Edukira joan

Veynes

Veynes
Veynes
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaAlpe Garaiak
Izen ofizialaVeynes
Jatorrizko izenaVeynes
Posta kodea05400
Geografia
Koordenatuak44°32′03″N 5°49′25″E / 44.5342°N 5.8236°E / 44.5342; 5.8236
Mapa
Azalera42,6 km²
Altitudea771 m, 1.815 m eta 1.074 m
MugakideakAspres-sur-Buëch, Châteauneuf-d'Oze, Furmeyer, Montmaur, Oze eta Saint-Auban-d'Oze
Demografia
Biztanleria3.214 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.708 (%52,7) (%47,3) 1.534 alt_right
Dentsitatea75 bizt/km²
veynes.fr

Veynes (frantsesez eta ofizialki: Veynes) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.214 biztanle zituen 42,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aspres-sur-Buëch, Châteauneuf-d'Oze, Furmeyer, Montmaur, Oze eta Saint-Auban-d'Oze.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
VeynesVeynes
Població amb 90 habitants (2000)Oze (3,4 km)
Població amb 147 habitants (2000)Furmeyer (4,1 km)
Població amb 505 habitants (2000)Montmaur (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,6 °C-koa da, 12,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 976 mm-koa da, urtarrilean 7,8 euri-egun eta uztailean 5,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Le_Saix udalerrian dago, 6,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 865,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea150018002100240027003000330036001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.534 gizon, 1.708 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.46
0.33
 
90-94
 
1.17
2.61
 
85-89
 
4.10
3.26
 
80-84
 
3.22
2.93
 
75-79
 
4.68
11.47
 
70-74
 
10.89
6.19
 
65-69
 
11.18
8.87
 
60-64
 
7.03
7.50
 
55-59
 
7.61
6.84
 
50-54
 
5.56
6.26
 
45-49
 
7.96
4.63
 
40-44
 
4.16
2.61
 
35-39
 
5.04
3.59
 
30-34
 
5.62
5.93
 
25-29
 
3.22
4.56
 
20-24
 
2.34
7.56
 
15-19
 
3.86
6.26
 
10-14
 
4.74
4.95
 
5-9
 
2.93
3.65
 
0-4
 
3.22
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Veynes udalerrian 3.118 biztanle zeuden eta 1.606 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,94 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

3.118biztanle
1.606elkarbizitza-unitate
1,94lagun elkarbizitza-unitateko
904familia
Udalerria
% 17
% 29
% 10
% 42
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 904 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (466). Guraso bakarreko 160 familietatik 125etan ama zen guraso bakarra. 506 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 211k seme-alaba bakarra zuten etxean, 124k bi, eta 63k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 277 bikoteetatik 28tan (% 10,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

466
277
160
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean506
Seme-alaba bat211
Bi seme-alaba124
Hiru seme-alaba49
Lau edo gehiago14

15 urte edo gehiago zituzten 2.767 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 36,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 65,3). 80 urte edo gehiagoko 354 biztanleetatik 279 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 75 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 16
40-54% 19
55-64% 33
65-79% 31
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 65
40-54% 65
55-64% 59
65-79% 63
80 +% 46

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 41,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,1 izatezko bikotean eta % 5,1 PACS bidez lotuta). % 25,6 ezkongabeak ziren, % 9,8 alargunak eta % 8,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 41,5
Ezkongabea% 25,6
Alarguna% 9,8
Izatezko bikotean% 9,1
Dibortziatuta% 8,9
PACS bidez lotuta% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,8), erdi-mailako lanbideak (% 15,3), enplegatuak (% 10,7), eskulangileak (% 7,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,8) Alpe Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 36,6) gainetik dago. 4 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[9]

Udalerria
% 15
% 11
% 47
Alpe Garaiak
% 16
% 16
% 11
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.071 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.606 egoitza nagusi ziren, 239 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 226 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.151), eta apartamentuak gutxi ziren (890). Egoitza nagusietatik 949 beren jabearen bizilekuak ziren, 608 alokairuan zeuden, 257 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 49 doan lagata.[10]

2.071etxebizitza
1.606egoitza nagusi
1.151etxe
890apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.606
239
226
Egoitza nagusia (1.606)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (239)Hutsik (226)

Etxe mota

1.151
890
Etxea (1.151)Apartamentua (890)

Jabetza egoera

949
608
257
Jabeak (949)Alokairuan (608)HLM (257)Doan lagata (49)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (416).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik214
1919-1945230
1946-1970416
1971-1990387
1991-2005135
2006-2020194

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (543). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (664 etxebizitzatan). 980 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 818 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 533tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela26
2 gela157
3 gela373
4 gela507
5 gela edo gehiago543

Berogailu mota

395
664
451
Gas sarea (59)Fuel-olioa (395)Elektrizitatea (664)Gas botila (37)Bestelakoak (451)

Aparkalekua eta ibilgailuak

980aparkalekua
818ibilgailu 1
533ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.674 biztanleetatik 1.200 aktibo ziren (% 71,7), horietako 1.074 lanean (% 64,2) eta 126 langabezian (aktiboen % 10,5).

1.67415-64 urteko biztanle
% 71,7aktibo
% 64,2lanean
% 10,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,2
25-54 urte% 88,1
55-64 urte% 57,7
Gizonak% 71,0
Emakumeak% 72,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,6
BEPC, brebeta% 25,0
CAP-BEP% 12,5
Batxilergoa% 9,6
Goi-mailako +2% 4,5
Goi-mailako +3/4% 8,2
Goi-mailako +5% 7,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

474 ez-aktibotik 159 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,5), 134 erretiraturik zeuden (% 28,3) eta 181 bestelako ez-aktibo ziren (% 38,2).

Ez-aktiboak

% 34
% 28
% 38
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 14
% 13
% 36
% 23
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.330 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.074 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.330enplegu udalerrian
% 82,0soldatapeko
% 18,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.950 eurokoa zen, eta biztanleen % 19 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

22.950 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.060 €
% 19,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 219 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 29 eraikuntza enpresak ziren, 47 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 38 administrazio publikoko enpresak ziren eta 18 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 67 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 5 igeltseroak, 7 margolariak, 3 zurginak, 6 iturginak, 3 argiketariak, 7 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 9 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 30 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 7 okindegiak, 2 harategiak, 2 liburu dendak, 4 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 3 elektrotresna dendak, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Veynes udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 640 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Veynes udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat eta lizeo teknologiko bat zegoen.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 392 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 234.

  1. Estazioko erregistroak 2003ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Le Saix », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]