Jekyll Dk. eta Hyde Jn.

Wikipedia(e)tik
Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde» orritik birbideratua)
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Jekyll Dk. eta Hyde Jn.
Jekyll and Hyde Title.jpg

1886ko lehen argitarapena.

Egilea Robert Louis Stevenson (1888ko urtarrilaren 9a)
Generoa Eleberria
Datuak
Jatorrizko izenburua Strange Case of Dr Jekyll and Mr Hyde
Argitaratzailea Longmans, Green & co
Herrialdea Eskozia
Formatua Inprimatua
Euskaraz
Izenburua Jekyll Dk. eta Hyde Jn.
Itzultzailea Xabier Galarreta
ISBN ISBN 9788497970556

Jekyll Dk. eta Hyde Jn. —askotan Jekyll eta Hyde forma laburtuaz aipatua— Robert Louis Stevenson eskoziar idazlearen eleberria da, lehen aldiz ingelesez 1886an The Strange Case of Dr. Jekyll and Mr. Hyde («Jekyll doktorearen eta Hyde jaunaren kasu bitxia») jatorrizko izenburuarekin argitaratua. Gabriel John Utterson abokatuak azaldutako kontakizuna da, abokatu horrek bere adiskide zahar Henry Jekyll doktorearen eta Edward Hyde misantropoaren arteko erlazio bitxia ikertzen du. 1990ean argitaratu zen euskaraz lehen aldiz, Xabier Galarretak itzulia.


Obra "nortasun zatitua" faltsuki deitua izan den egoera mental arraroarekin lotu izan da, non gorputz berdinaren barnean nortasun bat baino existitzen da. Kasu honetan, bi nortasun daude Dr Jekyllen barnean, bat itxurazkoa ona eta bestea txarra; guztiz moralitatearen mailaren aurrean. Nobelaren eragina hain izan zen handia hizkuntzaren parte bihurtu dela.

Hala ere, irakurle askok argudiatu dute "nortasun bikoitza" interpretazioa simpliegia dela. Jekyll berak ikusi zuen pertsona bat nortasun askotan zatitua izan daikeela. Berak aztertzaileek etorkizuean pertsonak ego desberdin askoz zatituta zegoela aurkitzea espero zuen. Bere nobelari buruzko eztabaidan, Vladimir Nabokovek "ona txarraren kontra" liburuaren ikuspuntuak dioen bezala,nobela iruzurkurroa zela argudiatu zuen,Jekyll Viktoria garaiaren arabera moralki zuzena izan ez baitzen.

Argumentua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Analisia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pertsonaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dr. Henry Jekyll / Mr. Edward Hyde[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dr. Hastie Lanyon[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jekyll doktorearen lagun zaharra; honen metodo zientifikoekin ez dago ados, hauek "... bitxiegiak" direla uste baitu. Jekyllek lehen aldiz berari aurkezten dio bere identitatea (izan ere, Hyde bere aurrean Jekyll bihurtzen da). Lanyonek Uttersoni laguntzen dio kasua ebazten, Jekyllek emandako gutunari buruz hitz egitean. Bihurketa prozesua ikustean, eta, subkontzienteki, honen aitormena entzutean, larri gaixotu eta hil egiten da shock batengatik. Jekyllen kontraste bezala balio du, arrazionalismo Biktorianoaren, materialismoaren eta eszepizismoaren pertsonifikazioa baita.

Mr. Gabriel John Utterson[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Poole[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Poole Jekyllen etxezaina da, nork, bere maisuaren erreklusibitatea eta aldaketak nabaritzean, Mr. Uttersonenera doa bere maisua hil denaren beldur eta bere hiltzailea, Mr Hyde, cameratan bizitzen ari dela. Poole Jekylli zerbitzatzen dio, eta espero du bere maisuari leala izatea eta lan ona egitea. Azkenean, Mr. Uttersonekin batu egiten da kasua ebazteko.

Richard Enfield[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Newcomen Inspektorea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Scotland Yardeko inspektore hau Mr. Uttersonengatik batzen da, Sir Danvers Carewen hilketa ondoren. Hyderen pisua exploratzen dute Sohon eta bere bizitzaren probak aurkitzen dituzte.

Sir Danvers Carew[aldatu | aldatu iturburu kodea]

A kind, white haired, old man and important Member of Parliament. He was killed in the streets of London, on the night of October 18th (sometime between 11pm and 2am by the testimony of the maid), by Mr Hyde in a murderous rage. He was 70 years old. He was however carrying on his person, at the time of his death, a letter addressed to Gabriel Utterson. As a result the police subsequently interviewed Utterson with regard to the murder. Although there is no clear reason for his murder, Carew openly greets Hyde immediately prior to the killing. Coupled with this, both characters have a direct link to Utterson.

Hile zuridun atsoa, Parlamentuko kidea. Urriaren 18ko gauan hil zuen Mr. Hydek. 70 urte zituen. Gabriel Utterson

Zerbitzaria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sir Danvers Carewren heriotza ondoren, zerbitzari hau, nor Mr. Hydek batean bisitatu zuen, Hydek egindako hilketa ikusi duen pertsona bakarra da.

Moldaketak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Jekyll Dk. eta Hyde Jn. Aldatu lotura Wikidatan