Edukira joan

Sallèles-d'Aude

Sallèles-d'Aude
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Aude
BarrutiNarbonneko barrutia
Kantonamenducanton of Ginestas
Izen ofizialaSallèles-d'Aude
Posta kodea11590
Geografia
Koordenatuak43°15′33″N 2°56′45″E / 43.2592°N 2.9458°E / 43.2592; 2.9458
Mapa
Azalera12,55 km²
Altitudea8 m, 46 m eta 25 m
MugakideakArgeliers, Cuxac-d'Aude, Ginestas, Mirepeisset, Moussan, Ouveillan eta Saint-Marcel-sur-Aude
Demografia
Biztanleria3.179 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.562 (%50,4) (%49,6) 1.540 alt_right
Dentsitatea253 bizt/km²
sallelesdaude.fr

Sallèles-d'Aude (frantsesez eta ofizialki: Sallèles-d'Aude) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.179 biztanle zituen 12,55 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Argeliers, Cuxac-d'Aude, Ginestas, Mirepeisset, Moussan, Ouveillan eta Saint-Marcel-sur-Aude.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Sallèles-d'AudeSallèles-d'Aude
Població amb 1709 habitants (2000)Moussan (2,8 km)
Població amb 2139 habitants (2000)Ouveillan (3,9 km)
Població amb 1102 habitants (2000)Marcorignan (4,1 km)
Població amb 4343 habitants (2000)Cuxac-d'Aude (4,5 km)
Població amb 738 habitants (2000)Mirepeisset (5,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,7 °C-koa da, 1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 549 mm-koa da, urtarrilean 5,2 euri-egun eta uztailean 2,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Argeliers udalerrian dago, 6,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 624,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,4 °C-koa da, 2025ko abuztuaren 10an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,5 °C-koa da, 1963ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea5001000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.540 gizon, 1.562 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.64
0.65
 
90-94
 
3.97
2.01
 
85-89
 
3.65
2.34
 
80-84
 
2.30
2.34
 
75-79
 
3.01
3.05
 
70-74
 
4.99
8.44
 
65-69
 
5.63
4.35
 
60-64
 
4.35
6.69
 
55-59
 
8.64
8.38
 
50-54
 
6.27
5.39
 
45-49
 
8.90
10.39
 
40-44
 
6.21
6.62
 
35-39
 
5.57
3.96
 
30-34
 
5.89
4.35
 
25-29
 
3.59
3.31
 
20-24
 
2.94
5.26
 
15-19
 
2.94
11.88
 
10-14
 
7.81
6.62
 
5-9
 
7.81
3.96
 
0-4
 
4.87
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Sallèles-d'Aude udalerrian 3.121 biztanle zeuden eta 1.373 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,27 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 27,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

3.121biztanle
1.373elkarbizitza-unitate
2,27lagun elkarbizitza-unitateko
969familia
Udalerria
% 27
% 31
% 11
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 969 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (431). Guraso bakarreko 161 familietatik 114etan ama zen guraso bakarra. 496 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 212k seme-alaba bakarra zuten etxean, 216k bi, eta 44k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 377 bikoteetatik 51tan (% 13,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

431
377
161
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean496
Seme-alaba bat212
Bi seme-alaba216
Hiru seme-alaba38
Lau edo gehiago6

15 urte edo gehiago zituzten 2.645 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 28,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,6). 80 urte edo gehiagoko 181 biztanleetatik 142 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 39 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 8
40-54% 12
55-64% 20
65-79% 22
80 +% 28
Bikotean bizi da
15-24% 5
25-39% 74
40-54% 76
55-64% 68
65-79% 73
80 +% 38

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,5 izatezko bikotean eta % 9,6 PACS bidez lotuta). % 24,4 ezkongabeak ziren, % 6,7 alargunak eta % 6,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,5
Ezkongabea% 24,4
Izatezko bikotean% 10,5
PACS bidez lotuta% 9,6
Alarguna% 6,7
Dibortziatuta% 6,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,5), erdi-mailako lanbideak (% 19,8), enplegatuak (% 17,7), eskulangileak (% 11,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,5) Aude departamenduko batez bestekoaren (% 37,3) azpitik dago. 9 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,7).[9]

Udalerria
% 20
% 18
% 12
% 33
Aude
% 14
% 16
% 12
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.605 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.367 egoitza nagusi ziren, 150 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 88 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.410), eta apartamentuak gutxi ziren (188). Egoitza nagusietatik 1.027 beren jabearen bizilekuak ziren, 317 alokairuan zeuden, 92 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 23 doan lagata.[10]

1.605etxebizitza
1.367egoitza nagusi
1.410etxe
188apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.367
150
Egoitza nagusia (1.367)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (150)Hutsik (88)

Etxe mota

1.410
188
Etxea (1.410)Apartamentua (188)

Jabetza egoera

1.027
317
Jabeak (1.027)Alokairuan (317)HLM (92)Doan lagata (23)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (353).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik217
1919-194589
1946-1970137
1971-1990197
1991-2005210
2006-2020353

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (593). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (972 etxebizitzatan). 973 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 600 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 675tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela57
3 gela209
4 gela501
5 gela edo gehiago593

Berogailu mota

170
972
185
Gas sarea (170)Fuel-olioa (35)Elektrizitatea (972)Gas botila (5)Bestelakoak (185)

Aparkalekua eta ibilgailuak

973aparkalekua
600ibilgailu 1
675ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.909 biztanleetatik 1.467 aktibo ziren (% 76,8), horietako 1.299 lanean (% 68,0) eta 168 langabezian (aktiboen % 11,5).

1.90915-64 urteko biztanle
% 76,8aktibo
% 68,0lanean
% 11,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,7
25-54 urte% 92,2
55-64 urte% 60,0
Gizonak% 77,3
Emakumeak% 76,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,9
BEPC, brebeta% 18,6
CAP-BEP% 12,5
Batxilergoa% 10,9
Goi-mailako +2% 6,8
Goi-mailako +3/4% 8,7
Goi-mailako +5% 5,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

442 ez-aktibotik 164 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,1), 126 erretiraturik zeuden (% 28,5) eta 152 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,4).

Ez-aktiboak

% 37
% 29
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 10
% 30
% 28
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 553 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.299 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

553enplegu udalerrian
% 76,9soldatapeko
% 23,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.240 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.240 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.060 €
% 15,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 21,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 125 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 7 igeltseroak, 3 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 5 argiketariak, 1 ile apaindegia, 7 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak eta 1 harategia zen.[13]

2000. urtean Sallèles-d'Aude udalerrian 88 nekazaritza-ustiategi zeuden, 800 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1946ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Argeliers », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]