Orbey

Orbey
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Ekialde Handia
Departamendua	Rhin Garaia
Barruti	arrondissement of Colmar-Ribeauvillé
Izen ofiziala	Orbey
Posta kodea	68370
Geografia
Koordenatuak	48°07′35″N 7°09′39″E
Azalera	46,02 km²
Altitudea	500 m, 397 m, 1.301 m eta 798 m
Mugakideak	Wihr-au-Val, Labaroche, Luttenbach-près-Munster, Gunsbach, Le Bonhomme, Lapoutroie, Plainfaing, Hohrod eta Soultzeren
Demografia
Biztanleria	3.429 (2023ko urtarrilaren 1a)
1.715 (%49,8)   (%50,2) 1.730
Dentsitatea	75 bizt/km²
orbey.fr

Orbey Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.429 biztanle zituen 46,02 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Wihr-au-Val, Labaroche, Luttenbach-près-Munster, Gunsbach, Le Bonhomme, Lapoutroie, Plainfaing, Hohrod eta Soultzeren.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa

Orbey

Lapoutroie (2,9 km)

Labaroche (3,5 km)

Fréland (5,8 km)

Le Bonhomme (6,4 km)

Kaysersberg (7,5 km)

Zimmerbach (7,9 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago)). RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da, 16,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1360 mm-koa da, urtarrilean 11,8 euri-egun eta uztailean 10,6 egun izanik. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Munster_(Rhin_Garaia) udalerrian dago, 9,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1053,5 mm-koa delarik. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,3 °C-koa da, 2015ko uztailaren 5an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua.

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 1.730 gizon, 1.715 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.58   95+   0.87 2.31   90-94   1.75 2.31   85-89   4.96 2.02   80-84   5.83 4.34   75-79   2.62 4.34   70-74   6.71 6.65   65-69   6.41 6.94   60-64   5.83 8.38   55-59   9.33 5.78   50-54   6.71 4.62   45-49   7.29 5.78   40-44   6.41 6.65   35-39   4.96 4.34   30-34   5.25 5.20   25-29   3.50 6.65   20-24   6.41 6.36   15-19   4.08 7.80   10-14   4.08 5.49   5-9   3.79 3.47   0-4   3.21
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	13	−8	−8	5	−3	−16	−14	−9	−5	−16	−24	−16	−27	−24	−23	−27	−26	−35
Jaiotzak	43	37	31	30	27	22	24	24	27	21	18	18	23	20	20	15	19	24
Heriotzak	30	45	39	25	30	38	38	33	32	37	42	34	50	44	43	42	45	59

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Orbey udalerrian 3.216 biztanle zeuden eta 1.576 elkarbizitza unitate, hau da, 2,04 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).

3.216biztanle

1.576elkarbizitza-unitate

2,04lagun elkarbizitza-unitateko

956familia

Udalerria

% 21

% 32

% 38

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 956 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (511). Guraso bakarreko 114 familietatik 99etan ama zen guraso bakarra. 546 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 188k seme-alaba bakarra zuten etxean, 170k bi, eta 53k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 331 bikoteetatik 53tan (% 16,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.

511

331

114

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean546

Seme-alaba bat188

Bi seme-alaba170

Hiru seme-alaba48

Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 2.974 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 41,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,7). 80 urte edo gehiagoko 342 biztanleetatik 297 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 45 kolektibitateren batean.

Bakarrik bizi da

15-24% 7

25-39% 16

40-54% 17

55-64% 23

65-79% 23

80 +% 42

Bikotean bizi da

15-24% 9

25-39% 60

40-54% 69

55-64% 70

65-79% 71

80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,5 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 26,2 ezkongabeak ziren, % 8,9 alargunak eta % 5,9 dibortziatuak.

Ezkonduta% 42,5

Ezkongabea% 26,2

Izatezko bikotean% 10,5

Alarguna% 8,9

PACS bidez lotuta% 6,0

Dibortziatuta% 5,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,7), enplegatuak (% 15,5), erdi-mailako lanbideak (% 14,8), eskulangileak (% 14,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,7) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,0).

Udalerria

% 8

% 15

% 16

% 15

% 37

Rhin Garaia

% 10

% 16

% 15

% 18

% 30

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	331	% 21,0
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	502	% 31,9
Guraso bakarrekoak	109	% 6,9
Kide bakarrekoak	604	% 38,3
Bestelakoak	30	% 1,9
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	511	% 53,5
Seme-alabadun bikoteak	331	% 34,6
Guraso bakarrekoak	114	% 11,9
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	546	% 57,1
Seme-alaba bat	188	% 19,7
Bi seme-alaba	170	% 17,8
Hiru seme-alaba	48	% 5,0
Lau seme-alaba edo gehiago	5	% 0,5
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	1.263	% 42,5
Izatezko bikotean	311	% 10,5
PACS bidez lotuta	178	% 6,0
Ezkongabea	780	% 26,2
Alarguna	266	% 8,9
Dibortziatuta	176	% 5,9
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	15	% 1,0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	95	% 6,0
Goi-mailako langileak	130	% 8,2
Erdi-mailako lanbideak	234	% 14,8
Enplegatuak	245	% 15,5
Eskulangileak	234	% 14,8
Erretiratuak	578	% 36,7
Bestelakoak	46	% 2,9
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.011 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.585 egoitza nagusi ziren, 250 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 176 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.217), eta apartamentuak gutxi ziren (782). Egoitza nagusietatik 1.093 beren jabearen bizilekuak ziren, 429 alokairuan zeuden, 59 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 63 doan lagata.

2.011etxebizitza

1.585egoitza nagusi

1.217etxe

782apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.585

250

176

Egoitza nagusia (1.585)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (250)Hutsik (176)

Etxe mota

1.217

782

Etxea (1.217)Apartamentua (782)

Jabetza egoera

1.093

429

Jabeak (1.093)Alokairuan (429)HLM (59)Doan lagata (63)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (354).

Eraikuntza garaia

1919 aurretik259

1919-1945233

1946-1970328

1971-1990354

1991-2005286

2006-2020119

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (834). 577 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 1.301 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 754 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 685tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela14

2 gela122

3 gela274

4 gela341

5 gela edo gehiago834

Berogailu mota

238

435

306

577

Gas sarea (238)Fuel-olioa (435)Elektrizitatea (306)Gas botila (29)Bestelakoak (577)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.301aparkalekua

754ibilgailu 1

685ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	1.585	% 78,8
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	250	% 12,4
Hutsik	176	% 8,8
Etxe mota
Etxeak	1.217	% 60,5
Apartamentuak	782	% 38,9
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	14	% 0,9
2 gela	122	% 7,7
3 gela	274	% 17,3
4 gela	341	% 21,5
5 gela edo gehiago	834	% 52,6
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	259	% 16,3
1919-1945	233	% 14,7
1946-1970	328	% 20,7
1971-1990	354	% 22,3
1991-2005	286	% 18,0
2006-2020	119	% 7,5
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	1.093	% 69,0
Alokairuan	429	% 27,1
HLM	59	% 3,7
Doan lagata	63	% 4,0
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	238	% 15,0
Fuel-olioa	435	% 27,4
Elektrizitatea	306	% 19,3
Gas botila	29	% 1,8
Bestelakoak	577	% 36,4
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	1.301	% 82,1
Ibilgailu bat	754	% 47,6
Bi ibilgailu edo gehiago	685	% 43,2
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.081 biztanleetatik 1.577 aktibo ziren (% 75,8), horietako 1.451 lanean (% 69,7) eta 126 langabezian (aktiboen % 8,0).

2.08115-64 urteko biztanle

% 75,8aktibo

% 69,7lanean

% 8,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 51,0

25-54 urte% 91,2

55-64 urte% 57,9

Gizonak% 75,5

Emakumeak% 76,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,2

BEPC, brebeta% 12,5

CAP-BEP% 9,6

Batxilergoa% 10,0

Goi-mailako +2% 3,3

Goi-mailako +3/4% 4,7

Goi-mailako +5% 5,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

504 ez-aktibotik 124 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 24,6), 175 erretiraturik zeuden (% 34,7) eta 205 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,7).

Ez-aktiboak

% 25

% 35

% 41

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria

% 10

% 13

% 27

% 27

% 22

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.275 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.451 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

1.275enplegu udalerrian

% 82,7soldatapeko

% 17,3ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.160 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

27.160 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.620 €

% 9,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,1

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 22,2

18-29 urte% 16,3

30-39 urte% 13,9

40-49 urte% 14,5

50-64 urte% 11,4

65-74 urte% 8,4

75 urte eta gehiago% 7,6

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 5,4

Errentariak% 29,6

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 76,6

Pentsio/erretiroak% 27,5

Ondarea, bestelakoak% 9,1

Gizarte-prestazioak% 4,0

Zuzeneko zergak−% 17,2

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 70,8, ez-soldatapekoen errenta % 3,5, langabezia-sariak % 2,3.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 180 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 9 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 33 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 33 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 25 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.

2009an zeuden norbanakoentzako 44 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 6 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 12 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.

2009an zeuden 16 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 5 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.

2000. urtean Orbey udalerrian 50 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.518 hektarea erabiltzen.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an tratamendu luzeetarako ospitale 1 , botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Orbey udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 442 ikaslekin.

Kanpo estekak

• (Frantsesez)Résumé statistique INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
• (Frantsesez)Évolution et structure de la population INSEEren udalerriko datuen fitxa.
• (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

• Datuak: Q148855
• Multimedia: Orbey / Q148855