Edukira joan

Viplaix

Viplaix
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Allier
Izen ofizialaViplaix
Posta kodea03370
Geografia
Koordenatuak46°27′38″N 2°22′45″E / 46.4606°N 2.3792°E / 46.4606; 2.3792
Mapa
Azalera30,4 km²
Altitudea270 m, 403 m eta 352 m
MugakideakChambérat, Courçais, Mesples, Saint-Désiré, Saint-Éloy-d'Allier, Saint-Palais eta Sidiailles
Demografia
Biztanleria293 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 158 (%53,9) (%46,1) 135 alt_right
Dentsitatea10 bizt/km²

Viplaix Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 293 biztanle zituen 30,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chambérat, Courçais, Mesples, Saint-Désiré, Saint-Éloy-d'Allier, Saint-Palais eta Sidiailles.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ViplaixViplaix
Població amb 133 habitants (2000)Mesples (3,4 km)
Població amb 297 habitants (2000)Courçais (4,5 km)
Població amb 311 habitants (2000)Chambérat (5,4 km)
Població amb 191 habitants (2000)Saint-Palais (6,5 km)
Població amb 313 habitants (2000)Sidiailles (7,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 4,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 851 mm-koa da, urtarrilean 11,9 euri-egun eta uztailean 7,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Préveranges udalerrian dago, 11,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 911,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2019ko uztailaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,3 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 135 gizon, 158 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
6.33
7.41
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
12.03
0.00
 
75-79
 
0.00
17.78
 
70-74
 
8.86
10.37
 
65-69
 
15.19
7.41
 
60-64
 
6.33
10.37
 
55-59
 
3.16
3.70
 
50-54
 
8.86
0.00
 
45-49
 
3.16
3.70
 
40-44
 
6.33
14.07
 
35-39
 
3.16
7.41
 
30-34
 
5.70
3.70
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
3.16
0.00
 
15-19
 
5.70
3.70
 
10-14
 
0.00
6.67
 
5-9
 
3.16
3.70
 
0-4
 
8.86
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Viplaix udalerrian 285 biztanle zeuden eta 149 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,91 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 64 kide bakarrekoak ziren, 53 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 18 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[9]

285biztanle
149elkarbizitza-unitate
1,91lagun elkarbizitza-unitateko
85familia
18Bikotea seme-alabekin
53Bikotea seme-alabarik gabe etxean
14Guraso bakarrekoak
64Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 85 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (53). Guraso bakarreko 14 familietatik 14etan ama zen guraso bakarra. 67 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

53
18
14
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 303 etxebizitza zeuden. Horietatik 155 egoitza nagusi ziren, 62 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 86 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (298), eta apartamentuak gutxi ziren (5). Egoitza nagusietatik 127 beren jabearen bizilekuak ziren, 21 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 6 doan lagata.[10]

303etxebizitza
155egoitza nagusi
298etxe
5apartamentu

Etxebizitza multzoa

155
62
86
Egoitza nagusia (155)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (62)Hutsik (86)

Etxe mota

298
Etxea (298)Apartamentua (5)

Jabetza egoera

127
21
Jabeak (127)Alokairuan (21)Doan lagata (6)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (91).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik91
1919-194526
1946-19709
1971-199014
1991-20059
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (66). 83 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 130 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 73 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 69tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela12
3 gela35
4 gela41
5 gela edo gehiago66

Berogailu mota

24
46
83
Gas sarea (1)Fuel-olioa (24)Elektrizitatea (46)Gas botila (1)Bestelakoak (83)

Aparkalekua eta ibilgailuak

130aparkalekua
73ibilgailu 1
69ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 150 biztanleetatik 117 aktibo ziren (% 78,0), horietako 103 lanean (% 68,7) eta 14 langabezian (aktiboen % 12,0).

15015-64 urteko biztanle
% 78,0aktibo
% 68,7lanean
% 12,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,4
25-54 urte% 87,3
55-64 urte% 73,3
Gizonak% 75,6
Emakumeak% 79,2

33 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,2), 13 erretiraturik zeuden (% 39,4) eta 13 bestelako ez-aktibo ziren (% 39,4).

Ez-aktiboak

% 21
% 39
% 39
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 68 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 103 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

68enplegu udalerrian
% 47,1soldatapeko
% 52,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.100 eurokoa zen.

21.100 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.430 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen eta 1 jatetxe.[12]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[13]

2000. urtean Viplaix udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.650 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1997ko maiatzaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Preveranges », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]