95
4.93
 
70-74
 
5.21
5.79
 
65-69
 
6.03
6.94
 
60-64
 
6.95
7.99
 
55-59
 
7.94
9.29
 
50-54
 
8.97
9.05
 
45-49
 
9.03
7.08
 
40-44
 
7.29
5.04
 
35-39
 
5.43
4.37
 
30-34
 
3.99
4.24
 
25-29
 
3.67
5.40
 
20-24
 
4.47
6.00
 
15-19
 
5.08
5.76
 
10-14
 
5.38
4.91
 
5-9
 
4.57
3.64
 
0-4
 
3.19
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 21,6 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,3) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 10,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 14 —probintzian % 12,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Coruñako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Esta
Udalerri berean · % 21,6Probintzia berean · % 44,6Erkidegoan · % 9,2Beste erkidegoa · % 10,5Estatutik kanpo · % 14
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 5.416 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 70,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Venezuela, Argentina, Brasil dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 70,3Europa · % 24,9Afrika · % 2,5Asia · % 2Ozeania · % 0,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
588
Venezuela
760
205
Argentina
228
174
Brasil
256
152
Kolonbia
252
128
Erresuma Batua
155
144
Suitza
126
101
Uruguai
119
82
Peru
121
77
Kuba
98
84
Frantzia
88
60
Dominikar Errepublika
79
59
Alemania
61
47
Ameriketako Estatu Batuak
68
48
Portugal
38
24
Mexiko
48
32
Ukraina
39
41
Italia
19
23
Txina
36
24
Maroko
26
25
Txile
25
15
Errusia
30
12
Nikaragua
29
12
Errumania
26
15
Herbehereak
23
15
Ekuador
16
13
Paraguai
17
15
Belgika
14
6
Polonia
20
7
Bolivia
17
9
Kanada
11
12
Senegal
2
4
Irlanda
7
3
Filipinak
7
2
Honduras
7
3
Bulgaria
5
2
Moldavia
6
4
Nigeria
3
4
Suedia
3
1
Ginea Ekuatoriala
5
3
Danimarka
2
1
India
3
2
Aljeria
1
2
Gambia
1
3
Norvegia
0
0
Lituania
1
1
Mauritania
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 19.268 etxebizitza zeuden: 13.872 (% 72,0) nagusiak eta 5.396 (% 28,0) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 1.355 (% 7,0) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 3.515 (% 18,2) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 67 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 311 plazarekin (4,64 plaza etxebizitzako).[6]

19.268etxebizitza
13.872etxegune
3.515hutsik (% 18,2)
67etxebizitza turistiko (2026) Coruñako mapa

Etxebizitza multzoa Coruñako mapa

13.872
5.396
Etxebizitza nagusia (13.872)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (5.396)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Coruñako mapa

14.398
3.515
Okupatuak (14.398)Noizbehinkakoak (1.355)Hutsik (3.515)

Guztira 13.872 etxegune zeuden, eta horietatik 3.256 (% 23,5) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 13.256
2 pertsona3.778
3 pertsona3.140
4 pertsona2.594
5 edo gehiago1.104

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 32.914 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 48,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 23,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 17,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,1.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 45,5 zen 2021ean eta % 48,5 2024an; beraz, 3,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 13,0 izatetik % 11,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 49,3 ziren, eta gizonen artean % 47,8; 1,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 13,3 eta gizonen % 8,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

32.914biztanle 15 urte edo +, 2024
% 48,5goi-mailako ikasketak+3,1 puntu 2021etik mapa
% 11,1lehen hezkuntza edo gutxiago−2,0 puntu 2021etik mapa
% 12,4ikasten ari dira, 2024
% 11,1
% 17,3
% 23,1
% 48,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 11,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 17,3Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 23,1Goi-mailako ikasketak · % 48,5
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Coruñako mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 77,2 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 22,8 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 728 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 68,7 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 31,3. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,7 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,7
Lehen hezkuntza
% 9,4
DBH eta antzekoak
% 17,3
Batxilergoa
% 15,8
Erdi-mailako LH
% 7,2
Goi-mailako LH
% 11,1
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 15,3
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 14,5
Masterrak eta espezialitateak
% 5,5
Doktoretzak
% 2,2
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Oleiros, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak15.978% 48,57.486% 47,88.492% 49,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa7.596% 23,13.877% 24,73.719% 21,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)5.699% 17,32.958% 18,92.741% 15,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago3.641% 11,11.351% 8,62.290% 13,3
Guztira32.914% 100,015.672% 100,017.242% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Oleiros, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 45,5% 23,4% 18,1% 13,031.563
2022% 46,6% 23,3% 17,8% 12,231.962
2023% 47,7% 23,1% 17,4% 11,832.426
2024% 48,5% 23,1% 17,3% 11,132.914

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 12,4 ikasten ari zen (4.074 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 54,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 27,1 batxilergoan, % 13,8 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,1 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 55,1 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 54,4; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 12,6 eta emakumeen % 15,0. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 90,2 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 57,5 eta 25–29 urtekoen % 17,2; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 3,3 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 54,8 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 48,7.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 90,2
20–24 urte
% 57,5
25–29 urte
% 17,2
30–34 urte
% 10,0
35–39 urte
% 7,5
40–44 urte
% 5,9
45–49 urte
% 5,0
50–54 urte
% 3,5
55 urte edo +
% 0,9
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,9
Goi-mailako ikasketak
% 54,8
Erdi-mailako LH
% 13,8
Batxilergoa
% 27,1
DBH eta antzekoak
% 3,1
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,2
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 85,6 estatuan jaio zen, eta % 14,4 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 48,1 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 8,6; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 45,6 eta % 8,5, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 49,0 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 13,8; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,8 eta % 10,5, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 48,1
Goi-mailakoak
% 45,6
% 23,8
Batx. / erdi LH
% 30,7
% 19,4
DBH
% 15,2
% 8,6
Lehen H. edo gutx.
% 8,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 49,0
Goi-mailakoak
% 50,8
% 20,3
Batx. / erdi LH
% 28,7
% 17,0
DBH
% 10,0
% 13,8
Lehen H. edo gutx.
% 10,5
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 12,8 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 9,8.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 55,2 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 51,1 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 19.798 euro-koa zen[11], probintziako altuena, eta etxegune bakoitzeko 51.654 euro-koa, probintziako altuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.319 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 23.450 euro zen. Errenta gordina 26.169 euro-koa izan zen pertsonako, probintziako altuena.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 63[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 16,8), beste diru-sarrerak (% 16,7), langabezia-prestazioak (% 1), beste prestazioak (% 2,6).

63%
17%
17%
Soldata · % 63Pentsioak · % 16,8Langabezia · % 1Beste prestazioak · % 2,6Beste sarrerak · % 16,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 34 da, probintziakoaren (29,3; Coruñako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) gainetik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,4; Coruñako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Oleiros udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 18.423 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 56,7; gainerako % 43,3 inaktibo zeuden (erretiratuak % 48,0, beste inaktiboak % 34,9 eta ikasleak % 17,1).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 58,9 zen eta emakumezkoena % 54,8; langabezia-tasa, aldiz, % 6,8 eta % 8,6 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 16.614 zen 2023ean, 2021eko 15.607etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 49,9 osatzen dute, eta gizonek % 50,1.

16.614okupatu, 2023+% 6,5 2021etik
% 49,9emakumeak okupatuen artean
% 56,7jarduera-tasa, 2024
% 7,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 52,3
% 20,8
% 15,1
Okupatuak · % 52,3Langabeak · % 4,4Ikasleak · % 7,4Erretiratuak · % 20,8Beste inaktiboak · % 15,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Oleiros, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak17.003% 52,38.471% 54,98.532% 50,1
Langabeak1.420% 4,4620% 4,0800% 4,7
Inaktiboak14.059% 43,36.350% 41,17.709% 45,2
Guztira32.482% 100,015.441% 100,017.041% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 84,6), industria (% 8,8), eraikuntza (% 5,8) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 0,8).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena merkataritza da (% 16,0), ondoren osasuna eta gizarte-zerbitzuak (% 9,8) eta hezkuntza (% 8,9) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Coruñako mapa
% 8,8
% 84,6
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 0,8Industria · % 8,8Eraikuntza · % 5,8Zerbitzuak · % 84,6
Jarduera-adar zehatzak
Merkataritza
% 16,0
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 9,8
Hezkuntza
% 8,9
Jarduera profesionalak
% 8,6
Manufaktura-industria
% 8,0
Administrazio publikoa
% 7,8
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 6,7
Ostalaritza
% 6,3
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Eraikuntza
% 5,8
Informazioa eta komunikazioak
% 4,7
Garraioa eta biltegiratzea
% 4,3
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 3,0
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 2,9
Beste zerbitzu batzuk
% 2,5
Etxeetako jarduerak
% 2,4
Higiezinen jarduerak
% 0,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 0,8
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,6
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,2
Erauzketa-industriak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 47,9; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 39,7), eta oinarrizko okupazioak % 8,0.[16] Bi sexuetan goi eta erdi maila dira nagusi (gizonen % 47,9 eta emakumeen % 47,9).

% 47,9
% 39,7
% 8,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 47,9Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 39,7Oinarrizko okupazioak · % 8,0Ez dago jasota · % 4,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Oleiros, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak7.958% 47,93.983% 47,93.975% 47,9
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak6.595% 39,73.475% 41,83.120% 37,6
Oinarrizko okupazioak1.333% 8,0492% 5,9841% 10,1
Ez dago jasota728% 4,4366% 4,4362% 4,4
Guztira16.614% 100,08.316% 100,08.298% 100,0

Okupatuen % 80,9 besteren konturako langileak dira, eta % 19,1 norberaren konturakoak.[17]

% 15,1
% 71,2
% 9,7
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,0Norberaren kontura, langilerik gabe · % 15,1Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 71,2Besteren kontura, aldi baterakoa · % 9,7
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Oleiros, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura3.177% 19,11.866% 22,41.311% 15,8
Besteren kontura13.437% 80,96.450% 77,66.987% 84,2
Guztira16.614% 100,08.316% 100,08.298% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 86,0 estatuan jaio zen, eta % 14,0 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 53,9 okupatuak dira, % 26,2 erretiratuak, % 8,4 ikasleak, % 7,4 bestelako inaktiboak eta % 4,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 59,1 okupatuak dira, % 21,6 bestelako inaktiboak, % 7,0 langabeak, % 6,6 erretiratuak eta % 5,7 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 48,8 okupatuak dira, % 19,9 erretiratuak, % 19,1 bestelako inaktiboak, % 7,2 ikasleak eta % 5,0 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 52,9 okupatuak dira, % 28,0 bestelako inaktiboak, % 8,4 langabeak, % 5,7 erretiratuak eta % 5,0 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 53,9
Okupatuak
% 59,1
% 4,1
Langabeak
% 7,0
% 8,4
Ikasleak
% 5,7
% 26,2
Erretiratuak
% 6,6
% 7,4
Beste inakt.
% 21,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 48,8
Okupatuak
% 52,9
% 5,0
Langabeak
% 8,4
% 7,2
Ikasleak
% 5,0
% 19,9
Erretiratuak
% 5,7
% 19,1
Beste inakt.
% 28,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 84,9 estatuan jaio zen, eta % 15,1 atzerrian.[16] Okupazio-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 49,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 40,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 5,4 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 35,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 9,0 oinarrizko okupazioetakoak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 50,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 37,1 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 8,0 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 40,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 33,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 21,1 oinarrizko okupazioetakoak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 49,9
Goi eta erdi maila
% 35,6
% 40,3
Langile kualifikatuak
% 50,7
% 5,4
Oinarrizko okup.
% 9,0
% 4,4
Ez dago jasota
% 4,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 50,7
Goi eta erdi maila
% 33,3
% 37,1
Langile kualifikatuak
% 40,3
% 8,0
Oinarrizko okup.
% 21,1
% 4,2
Ez dago jasota
% 5,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egitura antzekoa da jatorri bien artean.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 77,2 zerbitzuetan ari dira, % 12,3 industrian eta % 9,3 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 77,6 zerbitzuetan ari dira, % 10,9 eraikuntzan eta % 9,5 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 91,6 zerbitzuetan ari dira, % 6,0 industrian eta % 2,1 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 94,0 zerbitzuetan ari dira, % 3,9 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 1,2
Nekazaritza
% 2,0
% 12,3
Industria
% 9,5
% 9,3
Eraikuntza
% 10,9
% 77,2
Zerbitzuak
% 77,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 0,2
Nekazaritza
% 0,3
% 6,0
Industria
% 3,9
% 2,1
Eraikuntza
% 1,6
% 91,6
Zerbitzuak
% 94,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 34,3 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 43,9 km² denez, NAE lurraldearen % 0,8 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 79,8 larre iraunkorrak (27,4 ha, 12 ustiategitan), % 17,3 lur goldagarria (5,9 ha, 6 ustiategitan), % 1,5 berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,52 ha, 4 ustiategitan), % 0,8 arbolak (0,29 ha, 2 ustiategitan) eta % 0,5 norberaren kontsumorako baratzeak (0,16 ha, 5 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
99%
NAE · 34,3 ha (% 0,8)Gainerako azalera · 4.353 ha (% 99,2)
NAE, lur-erabileraren arabera
17%
80%
Lur goldagarria · 5,9 ha (% 17,3)Larre iraunkorrak · 27,4 ha (% 79,8)Arbolak · 0,29 ha (% 0,8)Baratzeak · 0,16 ha (% 0,5)Berotegiak · 0,52 ha (% 1,5)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 39 behi eta 59 ardi eta ahuntz zeuden[21][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 25.266 gidari zeuden erroldatuta: 12.898 gizon (% 51) eta 12.368 emakume (% 49)[22]. Biztanleen % 65,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 29.849 ibilgailuk osatzen zuten: 22.962 turismo, 3.249 motozikleta, 1.582 furgoneta, 959 kamioi eta 529 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 593 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (575) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,1 urtekoa zen; turismoen % 13,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 11k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 50 gasolinazko zen eta % 47,7 diesel; 506 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,7; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 10,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 22,7k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
40%
26%
23%
0 etiketa · 947 (% 3,2)ECO · 2.201 (% 7,4)C etiketa · 11.995 (% 40,4)B etiketa · 7.818 (% 26,3)Etiketarik gabe · 6.739 (% 22,7)
Turismoak, adinaren arabera
13%
16%
25%
35%
11%
< 4 urte · 3.039 (% 13,2)4–8 urte · 3.650 (% 15,9)8–15 urte · 5.814 (% 25,3)15–25 urte · 7.939 (% 34,6)≥ 25 urte · 2.520 (% 11)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Jaiak eta ospakizunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oleirosko udalak hainbat jaiegun eta ospakizun antolatzen ditu urte osoan zehar. Eztiaren Jaia Perilloko udal merkatuan ospatzen da udazken osoan zehar. Das Merendiñasko Erromeria Santa Cruzko Dorreen parkean ospatzen da eta udaleko pertsona nagusiak omentzen ditu. Santa Cruzko Aste Kulturala abuztuko aste batean ospatzen da eta kirol, kultura, sukaldaritza, aisialdi eta bestelako ekitaldiak izan ohi dira.

Alfaroleiros ospakizuna abuztuaren 4tik abuztuaren 8ra antolatzen da, eta buztin artisautzako jarduera tradizionalaren erakustokia izaten da.

Parrokia ezberdinek Ekainetik Irailera aie ezberdinak ospatzen dituzte.

11 - 13, San Antonio (Dexo)
26 - 27, San Paio (Montrove)
26 - 29, San Pedro (Nos)
1 - 5, El Rosario (Dorneda)
16 - 18, El Carmen y la fiesta del Mar (Mera)
24 - 26, Santa Ana (Mera)
30 - 1, Sagrado Corazón (O Carballo)
5 - 8, El Carmen (Lorbé)
13, El Santísimo (Breixo)
14, Santa María (Oleiros)
21 - 25, El Santísimo (Santa Cruz)
27 - 31, El Santísimo (Iñás)
3 - 5, Santa María de la Cabeza (Perillo)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria A Coruña.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria A Coruña.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta A Coruña.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente A Coruña.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera A Coruña.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q688611.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza A Coruña.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak A Coruña.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Oleiros&oldid=11786436"(e)tik eskuratuta