Edukira joan

Vayrac

Vayrac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Lot
BarrutiGourdoneko barrutia
Kantonamenducanton of Vayrac
Izen ofizialaVayrac
Posta kodea46110
Geografia
Koordenatuak44°57′11″N 1°42′15″E / 44.9531°N 1.7042°E / 44.9531; 1.7042
Mapa
Azalera16,33 km²
Altitudea139 m, 110 m, 312 m eta 167 m
MugakideakLa Chapelle-aux-Saints, Bétaille, Carennac, Floirac, Saint-Denis-lès-Martel eta Saint-Michel-de-Bannières
Demografia
Biztanleria1.266 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 650 (%50,9) (%49,1) 628 alt_right
Dentsitatea78 bizt/km²
vayrac.fr

Vayrac (frantsesez eta ofizialki: Vayrac) edo Vairac okzitaneraz, Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.266 biztanle zituen 16,3 km²-ko azaleran.

Torenako bizkonderriaren parte izan zen.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Chapelle-aux-Saints, Bétaille, Carennac, Floirac, Saint-Denis-lès-Martel eta Saint-Michel-de-Bannières.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
VayracVayrac
Població amb 970 habitants (2000)Bétaille (2,6 km)
Població amb 386 habitants (2000)Carennac (4,3 km)
Població amb 167 habitants (2000)Végennes (4,4 km)
Població amb 412 habitants (2000)Condat (5,3 km)
Població amb 218 habitants (2000)Bilhac (5,6 km)
Població amb 269 habitants (2000)Floirac (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 883 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Nespouls udalerrian dago, 19,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 836,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea80010001200140016001800200022001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 628 gizon, 650 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.59
 
95+
 
4.62
3.98
 
90-94
 
4.62
2.39
 
85-89
 
5.38
3.98
 
80-84
 
7.69
6.37
 
75-79
 
7.69
8.12
 
70-74
 
10.77
5.57
 
65-69
 
9.23
7.17
 
60-64
 
5.38
8.76
 
55-59
 
9.23
7.17
 
50-54
 
3.85
5.57
 
45-49
 
3.85
4.14
 
40-44
 
3.23
1.59
 
35-39
 
2.31
6.53
 
30-34
 
5.54
6.37
 
25-29
 
4.00
3.34
 
20-24
 
2.31
0.80
 
15-19
 
2.31
4.94
 
10-14
 
0.77
4.94
 
5-9
 
4.00
6.69
 
0-4
 
3.23
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Vayrac udalerrian 1.185 biztanle zeuden eta 635 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,87 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

1.185biztanle
635elkarbizitza-unitate
1,87lagun elkarbizitza-unitateko
360familia
Udalerria
% 16
% 31
% 10
% 43
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 360 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (195). Guraso bakarreko 65 familietatik 50etan ama zen guraso bakarra. 235 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 70k seme-alaba bakarra zuten etxean, 40k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]

195
100
65
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean235
Seme-alaba bat70
Bi seme-alaba40
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.130 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,0). 80 urte edo gehiagoko 196 biztanleetatik 128 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 68 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 7
25-39% 21
40-54% 18
55-64% 23
65-79% 28
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 18
25-39% 54
40-54% 62
55-64% 67
65-79% 67
80 +% 31

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,8 izatezko bikotean eta % 5,8 PACS bidez lotuta). % 21,9 ezkongabeak ziren, % 15,9 alargunak eta % 8,1 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 39,6
Ezkongabea% 21,9
Alarguna% 15,9
Izatezko bikotean% 8,8
Dibortziatuta% 8,1
PACS bidez lotuta% 5,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 47,2), enplegatuak (% 15,7), eskulangileak (% 13,4), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 9,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 47,2) Lot departamenduko batez bestekoaren (% 41,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 9
% 16
% 13
% 47
Lot
% 13
% 14
% 12
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 924 etxebizitza zeuden. Horietatik 634 egoitza nagusi ziren, 177 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 113 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (785), eta apartamentuak gutxi ziren (122). Egoitza nagusietatik 431 beren jabearen bizilekuak ziren, 183 alokairuan zeuden, 23 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 20 doan lagata.[10]

924etxebizitza
634egoitza nagusi
785etxe
122apartamentu

Etxebizitza multzoa

634
177
113
Egoitza nagusia (634)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (177)Hutsik (113)

Etxe mota

785
122
Etxea (785)Apartamentua (122)

Jabetza egoera

431
183
Jabeak (431)Alokairuan (183)HLM (23)Doan lagata (20)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (167).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik142
1919-194551
1946-197095
1971-1990167
1991-200579
2006-202097

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (248). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (292 etxebizitzatan). 430 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 350 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 218tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela14
2 gela40
3 gela159
4 gela173
5 gela edo gehiago248

Berogailu mota

128
292
165
Gas sarea (12)Fuel-olioa (128)Elektrizitatea (292)Gas botila (37)Bestelakoak (165)

Aparkalekua eta ibilgailuak

430aparkalekua
350ibilgailu 1
218ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 633 biztanleetatik 489 aktibo ziren (% 77,3), horietako 430 lanean (% 67,9) eta 59 langabezian (aktiboen % 12,1).

63315-64 urteko biztanle
% 77,3aktibo
% 67,9lanean
% 12,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 57,5
25-54 urte% 90,7
55-64 urte% 63,1
Gizonak% 78,5
Emakumeak% 76,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,7
BEPC, brebeta% 3,6
CAP-BEP% 13,8
Batxilergoa% 9,7
Goi-mailako +2% 10,6
Goi-mailako +3/4% 5,8
Goi-mailako +5% 12,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

144 ez-aktibotik 27 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,8), 64 erretiraturik zeuden (% 44,4) eta 53 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,8).

Ez-aktiboak

% 19
% 44
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 15
% 11
% 17
% 31
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 598 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 430 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

598enplegu udalerrian
% 79,9soldatapeko
% 20,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.530 eurokoa zen.

24.530 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.740 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 118 komertzioetatik, 7 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 3 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 16 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Vayrac udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 476 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 osasun-zentro, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Vayrac udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 199 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2010ko ekainaren 15an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Brive-souillac », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]