Edukira joan

Prayssac

Prayssac
Prayssac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Lot
Izen ofizialaPrayssac
Jatorrizko izenaPrayssac
Posta kodea46220
Geografia
Koordenatuak44°30′14″N 1°11′17″E / 44.5039°N 1.1881°E / 44.5039; 1.1881
Mapa
Azalera24,05 km²
Altitudea107 m, 80 m, 284 m eta 160 m
MugakideakPuy-l'Évêque, Anglars-Juillac, Bélaye, Castelfranc, Les Junies, Lagardelle, Pescadoires eta Pomarède
Demografia
Biztanleria2.519 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.372 (%54,6) (%45,4) 1.142 alt_right
Dentsitatea105 bizt/km²
prayssac.fr

Prayssac (frantsesez eta ofizialki: Prayssac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.519 biztanle zituen 24,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Puy-l'Évêque, Anglars-Juillac, Bélaye, Castelfranc, Les Junies, Lagardelle, Pescadoires eta Pomarède.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
PrayssacPrayssac
Població amb 127 habitants (2000)Lagardelle (2,0 km)
Població amb 134 habitants (2000)Pescadoires (2,3 km)
Població amb 426 habitants (2000)Castelfranc (2,8 km)
Població amb 218 habitants (2000)Grézels (4,3 km)
Població amb 219 habitants (2000)Bélaye (4,4 km)
Població amb 258 habitants (2000)Les Junies (5,3 km)
Població amb 511 habitants (2000)Albas (5,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 15,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 858 mm-koa da, urtarrilean 11,5 euri-egun eta uztailean 6,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Anglars_e_Julhac udalerrian dago, 2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 822,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea9001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.142 gizon, 1.372 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.44
 
95+
 
2.19
4.38
 
90-94
 
5.83
3.94
 
85-89
 
6.92
7.01
 
80-84
 
5.83
8.67
 
75-79
 
11.22
8.23
 
70-74
 
8.67
12.61
 
65-69
 
6.20
6.57
 
60-64
 
11.22
6.57
 
55-59
 
4.74
3.06
 
50-54
 
5.10
5.69
 
45-49
 
5.47
2.19
 
40-44
 
3.28
4.38
 
35-39
 
2.55
1.31
 
30-34
 
3.28
4.38
 
25-29
 
0.73
5.69
 
20-24
 
4.01
3.94
 
15-19
 
3.28
4.38
 
10-14
 
2.92
3.50
 
5-9
 
3.28
3.06
 
0-4
 
3.28
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Prayssac udalerrian 2.460 biztanle zeuden eta 1.336 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,84 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

2.460biztanle
1.336elkarbizitza-unitate
1,84lagun elkarbizitza-unitateko
736familia
Udalerria
% 13
% 35
% 43
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 736 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (467). Guraso bakarreko 85 familietatik 65etan ama zen guraso bakarra. 512 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 100k seme-alaba bakarra zuten etxean, 95k bi, eta 30k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 184 bikoteetatik 15tan (% 8,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

467
184
85
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean512
Seme-alaba bat100
Bi seme-alaba95
Hiru seme-alaba30
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 2.266 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,3). 80 urte edo gehiagoko 411 biztanleetatik 366 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 45 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 15
40-54% 19
55-64% 21
65-79% 28
80 +% 44
Bikotean bizi da
15-24% 19
25-39% 63
40-54% 64
55-64% 72
65-79% 69
80 +% 45

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,1 izatezko bikotean eta % 3,3 PACS bidez lotuta). % 18,7 ezkongabeak ziren, % 12,5 alargunak eta % 8,7 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 46,7
Ezkongabea% 18,7
Alarguna% 12,5
Izatezko bikotean% 10,1
Dibortziatuta% 8,7
PACS bidez lotuta% 3,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 60,6), enplegatuak (% 10,9), erdi-mailako lanbideak (% 10,5), eskulangileak (% 7,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 60,6) Lot departamenduko batez bestekoaren (% 41,1) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,1).[9]

Udalerria
% 10
% 11
% 61
Lot
% 13
% 14
% 12
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.687 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.339 egoitza nagusi ziren, 199 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 149 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.418), eta apartamentuak gutxi ziren (219). Egoitza nagusietatik 892 beren jabearen bizilekuak ziren, 412 alokairuan zeuden, 52 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 35 doan lagata.[10]

1.687etxebizitza
1.339egoitza nagusi
1.418etxe
219apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.339
199
149
Egoitza nagusia (1.339)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (199)Hutsik (149)

Etxe mota

1.418
219
Etxea (1.418)Apartamentua (219)

Jabetza egoera

892
412
Jabeak (892)Alokairuan (412)HLM (52)Doan lagata (35)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (426).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik178
1919-194560
1946-1970252
1971-1990426
1991-2005241
2006-2020171

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (519). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (633 etxebizitzatan). 1.045 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 653 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 464tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela48
2 gela70
3 gela259
4 gela444
5 gela edo gehiago519

Berogailu mota

319
633
283
Gas sarea (47)Fuel-olioa (319)Elektrizitatea (633)Gas botila (58)Bestelakoak (283)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.045aparkalekua
653ibilgailu 1
464ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.126 biztanleetatik 818 aktibo ziren (% 72,6), horietako 715 lanean (% 63,5) eta 104 langabezian (aktiboen % 12,7).

1.12615-64 urteko biztanle
% 72,6aktibo
% 63,5lanean
% 12,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 54,2
25-54 urte% 90,8
55-64 urte% 52,6
Gizonak% 73,3
Emakumeak% 72,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 28,9
BEPC, brebeta% 31,4
CAP-BEP% 14,9
Batxilergoa% 8,4
Goi-mailako +2% 3,7
Goi-mailako +3/4% 8,0
Goi-mailako +5% 7,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

308 ez-aktibotik 59 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 19,2), 149 erretiraturik zeuden (% 48,4) eta 100 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,5).

Ez-aktiboak

% 19
% 48
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 10
% 27
% 29
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.061 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 715 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.061enplegu udalerrian
% 72,6soldatapeko
% 27,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.580 eurokoa zen, eta biztanleen % 16 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.580 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.740 €
% 16,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 15,8

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 238 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 30 eraikuntza enpresak ziren, 69 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 15 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 8 finantziazio enpresak ziren, 14 higiezinen enpresak ziren, 25 zerbitzu enpresak ziren, 31 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 66 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 5 igeltseroak, 9 margolariak, 6 zurginak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 6 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 5 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 4 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 35 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 6 okindegiak, 1 harategi zen, 3 liburu dendak, 7 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 2 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Prayssac udalerrian 58 nekazaritza-ustiategi zeuden, 704 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 , 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Prayssac udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 239 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 1989ko apirilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Anglars », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]