Edukira joan

Alenyà

Alenyà
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaEkialdeko Pirinioak
BarrutiCéreteko barrutia
AlkateaJean-André Magdalou (en) Itzuli
Izen ofizialaAlénya
Posta kodea66200
Geografia
Koordenatuak42°38′23″N 2°58′54″E / 42.6397°N 2.9817°E / 42.6397; 2.9817
Mapa
Azalera5,34 km²
Altitudea5 m, 3 m, 18 m eta 6 m
MugakideakSaint-Nazaire, Canet-en-Roussillon, Saint-Cyprien, Elne, Corneilla-del-Vercol, Théza eta Saleilles
Demografia
Biztanleria3.782 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.031 (%54,8) (%45,2) 1.672 alt_right
Dentsitatea708 bizt/km²
alenya.fr

Alénya (frantsesez eta ofizialki: Alénya) Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.782 biztanle zituen 5,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Nazaire, Canet-en-Roussillon, Saint-Cyprien, Elne, Corneilla-del-Vercol, Théza eta Saleilles.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AlényaAlénya
Població amb 1343 habitants (2000)Théza (2,3 km)
Població amb 4354 habitants (2000)Saleilles (2,7 km)
Població amb 10345 habitants (2000)Saint-Cyprien (2,8 km)
Població amb 2337 habitants (2000)Saint-Nazaire (3,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 15,1 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 580 mm-koa da, urtarrilean 4,7 euri-egun eta uztailean 2,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Canet_de_Rosselló udalerrian dago, 5,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 658,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,4 °C-koa da, 2026ko uztailaren 8an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -8 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 15an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea010002000300040001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.672 gizon, 2.031 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.74
0.60
 
90-94
 
1.18
1.73
 
85-89
 
2.41
3.17
 
80-84
 
3.59
5.20
 
75-79
 
5.22
5.50
 
70-74
 
5.96
6.40
 
65-69
 
7.14
8.97
 
60-64
 
7.83
11.54
 
55-59
 
8.32
8.07
 
50-54
 
7.58
5.50
 
45-49
 
5.96
5.50
 
40-44
 
6.89
2.57
 
35-39
 
5.91
2.03
 
30-34
 
2.36
5.20
 
25-29
 
2.86
7.18
 
20-24
 
4.73
8.37
 
15-19
 
5.47
6.64
 
10-14
 
7.58
3.77
 
5-9
 
4.73
2.03
 
0-4
 
3.55
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Alénya udalerrian 3.687 biztanle zeuden eta 1.687 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,19 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

3.687biztanle
1.687elkarbizitza-unitate
2,19lagun elkarbizitza-unitateko
1.141familia
Udalerria
% 23
% 32
% 12
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.141 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (541). Guraso bakarreko 211 familietatik 177etan ama zen guraso bakarra. 585 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 265k seme-alaba bakarra zuten etxean, 226k bi, eta 64k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 388 bikoteetatik 49tan (% 12,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

541
388
211
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean585
Seme-alaba bat265
Bi seme-alaba226
Hiru seme-alaba49
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 3.173 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 29,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 73,4). 80 urte edo gehiagoko 298 biztanleetatik 242 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 56 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 14
40-54% 13
55-64% 18
65-79% 23
80 +% 29
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 64
40-54% 73
55-64% 73
65-79% 70
80 +% 52

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,2 izatezko bikotean eta % 6,4 PACS bidez lotuta). % 22,8 ezkongabeak ziren, % 6,7 alargunak eta % 7,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 47,1
Ezkongabea% 22,8
Izatezko bikotean% 9,2
Dibortziatuta% 7,8
Alarguna% 6,7
PACS bidez lotuta% 6,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,6), erdi-mailako lanbideak (% 17,2), enplegatuak (% 14,6), eskulangileak (% 12,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,6) Ekialdeko Pirinioak departamenduko batez bestekoaren (% 38,0) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,3).[9]

Udalerria
% 11
% 17
% 15
% 12
% 36
Ekialdeko Pirinioak
% 13
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.940 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.682 egoitza nagusi ziren, 102 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 156 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.523), eta apartamentuak gutxi ziren (414). Egoitza nagusietatik 1.223 beren jabearen bizilekuak ziren, 387 alokairuan zeuden, 140 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 73 doan lagata.[10]

1.940etxebizitza
1.682egoitza nagusi
1.523etxe
414apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.682
156
Egoitza nagusia (1.682)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (102)Hutsik (156)

Etxe mota

1.523
414
Etxea (1.523)Apartamentua (414)

Jabetza egoera

1.223
387
Jabeak (1.223)Alokairuan (387)HLM (140)Doan lagata (73)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (501).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik48
1919-194556
1946-1970105
1971-1990460
1991-2005493
2006-2020501

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (689). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.130 etxebizitzatan). 1.271 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 807 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 795tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela107
3 gela346
4 gela534
5 gela edo gehiago689

Berogailu mota

321
1.130
204
Gas sarea (321)Fuel-olioa (20)Elektrizitatea (1.130)Gas botila (8)Bestelakoak (204)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.271aparkalekua
807ibilgailu 1
795ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.167 biztanleetatik 1.648 aktibo ziren (% 76,0), horietako 1.441 lanean (% 66,5) eta 207 langabezian (aktiboen % 12,6).

2.16715-64 urteko biztanle
% 76,0aktibo
% 66,5lanean
% 12,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,4
25-54 urte% 91,8
55-64 urte% 59,5
Gizonak% 78,2
Emakumeak% 74,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 21,3
BEPC, brebeta% 12,7
CAP-BEP% 14,4
Batxilergoa% 15,8
Goi-mailako +2% 7,1
Goi-mailako +3/4% 7,3
Goi-mailako +5% 10,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

518 ez-aktibotik 158 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,5), 176 erretiraturik zeuden (% 34,0) eta 185 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,7).

Ez-aktiboak

% 31
% 34
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 16
% 31
% 27
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 626 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.441 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

626enplegu udalerrian
% 78,1soldatapeko
% 21,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.460 eurokoa zen, eta biztanleen % 18 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.460 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.080 €
% 18,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 22,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 136 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 7 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 39 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 58 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 15 igeltseroak, 11 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 3 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 9 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak eta 1 drogeria zen.[13]

2000. urtean Alénya udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 91 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1961ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Canet-en-Roussillon », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]