Sodio kloruro

Wikipedia, Entziklopedia askea
Sodio kloruro
Keukenzout (NaCl), onder de microscoop.jpg
Formula kimikoa NaCl
SMILES kanonikoa [Na+.[Cl-]&zoom=2.0&annotate=none 2D eredua]
InChl 3D eredua
Osatuta sodio eta kloro
Ezaugarriak
Dentsitatea
2,165 g/cm³
Errefrakzio indiziea 1,544202
Disolbagarritasuna 360 g/kg (ura, 25 °C)
Fusio-puntua 800,8 °C
Irakite-puntua 1.413 °C
Entropia molar estandarra 72,1 J/(mol K)
Formazio entalpia estandarra −234,8 kJ/mol
Masa molekularra 57,959 u
Erabilera
Tratatzen du deshidratazioa, begi lehorren sindrome, corneal edema (en) Itzuli eta hemorrhagic shock (en) Itzuli
Kristalografia
Sistema kristalinoa kristal-sistema kubiko
Talde espaziala space group Fm-3m (en) Itzuli
Arriskuak
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
0
0
GHS arriskua baliorik ez
Arrisku motak baliorik ez
Prekauzio motak baliorik ez
Identifikatzaileak
InChlKey FAPWRFPIFSIZLT-UHFFFAOYSA-M
CAS zenbakia 7647-14-5
ChemSpider 5044
PubChem 5234
Reaxys 3534976
Gmelin 26710
ChEBI 13673
ChEMBL CHEMBL1200574
RTECS zenbakia VZ4725000
ZVG 1330
DSSTox zenbakia VZ4725000
EC zenbakia 231-598-3
ECHA 100.028.726
CosIng 37813
MeSH D012965
RxNorm 9863
UNII 451W47IQ8X
NDF-RT N0000145832
KEGG C13563 eta D02056
Artikulu hau elikagaiari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Gatz».

Sodio kloruroa edo gatz arrunta NaCl formula duen konposatu kimikoa da. Naturan halita mineral gisa edo hainbat disoluziotan agertzen da, itsasoan kasu. Halaber, itsasoaren gazitasunaren eragile nagusia da eta hainbat organismoren jariakin extrazelularra da. Orokorrean jaki edo kontserbante bezala erabiltzen da.

Beste nomenklatura kimikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NaCl era ezberdinetan izenda daiteke, nomenklatura kimikoaren arabera. Nomenklatura sistematikoan sodio monokloruro izango litzateke, Stock-en nomenklaturan sodio (I) kloruroa eta nomenklatura tradizionalean sodio kloruro edo kloruro sodikoa. Era berean, izen arruntak ere baditu, gatza edo gatz arrunta kasu.

Lorpena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Canevas puntuz brodaturiko gatzakutoa, Zuberoa. Baionako Euskal Museoa.

Gatz arrunta lortzea ez da batere zaila edo garestia, orokorrean gatzagatan egiten da, ur gaziak desbideratzen. Itsasoko ur edo beste motatakoa sodio klorurodun urak desbideratzen dira eta plataforma edo lur eremu itxietara eramaten da, metro inguruko sakontasuneko aintziratxoak sortuz. Ura lurruntzean, sodio kloruroa prezipitatu egiten da, eta gero jaso. Ondoren tratamendu ezberdinak ematen zaizkio, kontsumorako gai izan dadin.

Eraginak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kantitate handietan hartzean oso toxikoa izan daiteke bai animalia bai landareentzat. Zelulen lisia ekar dezake. Kantitate normaletan hartzean denbora luzean iraitz sisteman arazoak ekarriko luke.

Ukipenari begira, larruazala sumindu daiteke, baita begiak ere. Era berean, inhalazioak sudur konduktuen narritadura larria ekar dezake kantitatean handiak badira.

Propietate fisiko-kimikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Propietate fisikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Agregazio egoera giro tenperaturan: Solidoa.
  • Itxura: Koloregabea; hala ere zuria edo zurixka agertu daiteke kristalak final baldin badira.
  • Dentsitatea: 2200 kg/m3; 2,2 g/cm3.
  • Masa: 58,4 u.
  • Fusio puntua: 1.074 K (801 °C)
  • Irakite puntua: 1.738 K (1.465 °C)
  • Egitura kristalinoa: Kristal kubikoak

Propietate Kimikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Uretan disolbagarritasuna: 35,9g/100 mL ur
  • KPS: 37,79 mol2
  • Erlazionatutako konposatuak: Potasio kloruroa (KCl)

Termokimika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • ΔfH0gas: -181,42 kJ/mol
  • ΔfH0likido: -385,92 kJ/mol
  • ΔfH0solido: -411,12 kJ/mol
  • S0gas, 1 bar: 229,79 J·mol-1·K-1
  • S0likido, 1 bar: 385,06 J·mol-1·K-1
  • S0solido: 72,11 J·mol-1·K-1

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Gatz arrunt (Sodio kloruroaren ikuspuntu kulturala, ez kimikoa)

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]