Vayrac
| Vayrac | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea | |||||||||||
| Departamendua | |||||||||||
| Barruti | Gourdoneko barrutia | ||||||||||
| Kantonamendu | canton of Vayrac | ||||||||||
| Izen ofiziala | Vayrac | ||||||||||
| Posta kodea | 46110 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 44°57′11″N 1°42′15″E / 44.9531°N 1.7042°E | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 16,33 km² | ||||||||||
| Altitudea | 139 m, 110 m, 312 m eta 167 m | ||||||||||
| Mugakideak | La Chapelle-aux-Saints, Bétaille, Carennac, Floirac, Saint-Denis-lès-Martel eta Saint-Michel-de-Bannières | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 1.266 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 78 bizt/km² | ||||||||||
| vayrac.fr | |||||||||||
Vayrac (frantsesez eta ofizialki: Vayrac) edo Vairac okzitaneraz, Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.266 biztanle zituen 16,3 km²-ko azaleran.
Torenako bizkonderriaren parte izan zen.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Chapelle-aux-Saints, Bétaille, Carennac, Floirac, Saint-Denis-lès-Martel eta Saint-Michel-de-Bannières.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 883 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Nespouls udalerrian dago, 19,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 836,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 628 gizon, 650 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Vayrac udalerrian 1.185 biztanle zeuden eta 635 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,87 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 43,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]
Udalerrian 360 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (195). Guraso bakarreko 65 familietatik 50etan ama zen guraso bakarra. 235 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 70k seme-alaba bakarra zuten etxean, 40k bi, eta 15k hiru edo gehiago.[9]
15 urte edo gehiago zituzten 1.130 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,0). 80 urte edo gehiagoko 196 biztanleetatik 128 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 68 kolektibitateren batean.[9]
15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,8 izatezko bikotean eta % 5,8 PACS bidez lotuta). % 21,9 ezkongabeak ziren, % 15,9 alargunak eta % 8,1 dibortziatuak.[9]
Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 47,2), enplegatuak (% 15,7), eskulangileak (% 13,4), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 9,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 47,2) Lot departamenduko batez bestekoaren (% 41,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 924 etxebizitza zeuden. Horietatik 634 egoitza nagusi ziren, 177 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 113 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (785), eta apartamentuak gutxi ziren (122). Egoitza nagusietatik 431 beren jabearen bizilekuak ziren, 183 alokairuan zeuden, 23 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 20 doan lagata.[10]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (167).[10]
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (248). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (292 etxebizitzatan). 430 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 350 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 218tan bi edo gehiago.[10]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 633 biztanleetatik 489 aktibo ziren (% 77,3), horietako 430 lanean (% 67,9) eta 59 langabezian (aktiboen % 12,1).
Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).
Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera
Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.
144 ez-aktibotik 27 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,8), 64 erretiraturik zeuden (% 44,4) eta 53 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,8).
Ez-aktiboak
Lanbide-kategoria[oh 3]
Udalerrian 598 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 430 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.530 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 47,4, ez-soldatapekoen errenta % 6,4, langabezia-sariak % 2,3. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 118 komertzioetatik, 7 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]
2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 3 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.[12]
2009an zeuden 16 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]
2000. urtean Vayrac udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 476 hektarea erabiltzen.[14]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an 2 osasun-zentro, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Vayrac udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 199 ikaslekin.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 2010ko ekainaren 15an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Brive-souillac », fiche climatologique. .
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

