Webben Lehen Eremu Sakona

Wikipedia, Entziklopedia askea
Webben Lehen Eremu Sakona
Webb's First Deep Field.jpg
Jatorria
SortzaileaNASA
Sorrera-urtea2022
Argitaratze-data2022
IzenburuaWebb's First Deep Field
Honen izena daramadeep field (en) Itzuli
Ezaugarriak
Argumentu nagusiaSMACS J0723.3-7327a
BideoaYouTube

Webben Lehen Eremu Sakona James Webb teleskopio espazialak hartutako lehen irudi operatiboa da. Irudian SMACS 0723 galaxia-kumulua ikusten da, duela 4.600 milioi urte agertu zen bezala. Irudi konposatua teleskopiotik hurbil zeuden infragorrien kamerak hartu zuen, eta Hego hemisferiotik ikus daitekeen zeruko zati txiki bat estaltzen du. Milaka galaxia ikus daitezke irudian, hau da, unibertso goiztiarraren bereizmen handiko irudia.

Aurrekariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

James Webb espazio-teleskopioak (JWST) astronomia infragorria egiten du. Webben Lehen Eremu Sakona[1][2] Webben Infragorri Hurbileko Kamerak hartu zuen, "NIRCam" izenaz ezaguna, eta hainbat uhin-luzeratako irudiz osatutako konposatua da, 12,5 orduko esposizioa, guztira. Argazkiak sakonera handia hartu zuen uhin infragorrien luzeretan, Hubble espazio-teleskopioaren eremu sakonenetatik haratago, asteak behar izan zituenak antzeko zerbait egiteko. Espazio-ontzia Lagrangeren bigarren puntuan, edo L2an, orbitatzen egon da, urtarrilaren 24tik, Lurretik 1,5 milioi kilometro ingurura. L2-n, Eguzkiaren eta Lurraren grabitazio-bulkadek egonkor mantentzen dute Webb-en mugimendua, Eguzkiaren inguruan, Lurrarekin sinkronizatuta.[3]

Galaxia-kumulu horren masa konbinatuak lente grabitazional gisa jokatu zuen, haren atzetik askoz urrunago zeuden galaxiak handituz[4]. Webb-en NIRCam-ak urruneko galaxiak ikuspegi garbi batera eraman zituen, eta inoiz ikusi ez diren egitura txiki eta margulak erakutsi zituen, izar-kumuluak eta ezaugarri lausoak barne.[1]

SMACS 0723 (RA/Dec = 110.8375,–73.4391667) Lurraren hegoaldeko hemisferioko zeru zati bat da, eta sarritan Hubblek eta beste teleskopio batzuek bisitatzen dute, iragan sakonaren bila.[5][3]

Emaitza zientifikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Irudiak SMACS 0723 galaxia-kumulua erakusten du, duela 4.600 milioi urte ikusten zen bezala.[2] Webb-en irudiak zeruko zati ñimiño bat estaltzen du. Bere angelu-tamaina zein den ikusteko, gutxi gorabehera, harea pikor bat hartu dezakezu eta besoa luzatu: harearen tamaina da irudiak erakusten duen zeru zatia.[1] Irudikatutako entitate kosmologiko askok gorriranzko lerrakuntza handia dute, haiengandik irradiatzen den argiaren adin izugarria dela eta.

Garrantzia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hau da inoiz hartutako unibertsoaren irudirik zaharrena eta bereizmen handienekoa..[6]

Webb-en lehen eremu sakona JWSTaren koloretako lehen irudia da, eta oraindik atzemandako unibertsoaren bereizmen handiko ikuspegi infragorria. Irudiak milaka galaxia erakusten ditu unibertso zabal bateko eremu txiki batean, eta Webb-en hurbileko infragorriaren ikuspegi akutuak egitura maruglak atera zituen galaxia oso urrunetan, orain arteko unibertso goiztiarraren ikuspegi zehatzagoa eskainiz. Milaka galaxiak, infragorrian inoiz ikusi ez diren objektu ahulenak barne, Webb-en ikusmenean agertu dira lehen aldiz.[7][1]

Joe Biden AEBetako lehendakariak Etxe Zuriko ekitaldi batean ezagutarazi zuen lehen aldiz.[3]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d Garner, Rob. (2022-07-11). «NASA's Webb Delivers Deepest Infrared Image of Universe Yet» NASA.
  2. a b (Ingelesez) «Webb's first deep field» www.esa.int.
  3. a b c (Ingelesez) Overbye, Dennis; Chang, Kenneth; Tankersley, Jim. (2022-07-11). «Biden and NASA Share First Webb Space Telescope Image» The New York Times ISSN 0362-4331..
  4. (Gaztelaniaz) «La primera imagen científica del telescopio espacial James Webb» Eureka 2022-07-11 (Noiz kontsultatua: 2022-07-12).
  5. «SRELICS» irsa.ipac.caltech.edu.
  6. CNN, Ashley Strickland. «President Biden reveals the James Webb Space Telescope's stunning first image» CNN.
  7. (Ingelesez) «The Webb telescope's first full-color photo is here — and it's stunning» NBC News.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Koordenatuak: Zeruko mapa 07h 23m 19.5s, −73° 27′ 15.6″