Edukira joan

Preixan

Preixan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiCarcassonneko barrutia
Kantonamenducanton of Montréal
Izen ofizialaPreixan
Posta kodea11250
Geografia
Koordenatuak43°08′46″N 2°17′20″E / 43.1461°N 2.2889°E / 43.1461; 2.2889
Mapa
Azalera8,56 km²
Altitudea122 m, 341 m eta 201 m
MugakideakCouffoulens, Montclar, Rouffiac-d'Aude eta Roullens
Demografia
Biztanleria637 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 298 (%46,5) (%53,5) 343 alt_right
Dentsitatea74 bizt/km²
preixan.com

Preixan (frantsesez eta ofizialki: Preixan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 637 biztanle zituen 8,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Couffoulens, Montclar, Rouffiac-d'Aude eta Roullens.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
PreixanPreixan
Població amb 568 habitants (2000)Couffoulens (1,8 km)
Població amb 473 habitants (2000)Roullens (2,6 km)
Població amb 627 habitants (2000)Leuc (2,8 km)
Població amb 185 habitants (2000)Montclar (3,5 km)
Població amb 420 habitants (2000)Verzeille (3,5 km)
Població amb 736 habitants (2000)Pomas (3,9 km)
Població amb 853 habitants (2000)Cavanac (4,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da, 1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 694 mm-koa da, urtarrilean 9,2 euri-egun eta uztailean 4,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Carcassonne udalerrian dago, 7,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 665 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,2 °C-koa da, 1963ko otsailaren 4an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea3504004505005506006501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 343 gizon, 298 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.46
 
95+
 
0.00
1.46
 
90-94
 
1.68
2.92
 
85-89
 
1.68
1.46
 
80-84
 
1.68
2.92
 
75-79
 
3.36
1.46
 
70-74
 
10.07
7.29
 
65-69
 
5.03
5.83
 
60-64
 
8.39
11.37
 
55-59
 
6.38
10.20
 
50-54
 
11.74
11.37
 
45-49
 
8.05
1.46
 
40-44
 
1.68
1.46
 
35-39
 
1.68
8.45
 
30-34
 
11.41
5.83
 
25-29
 
3.36
2.62
 
20-24
 
6.38
5.54
 
15-19
 
9.40
11.08
 
10-14
 
4.70
2.92
 
5-9
 
1.68
2.92
 
0-4
 
1.68
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Preixan udalerrian 637 biztanle zeuden eta 287 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,22 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 36,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 32,1 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

637biztanle
287elkarbizitza-unitate
2,22lagun elkarbizitza-unitateko
190familia
Udalerria
% 25
% 36
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 190 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (104). Guraso bakarreko 15 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 124 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 19k seme-alaba bakarra zuten etxean, 34k bi, eta 13k hiru edo gehiago.[9]

104
71
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean124
Seme-alaba bat19
Bi seme-alaba34
Hiru seme-alaba9
Lau edo gehiago4

15 urte edo gehiago zituzten 530 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 32,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,0).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 14
40-54% 16
55-64% 21
65-79% 27
80 +% 33
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 70
40-54% 72
55-64% 75
65-79% 73
80 +% 61

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,8 izatezko bikotean eta % 4,5 PACS bidez lotuta). % 20,4 ezkongabeak ziren, % 5,5 alargunak eta % 9,1 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 46,4
Ezkongabea% 20,4
Izatezko bikotean% 13,8
Dibortziatuta% 9,1
Alarguna% 5,5
PACS bidez lotuta% 4,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,6), eskulangileak (% 17,4), enplegatuak (% 11,8), goi-mailako langileak (% 10,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,6) Aude departamenduko batez bestekoaren (% 37,3) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 9
% 10
% 10
% 12
% 17
% 37
Aude
% 14
% 16
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 353 etxebizitza zeuden. Horietatik 295 egoitza nagusi ziren, 18 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 40 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (323), eta apartamentuak gutxi ziren (21). Egoitza nagusietatik 203 beren jabearen bizilekuak ziren, 86 alokairuan zeuden, 5 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[10]

353etxebizitza
295egoitza nagusi
323etxe
21apartamentu

Etxebizitza multzoa

295
40
Egoitza nagusia (295)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (18)Hutsik (40)

Etxe mota

323
Etxea (323)Apartamentua (21)

Jabetza egoera

203
86
Jabeak (203)Alokairuan (86)HLM (5)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (75).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik63
1919-194521
1946-197032
1971-199053
1991-200550
2006-202075

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (147). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (167 etxebizitzatan). 206 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 114 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 156tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela15
3 gela50
4 gela82
5 gela edo gehiago147

Berogailu mota

49
167
68
Gas sarea (3)Fuel-olioa (49)Elektrizitatea (167)Gas botila (8)Bestelakoak (68)

Aparkalekua eta ibilgailuak

206aparkalekua
114ibilgailu 1
156ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 390 biztanleetatik 298 aktibo ziren (% 76,4), horietako 259 lanean (% 66,4) eta 39 langabezian (aktiboen % 13,1).

39015-64 urteko biztanle
% 76,4aktibo
% 66,4lanean
% 13,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,4
25-54 urte% 91,8
55-64 urte% 47,5
Gizonak% 80,0
Emakumeak% 72,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,2
BEPC, brebeta% 16,7
CAP-BEP% 23,8
Batxilergoa% 4,9
Goi-mailako +2% 4,9
Goi-mailako +3/4% 7,4
Goi-mailako +5% 12,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

92 ez-aktibotik 30 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,6), 31 erretiraturik zeuden (% 33,7) eta 31 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,7).

Ez-aktiboak

% 33
% 34
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 12
% 14
% 23
% 27
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 53 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 259 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

53enplegu udalerrian
% 54,7soldatapeko
% 45,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.680 eurokoa zen.

23.680 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.060 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[12]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[13]

2000. urtean Preixan udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 286 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1948ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Carcassonne », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]