Hiriburu (Lapurdi)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hiriburu
 Lapurdi, Euskal Herria
Saint-Pierre-d'Irube Stèle.JPG
Hiriburuko hilarria.

Blason ville fr Saint-Pierre-d'Irube (Pyrénées-Atlantiques).svg
Armarria


Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Lurraldea Lapurdi
Administrazioa
Estatua Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
ElkargoaEuskal Hirigune Elkargoa
BarrutiaBaiona
KantonamenduaErrobi-Aturri
Izen ofizialaBlason ville fr Saint-Pierre-d'Irube (Pyrénées-Atlantiques).svg  Saint-Pierre-d'Irube
AuzapezaAlain Iriart (abertzale)Alain Iriart (independentea[1]) (2008-2014)
Posta kodea64990
INSEE kodea64496
Herritarrahiriburutar
Geografia
Azalera7,68 km²
Garaiera0 - 146 metro
Demografia
Biztanleria5.167 (2018: Green Arrow Up.svg 323)
alt_left 2.593 (%50.2)2.251 (%43.6) alt_right
Dentsitatea606,9 biztanle/km²
Zahartzea[2]% 25,51
Ugalkortasuna[2]‰ 40,73
Ekonomia
Jarduera[2]% 73,89 (2011)
Desberdintasuna[2]% 2,72 (2011)
Langabezia[2]% 5,93 (2013)
Euskara
Euskaldunak% 8,93 (2010)
Erabilera% 0,45 (2011)
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.saintpierredirube.fr


Hiriburu Lapurdiko iparraldeko udalerri bat da, eta Lapurdi Beherekoa.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hillans erreka udalerriko lurretatik igarotzen da.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Ametzondo;
  • Barratxiri;
  • Eliza;
  • Garrika;
  • Mizpirakoitz

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jean Duvergier de Haurannek, geroago Saint-Cyraneko priore izango zenak, Cornelius Jansenekin batera Hiriburun landu zuen jansenismoaren doktrina.

1813ko abenduaren 13an, Hiriburuko inguruetan Soult mariskalaren eta Wellintongo dukearen tropen arteko gudua izan zen, Gerra Napoleonikoen barruan.[3].

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XIX. mendearen hasieran 500 biztanleko herrixka bat zen Mugerre. Mende horretan zehar hazkunde txikia izan zuen eta 900 biztanle izatera iritsi zen. XX. mendearen hasieran, berriz, biztanleak gutxi batzuk galdu zituen. Hala ere, 1960ko harmarkadan 1.000 biztanleen maila gainditu eta hazkunde nabarmena izan zuen ondoren, XXI. mendearen hasieran 4.000 biztanletik gora kokatu arte.

Hiriburuko biztanleria
Datuen iturburua: INSEE

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkatea Agintaldia Alderdia
Pierre Mendiboure 1995-2001
Alain Iriart 2001-2008 Indep.
Alain Iriart 2008-2014 Indep.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Serorategia, 1991. urtean izendatu zuten monumentu historiko[4]. Herriko etxe modura erabili izan den arren, gaur egun erakusketa aretoa da.
  • Done Petri elizak[5], XV. mendean du jatorria eta birritan dago zaharberriturik. XIX. mendeko Done Petriren koadroa du, Eugénie de Lagatinerie-k egina. Elizaren inguruan dagoen hilerriak Kultura ministerioak katalogaturiko hilobi bat du[6].

Hiriburutar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errobiko joaldunak taldea Hiriburun dago kokatuta.[7] [8]

Euskararen erabilera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2010ean egindako inkesta baten arabera biztanleen %8,93 euskalduna zen. Euskararen erabilera, berriz, %0,45 zen.

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Alain Iriart ABko kidea da; auzapez kargua, ordea, hautagaitza independente baten burua zelako lortu zuen.
  2. a b c d e Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  3. Veyrin, Philippe, Les basques. Arthaud 1972. 192. orrialdea.
  4. (Frantsesez) Frantziako Kultura Ministerioa - Mérimée datu-basea - Serorategiari buruzko oharra
  5. (Frantsesez) Frantziako Kultura Ministerioa - Mérimée datu-basea - Done Petri elizari buruzko oharra
  6. (Frantsesez) Frantziako Kultura Ministerioa - Mérimée datu-basea - Hilerrian kokaturiko hilobiari buruzko oharra
  7. «Errobiko Joaldunak» EKE (Noiz kontsultatua: 2021-05-29).
  8. «Joaldunak || Aurkezpena» errobikojoaldunak.eus (Noiz kontsultatua: 2021-05-29).

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Lapurdi