Serora

Wikipedia, Entziklopedia askea
Andere Serora» orritik birbideratua)
Jump to navigation Jump to search

Serora edo andere serora Euskal Herriko lanbide erlijioso historikoa da. Horien eginkizuna hilerriak eta elizak zaintzea izan zen, eta apaizak zituen eskumenetako asko bere gain hartzen zituen. Herriko erlijio bizitzan serorak zuen garrantzia goi hierarkia katolikoa aurka izatea ekarri zuen batzuetan.

Aukeraketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Serora, emakumezkoa izateaz gain, alargun edo ezkongabea izaten zen. Gainera, parrokia edo elizetakoa herrikoa izan eta gehienetan herriak aukeratua izaten zen.[1] Gaintzan adibidez[2], herriak hainbat izen proposatzen zituen, eta ondoren aukeraketa egiten zen, batzuetan borondatez eta diru-truk. Gotzaindegiari komunikatzen zitzaion erabakia eta emakumea bizitza osorako lotzen zen bere zereginetara. Ermita, ospitale edo santutegietan ere aurki zitezkeen serorak.

Etxea eta hilobia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elizak etxea ere jartzen zion serorari. Horrela, ez da zaila Euskal Herriko hainbat herritan bereziki elizatik gertu serorarena, serorategi edo antzekoak aurkitzea.

Hilobiari dagokionez ere, eta seroraren pertsonaiaren pisua nabarmenduz, leku probilegiatua izaten zuen eliza barruan. Adibidez, Saran, Axular erretorearen aldamenean aurkitzen da seroraren hilobia, aldarearen aurrean eta jauntxo eta aberatsen aurretik, ondorengo idatziarekin:

Orai den seroraren eta izanen direnen jar lekua eta hobia

Funtzioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garbitzaile lanak baino, askoz lan garrantzitsuagoak egiten zituen serorak elizan, hilerrian, eta herrian>:

  • Elizen zainketa eta ireki/ixtea
  • Ospakizunetarako behar ziren gauzen moldatzea
  • Kanpaiak jotzeko ardura
  • Agonia, heriotza eta elizkizunetan hainbat zeregin, baita jende horien etxeetan ere.
  • Hildakoaren etxean lanak
  • Bataioetako zereginak
  • Ezkontzetan parte hartze zuzena
  • Errogatibetan

Hainbat funtzio betetzerako orduan apaizak besteko pisua zeukaten serorek. Adibidez, heriotza baten ondoren gorpua eliz-bidetik zihoala, bidegurutzetan apaizak edo serorak otoitzen zuen. Bestetan ere, ur bedeinkatua eraman eta bidegurutzetan botatzen zuen bedeinkatuz, apaizak bezala. Elizan bertan ere, bere pulpitoa (seroraren pulpitoa) zuen otoitz eta deboziozko irakurketak egiteko.

Serorategiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Arbonako seroretxea»

Gaur egun, 30 seroraenea geratzen dira Ipar Euskal Herrian zehar barreiaturik. Batzuk, Arbonako seroretxeakoa moduan, leku kultural bilakatu dira, erakusketak egoten direlarik. Hiriburukoa 1991tik dago kontsideratua monumentu historiko modura. Aitorpen berdina dute Arbona eta Bazkazanekoek

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Nogaret, Joseph (‎ 1925) Saint-Jean-de-Luz des origines à nos jours Baiona: Imprimerie du Courrier.
  2. http://datu-basea10.wikispaces.com/file/view/seroren+zereginak+gaintzan.pdf

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]