Edukira joan

Wœrth

Wikipedia, Entziklopedia askea
Wœrth
Werth
Frantziako udalerria
Administrazioa
Antzinako herrialdea Alemaniar Inperioa
Lurralde Alsazia-Lorrena
District of Alsace-LorraineUnterelsaß
Izen ofizialaWœrth
Jatorrizko izenaWerth
Posta kodea67360
Geografia
Koordenatuak48°56′20″N 7°44′45″E / 48.9389°N 7.7458°E / 48.9389; 7.7458
Mapa
Azalera6,47 km²
Altitudea160 m, 242 m eta 186 m
MugakideakFrœschwiller, Gœrsdorf, Gunstett, Langensoultzbach, Lembach, Morsbronn-les-Bains eta Oberdorf-Spachbach
Demografia
Biztanleria1.656 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 834 (%49,7) (%50,3) 845 alt_right
Dentsitatea256 bizt/km²
ville-woerth.eu

Wœrth Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.656 biztanle zituen 6,47 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Frœschwiller, Gœrsdorf, Gunstett, Langensoultzbach, Lembach, Morsbronn-les-Bains eta Oberdorf-Spachbach.

Mapa
Wœrth eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
WœrthWœrth
Població amb 522 habitants (2000)Frœschwiller (1,9 km)
Població amb 1108 habitants (2000)Gœrsdorf (2,1 km)
Població amb 688 habitants (2000)Gunstett (2,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 17,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 772 mm-koa da, urtarrilean 10,3 euri-egun eta uztailean 10,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Preuschdorf udalerrian dago, 4,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 834,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,8 °C-koa da, 2015ko uztailaren 4an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,9 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea6008001000120014001600180020001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 845 gizon, 834 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.20
1.18
 
90-94
 
1.20
2.96
 
85-89
 
1.80
4.14
 
80-84
 
7.79
3.55
 
75-79
 
6.59
5.92
 
70-74
 
4.20
6.51
 
65-69
 
7.19
3.55
 
60-64
 
6.00
8.88
 
55-59
 
10.31
8.99
 
50-54
 
6.59
5.44
 
45-49
 
4.32
5.44
 
40-44
 
8.51
5.33
 
35-39
 
4.32
1.89
 
30-34
 
4.80
5.92
 
25-29
 
3.00
7.22
 
20-24
 
3.72
6.04
 
15-19
 
6.71
7.93
 
10-14
 
4.32
4.85
 
5-9
 
4.92
4.26
 
0-4
 
2.52
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Wœrth udalerrian 1.603 biztanle zeuden eta 744 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 34,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.603biztanle
744elkarbizitza-unitate
2,15lagun elkarbizitza-unitateko
494familia
Udalerria
% 23
% 30
% 13
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 494 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (225). Guraso bakarreko 95 familietatik 55etan ama zen guraso bakarra. 255 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 115k seme-alaba bakarra zuten etxean, 95k bi, eta 30k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 175 bikoteetatik 20tan (% 11,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

225
175
95
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean255
Seme-alaba bat115
Bi seme-alaba95
Hiru seme-alaba25
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.415 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 30,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,2). 80 urte edo gehiagoko 151 biztanleetatik 115 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 36 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 15
40-54% 18
55-64% 18
65-79% 23
80 +% 30
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 65
40-54% 71
55-64% 74
65-79% 70
80 +% 36

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,1 izatezko bikotean eta % 4,9 PACS bidez lotuta). % 23,5 ezkongabeak ziren, % 10,0 alargunak eta % 6,5 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 47,0
Ezkongabea% 23,5
Alarguna% 10,0
Izatezko bikotean% 8,1
Dibortziatuta% 6,5
PACS bidez lotuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,3), eskulangileak (% 18,8), enplegatuak (% 16,8), erdi-mailako lanbideak (% 16,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,3) Rhin Beherea departamenduko batez bestekoaren (% 27,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 11
% 16
% 17
% 19
% 36
Rhin Beherea
% 14
% 17
% 15
% 16
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 874 etxebizitza zeuden. Horietatik 744 egoitza nagusi ziren, 21 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 109 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (593), eta apartamentuak gutxi ziren (276). Egoitza nagusietatik 522 beren jabearen bizilekuak ziren, 202 alokairuan zeuden, 45 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 20 doan lagata.[10]

874etxebizitza
744egoitza nagusi
593etxe
276apartamentu

Etxebizitza multzoa

744
109
Egoitza nagusia (744)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (21)Hutsik (109)

Etxe mota

593
276
Etxea (593)Apartamentua (276)

Jabetza egoera

522
202
Jabeak (522)Alokairuan (202)HLM (45)Doan lagata (20)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (192).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik99
1919-194560
1946-1970192
1971-1990189
1991-2005112
2006-202092

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (412). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (255 etxebizitzatan). 603 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 320 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 348tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela11
2 gela80
3 gela105
4 gela136
5 gela edo gehiago412

Berogailu mota

161
255
161
155
Gas sarea (161)Fuel-olioa (255)Elektrizitatea (161)Gas botila (12)Bestelakoak (155)

Aparkalekua eta ibilgailuak

603aparkalekua
320ibilgailu 1
348ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 969 biztanleetatik 767 aktibo ziren (% 79,2), horietako 708 lanean (% 73,1) eta 59 langabezian (aktiboen % 7,7).

96915-64 urteko biztanle
% 79,2aktibo
% 73,1lanean
% 7,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 57,1
25-54 urte% 93,2
55-64 urte% 61,7
Gizonak% 85,2
Emakumeak% 73,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,6
BEPC, brebeta% 7,7
CAP-BEP% 10,2
Batxilergoa% 7,6
Goi-mailako +2% 7,1
Goi-mailako +3/4% 1,2
Goi-mailako +5% 3,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

202 ez-aktibotik 61 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,2), 71 erretiraturik zeuden (% 35,1) eta 70 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,7).

Ez-aktiboak

% 30
% 35
% 35
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 16
% 26
% 28
% 31
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 756 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 708 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

756enplegu udalerrian
% 83,9soldatapeko
% 16,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.200 eurokoa zen.

26.200 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.890 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 120 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 31 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 22 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 38 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 1 funeraria, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 5 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 16 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Wœrth udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 eta botika 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Wœrth udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 464 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1979ko urtarrilaren 1an eta 2022ko uztailaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Preuschdorf », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Wœrth&oldid=11320134"(e)tik eskuratuta