Edukira joan

Oraison

Oraison
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaProventza Garaiko Alpeak
BarrutiDigne-les-Bainseko barrutia
Kantonamenducanton of Mées
Izen ofizialaOraison
Posta kodea04700
Geografia
Koordenatuak43°55′02″N 5°55′07″E / 43.9172°N 5.9186°E / 43.9172; 5.9186
Mapa
Azalera38,42 km²
Altitudea323 m, 645 m eta 407 m
MugakideakLa Brillanne, Le Castellet, Lurs, Les Mées, Valensole eta Villeneuve
Demografia
Biztanleria6.155 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.140 (%52) (%48) 2.895 alt_right
Dentsitatea160 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakTraversetolo
oraison.com eta oraison.fr

Oraison (frantsesez eta ofizialki: Oraison) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 6.155 biztanle zituen 38,42 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Brillanne, Le Castellet, Lurs, Les Mées, Valensole eta Villeneuve.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
OraisonOraison
Població amb 869 habitants (2000)La Brillanne (2,5 km)
Població amb 3448 habitants (2000)Villeneuve (5,2 km)
Població amb 244 habitants (2000)Le Castellet (5,5 km)
Població amb 381 habitants (2000)Lurs (6,3 km)
Població amb 233 habitants (2000)Niozelles (6,8 km)
Població amb 2885 habitants (2000)Volx (7,6 km)

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea10002000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.895 gizon, 3.140 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.35
 
95+
 
1.11
0.86
 
90-94
 
2.71
3.11
 
85-89
 
3.66
2.25
 
80-84
 
4.78
5.01
 
75-79
 
4.94
7.25
 
70-74
 
7.48
7.43
 
65-69
 
6.53
6.39
 
60-64
 
6.37
6.39
 
55-59
 
7.48
6.91
 
50-54
 
7.32
5.70
 
45-49
 
3.98
5.18
 
40-44
 
4.94
6.39
 
35-39
 
4.62
6.04
 
30-34
 
5.89
4.49
 
25-29
 
5.41
5.01
 
20-24
 
3.82
4.49
 
15-19
 
4.30
4.49
 
10-14
 
5.73
7.08
 
5-9
 
4.14
5.18
 
0-4
 
4.78
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Oraison udalerrian 5.959 biztanle zeuden eta 2.950 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,1), Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[4]

5.959biztanle
2.950elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
1.776familia
Udalerria
% 20
% 28
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.776 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (816). Guraso bakarreko 358 familietatik 255etan ama zen guraso bakarra. 939 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 439k seme-alaba bakarra zuten etxean, 313k bi, eta 85k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 602 bikoteetatik 81tan (% 13,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[4]

816
602
358
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean939
Seme-alaba bat439
Bi seme-alaba313
Hiru seme-alaba70
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 5.262 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,2). 80 urte edo gehiagoko 611 biztanleetatik 478 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 133 kolektibitateren batean.[4]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 15
40-54% 16
55-64% 24
65-79% 27
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 67
40-54% 68
55-64% 68
65-79% 68
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,0 izatezko bikotean eta % 5,4 PACS bidez lotuta). % 22,5 ezkongabeak ziren, % 10,0 alargunak eta % 8,9 dibortziatuak.[4]

Ezkonduta% 41,2
Ezkongabea% 22,5
Izatezko bikotean% 12,0
Alarguna% 10,0
Dibortziatuta% 8,9
PACS bidez lotuta% 5,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,4), erdi-mailako lanbideak (% 16,8), eskulangileak (% 15,1), enplegatuak (% 13,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,4) Proventza Garaiko Alpeak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[4]

Udalerria
% 17
% 13
% 15
% 38
Proventza Garaiko Alpeak
% 8
% 14
% 15
% 11
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.333 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.948 egoitza nagusi ziren, 134 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 251 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.511), eta apartamentuak gutxi ziren (808). Egoitza nagusietatik 1.733 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.129 alokairuan zeuden, 228 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 86 doan lagata.[5]

3.333etxebizitza
2.948egoitza nagusi
2.511etxe
808apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.948
Egoitza nagusia (2.948)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (134)Hutsik (251)

Etxe mota

2.511
808
Etxea (2.511)Apartamentua (808)

Jabetza egoera

1.733
1.129
Jabeak (1.733)Alokairuan (1.129)HLM (228)Doan lagata (86)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (795).[5]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik241
1919-1945190
1946-1970449
1971-1990795
1991-2005647
2006-2020589

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (892). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.857 etxebizitzatan). 2.120 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.400 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.233tan bi edo gehiago.[5]

Gela kopurua

1 gela115
2 gela265
3 gela790
4 gela887
5 gela edo gehiago892

Berogailu mota

263
361
1.857
436
Gas sarea (263)Fuel-olioa (361)Elektrizitatea (1.857)Gas botila (32)Bestelakoak (436)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.120aparkalekua
1.400ibilgailu 1
1.233ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.438 biztanleetatik 2.655 aktibo ziren (% 77,2), horietako 2.382 lanean (% 69,3) eta 273 langabezian (aktiboen % 10,3).

3.43815-64 urteko biztanle
% 77,2aktibo
% 69,3lanean
% 10,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,6
25-54 urte% 92,4
55-64 urte% 59,4
Gizonak% 80,3
Emakumeak% 74,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,7
BEPC, brebeta% 19,8
CAP-BEP% 12,7
Batxilergoa% 10,5
Goi-mailako +2% 6,3
Goi-mailako +3/4% 4,3
Goi-mailako +5% 6,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

783 ez-aktibotik 255 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,6), 254 erretiraturik zeuden (% 32,4) eta 274 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,0).

Ez-aktiboak

% 33
% 32
% 35
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 10
% 12
% 31
% 24
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.741 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 2.382 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

1.741enplegu udalerrian
% 79,3soldatapeko
% 20,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.670 eurokoa zen, eta biztanleen % 14 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.670 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.240 €
% 14,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 18,6

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 338 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 14 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 45 eraikuntza enpresak ziren, 87 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 26 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 14 finantziazio enpresak ziren, 18 higiezinen enpresak ziren, 35 zerbitzu enpresak ziren, 53 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[6]

2009an zeuden norbanakoentzako 92 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 3 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 autoeskolak, 14 igeltseroak, 6 margolariak, 5 zurginak, 8 iturginak, 3 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 10 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 15 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.[7]

2009an zeuden 34 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 8 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 3 drogeria, 2 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.[8]

2000. urtean Oraison udalerrian 70 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.200 hektarea erabiltzen.[9]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 , 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Oraison udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 359 ikaslekin.

  1. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]