Altamirako leizea Espainia iparraldean, Kantabriako Santillana del Mar herritik hurbil dagoen leize edo haitzulo bat da. Oso ospetsua da bertan labar-arteko margo oso garrantzitsuak daudelako. Historiaurreko margo horiek duela 15.000 urte inguru egin omen ziren, hau da, Goi Paleolitoan, eta bisonteak, zaldiak, oreinak, giza-eskuak eta ikur ezezagunak irudikatzen dituzte.
Altamirako margoak 1879an aurkitu zituen Marcelino Sanz de Sautuola arkeologo kantabriarrak, baina zailtasun handiak izan zituen aurkikuntzaren egiazkotasuna onartua izateko (24 urte igaro ziren, adituek margoak egiatan historiaurrean egindakoak zirela onartu zuten arte).
Zergatik dira garrantzitsuak?
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Altamirako kobazuloko margoak oso garrantzitsuak dira hainbat arrazoirengatik:
Iraganean (Paleolito garaian)
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Espiritualtasuna eta erritualak:
- Uste da pinturek sinbolismo eta erritual esanahi sakona zutela. Agian, sinesmen espiritualekin, ehiza-erritualekin edo ugalkortasunaren irudikapenarekin zerikusia zuten.
- Adierazpen artistikoa:
- Pinturak gizateriaren lehen adierazpen artistiko ikusgarrienetakoak dira. Haien errealismoak, xehetasunak eta polikromiaren erabilerak artista paleolitikoen trebetasun eta sofistikazio maila handia adierazten dute.
- Bizitza prehistorikoaren lekukotza:
- Altamiran irudikatutako bisonteek Paleolito garaian eskualdean bizi zen faunari buruzko informazio baliotsua ematen dute.
- Gainera, pinturetan erabilitako teknikek eta kobazuloaren barruan duten kokapenak argibideak eskaintzen dituzte haiek sortu zituzten gizaki taldeen eguneroko bizitzari eta praktika kulturalei buruz.
Orainaldian
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Gizateriaren kultura-ondarea:
- Altamirako kobazuloa Paleolito garaiko labar-artearen maisulantzat hartzen da eta UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu du.
- Bere balio artistiko eta historikoak gizateriaren kultura-ondarearen ikur bihurtzen dute, eta mundu osoko zientzialari eta artistentzat ikerketa- eta azterketa-objektu.
- Inspirazio eta ikasketa iturria:
- Altamirako pinturak artistak eta ikertzaileak inspiratzen jarraitzen dute, eta haien azterketak gure ezagutzan lagundu du nabarmen arte prehistorikoari eta giza bilakaerari buruz.
- Kontserbaziorako garrantzia:
- Altamirako pinturen azterketak labar-artearen kontserbazio-prozesuak ulertzen laguntzen du, eta hori ezinbestekoa da antzeko aztarnategi arkeologikoak babesteko mundu osoan.
Ikus daiteke?
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Gaur egun, posible da leizea bisitatzea, baina oso talde txiki eta mugatuetan, margoen kontserbazioa ziurtatzeko. Baina badago leizearen erreprodukzio bat, tamaina naturalean egina, hantxe bertan.
-
Egur-ikatzez egindako maskara
-
Egur-ikatzez egindako marrazkia
-
Bi esku negatiboan eta animalia batzuk
-
Bisonte polikromoa
-
Altamirako museoan dauden hezurrezko arpoiak
-
Zaldia