Trizac

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 228 gizon, 226 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Trizac
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Cantal
Izen ofiziala	Trizac
Posta kodea	15400
Geografia
Koordenatuak	45°15′11″N 2°32′19″E / 45.2531°N 2.5386°E
Azalera	44,9 km²
Altitudea	625 m, 1.264 m eta 975 m
Mugakideak	Auzers, Collandres, Menet, Le Monteil, Moussages, Saint-Vincent-de-Salers, Valette eta Le Vaulmier
Demografia
Biztanleria	446 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	10 bizt/km²
	trizac.fr

Trizac (frantsesez eta ofizialki: Trizac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 446 biztanle zituen 44,9 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Auzers, Collandres, Menet, Le Monteil, Moussages, Saint-Vincent-de-Salers, Valette eta Le Vaulmier.

Mapa — Trizac eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Trizac

Valette (5,4 km)

Moussages (5,5 km)

Saint-Vincent-de-Salers (5,6 km)

Le Monteil (5,8 km)

Menet (6,1 km)

Auzers (6,2 km)

Le Vaulmier (7,5 km)

La Monselie (7,8 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,8 °C-koa da, 7,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1485 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Riom-ès-Montagnes udalerrian dago, 10,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1221,4 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−10	−3	−7	−3	−1	−1	−8	−8	−2	0	−7	−7	−2	−8	−5	−6	0	−1
Jaiotzak	3	4	3	3	5	4	0	3	3	3	2	2	2	1	0	1	4	2
Heriotzak	13	7	10	6	6	5	8	11	5	3	9	9	4	9	5	7	4	3

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Trizac udalerrian 446 biztanle zeuden eta 235 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 1,90 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).^[9]

446biztanle

235elkarbizitza-unitate

1,90lagun elkarbizitza-unitateko

140familia

Udalerria

% 16

% 33

% 10

% 40

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 140 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (78). Guraso bakarreko 24 familietatik 14etan ama zen guraso bakarra. 102 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.^[9]

78

38

24

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 52,3), eskulangileak (% 14,5), nekazariak (% 12,3), bestelakoak (% 6,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 52,3) Cantal departamenduko batez bestekoaren (% 39,0) gainetik dago. 29 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 12,3).^[9]

Udalerria

% 12

% 14

% 52

Cantal

% 12

% 15

% 13

% 39

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	38	% 16,2
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	78	% 33,2
Guraso bakarrekoak	24	% 10,2
Kide bakarrekoak	95	% 40,4
Bestelakoak	0	% 0,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	78	% 55,7
Seme-alabadun bikoteak	38	% 27,1
Guraso bakarrekoak	24	% 17,1
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	102	% 72,9
Seme-alaba bat	24	% 17,1
Bi seme-alaba	9	% 6,4
Hiru seme-alaba	5	% 3,6
Lau seme-alaba edo gehiago	0	% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	199	% 48,2
Izatezko bikotean	41	% 9,9
PACS bidez lotuta	6	% 1,5
Ezkongabea	87	% 21,1
Alarguna	63	% 15,3
Dibortziatuta	17	% 4,1
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	29	% 12,3
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	14	% 6,0
Goi-mailako langileak	5	% 2,1
Erdi-mailako lanbideak	5	% 2,1
Enplegatuak	10	% 4,3
Eskulangileak	34	% 14,5
Erretiratuak	123	% 52,3
Bestelakoak	15	% 6,4
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 486 etxebizitza zeuden. Horietatik 242 egoitza nagusi ziren, 154 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 90 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (445), eta apartamentuak gutxi ziren (39). Egoitza nagusietatik 200 beren jabearen bizilekuak ziren, 34 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.^[10]

486etxebizitza

242egoitza nagusi

445etxe

39apartamentu

Etxebizitza multzoa

242

154

90

Egoitza nagusia (242)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (154)Hutsik (90)

Etxe mota

445

39

Etxea (445)Apartamentua (39)

Jabetza egoera

200

34

Jabeak (200)Alokairuan (34)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (84).^[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik84

1919-194539

1946-197063

1971-199032

1991-20059

2006-202013

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (128). 108 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 158 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 109 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 101tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela1

2 gela9

3 gela37

4 gela66

5 gela edo gehiago128

Berogailu mota

105

28

108

Fuel-olioa (105)Elektrizitatea (28)Gas botila (1)Bestelakoak (108)

Aparkalekua eta ibilgailuak

158aparkalekua

109ibilgailu 1

101ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	242	% 49,8
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	154	% 31,7
Hutsik	90	% 18,5
Etxe mota
Etxeak	445	% 91,6
Apartamentuak	39	% 8,0
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	1	% 0,4
2 gela	9	% 3,7
3 gela	37	% 15,3
4 gela	66	% 27,3
5 gela edo gehiago	128	% 52,9
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	84	% 34,7
1919-1945	39	% 16,1
1946-1970	63	% 26,0
1971-1990	32	% 13,2
1991-2005	9	% 3,7
2006-2020	13	% 5,4
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	200	% 82,6
Alokairuan	34	% 14,0
HLM	0	% 0,0
Doan lagata	7	% 2,9
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0	% 0,0
Fuel-olioa	105	% 43,4
Elektrizitatea	28	% 11,6
Gas botila	1	% 0,4
Bestelakoak	108	% 44,6
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	158	% 65,3
Ibilgailu bat	109	% 45,0
Bi ibilgailu edo gehiago	101	% 41,7
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 241 biztanleetatik 178 aktibo ziren (% 73,9), horietako 172 lanean (% 71,4) eta 6 langabezian (aktiboen % 3,4).

24115-64 urteko biztanle

% 73,9aktibo

% 71,4lanean

% 3,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 60,9

25-54 urte% 90,7

55-64 urte% 57,6

Gizonak% 76,5

Emakumeak% 70,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,5

BEPC, brebeta% 0,0

CAP-BEP% 6,1

Batxilergoa% 0,0

Goi-mailako +2% 0,0

Goi-mailako +3/4% 0,0

Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 3,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

63 ez-aktibotik 10 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 15,9), 28 erretiraturik zeuden (% 44,4) eta 25 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,7).

Ez-aktiboak

% 16

% 44

% 40

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 126 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 172 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 3]}

126enplegu udalerrian

% 40,5soldatapeko

% 59,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.430 eurokoa zen.

21.430 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.820 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 17,9

18-29 urte% 17,0

30-39 urte% 13,0

40-49 urte% 14,0

50-64 urte% 13,0

65-74 urte% 10,5

75 urte eta gehiago% 12,0

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 7,9

Errentariak% 27,7

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 60,0

Pentsio/erretiroak% 35,1

Ondarea, bestelakoak% 13,8

Gizarte-prestazioak% 4,5

Zuzeneko zergak−% 13,4

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 50,7, ez-soldatapekoen errenta % 7,7, langabezia-sariak % 1,5.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 28 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 margolariak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.^[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.^[13]

2000. urtean Trizac udalerrian 51 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.440 hektarea erabiltzen.^[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 2006ko martxoaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Riom-Montagnes », fiche climatologique. .
↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

(Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
(Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
(Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Datuak: Q274624
Multimedia: Trizac / Q274624

[6] Estazioko erregistroak 2006ko martxoaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[10] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM15162003-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Riom-Montagnes », fiche climatologique. .

[7] Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-11] 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[14] Créations et stock d'établissements par commune en 2009

[15] Nombre d'équipements des services aux particuliers

[16] Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

[17] Exploitations agricoles

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]

[11]

[12]

[13]

[14]