Edukira joan

Oms

Oms
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaEkialdeko Pirinioak
BarrutiCéreteko barrutia
KantonamenduCanton of Céret
AlkateaChristian Vila (en) Itzuli
Izen ofizialaOms
Posta kodea66400
Geografia
Koordenatuak42°32′38″N 2°41′47″E / 42.5439°N 2.6964°E / 42.5439; 2.6964
Mapa
Azalera18,53 km²
Altitudea180 m, 611 m eta 388 m
MugakideakMontauriol, Llauro, Vivès, Ceret, Reynès, Taillet eta Calmeilles
Demografia
Biztanleria364 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 178 (%50,1) (%49,9) 177 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²
oms.fr

Oms (frantsesez eta ofizialki: Oms) Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 364 biztanle zituen 18,53 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Montauriol, Llauro, Vivès, Ceret, Reynès, Taillet eta Calmeilles.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
OmsOms
Població amb 61 habitants (2000)Calmeilles (2,0 km)
Població amb 81 habitants (2000)Taillet (2,7 km)
Població amb 322 habitants (2000)Llauro (3,8 km)
Població amb 212 habitants (2000)Montauriol (4,4 km)
Població amb 112 habitants (2000)Caixas (4,6 km)
Població amb 171 habitants (2000)Tordères (4,9 km)
Població amb 164 habitants (2000)Vivès (5,7 km)
Població amb 51 habitants (2000)Taulis (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta ekialdeko Pirinioetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); aire lehorra, batez ere neguan; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 14,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 759 mm-koa da, urtarrilean 6,4 euri-egun eta uztailean 3,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Queixàs udalerrian dago, 5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 729,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,7 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -7,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea1002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 177 gizon, 178 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
5.65
 
80-84
 
2.81
2.82
 
75-79
 
0.00
10.73
 
70-74
 
2.81
5.65
 
65-69
 
13.48
13.56
 
60-64
 
7.87
7.91
 
55-59
 
5.62
5.65
 
50-54
 
5.62
7.91
 
45-49
 
11.24
11.30
 
40-44
 
5.62
8.47
 
35-39
 
10.67
0.00
 
30-34
 
5.62
2.82
 
25-29
 
2.81
0.00
 
20-24
 
2.81
0.00
 
15-19
 
8.43
14.69
 
10-14
 
2.81
0.00
 
5-9
 
8.99
2.82
 
0-4
 
2.81
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Oms udalerrian 362 biztanle zeuden eta 191 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,90 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 39,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

362biztanle
191elkarbizitza-unitate
1,90lagun elkarbizitza-unitateko
111familia
Udalerria
% 16
% 31
% 10
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 111 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (60). Guraso bakarreko 20 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 60 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

60
30
20
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,6), erdi-mailako lanbideak (% 15,7), enplegatuak (% 13,1), eskulangileak (% 7,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,6) Ekialdeko Pirinioak departamenduko batez bestekoaren (% 38,0) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 7,9).[9]

Udalerria
% 16
% 13
% 37
Ekialdeko Pirinioak
% 13
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 271 etxebizitza zeuden. Horietatik 187 egoitza nagusi ziren, 54 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 30 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (243), eta apartamentuak gutxi ziren (25). Egoitza nagusietatik 155 beren jabearen bizilekuak ziren, 29 alokairuan zeuden, 6 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[10]

271etxebizitza
187egoitza nagusi
243etxe
25apartamentu

Etxebizitza multzoa

187
54
30
Egoitza nagusia (187)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (54)Hutsik (30)

Etxe mota

243
25
Etxea (243)Apartamentua (25)

Jabetza egoera

155
29
Jabeak (155)Alokairuan (29)HLM (6)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (51).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik39
1919-194518
1946-197025
1971-199051
1991-200535
2006-202018

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (97). 91 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 131 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 97 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 81tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela12
3 gela23
4 gela52
5 gela edo gehiago97

Berogailu mota

17
70
91
Gas sarea (3)Fuel-olioa (17)Elektrizitatea (70)Gas botila (6)Bestelakoak (91)

Aparkalekua eta ibilgailuak

131aparkalekua
97ibilgailu 1
81ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 203 biztanleetatik 142 aktibo ziren (% 70,0), horietako 124 lanean (% 61,1) eta 18 langabezian (aktiboen % 12,7).

20315-64 urteko biztanle
% 70,0aktibo
% 61,1lanean
% 12,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 29,4
25-54 urte% 90,9
55-64 urte% 48,7
Gizonak% 72,0
Emakumeak% 68,0

61 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 19,7), 27 erretiraturik zeuden (% 44,3) eta 22 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,1).

Ez-aktiboak

% 20
% 44
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 10
% 13
% 30
% 26
% 10
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 59 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 124 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

59enplegu udalerrian
% 47,5soldatapeko
% 52,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.900 eurokoa zen.

23.900 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.080 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.[13]

2000. urtean Oms udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 138 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 2010ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Caixas », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]