Edukira joan

Anderson konderria (Kentucky)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Anderson konderria
Anderson County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Kentucky
Kodea21005
HiriburuaLawrenceburg
Anderson konderria (Kentucky) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Anderson konderria (Kentucky)
Anderson konderria (Kentucky)

Anderson konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak38°00′N 84°59′W / 38°N 84.99°W / 38; -84.99
Biztanleria23.852 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		529,05 km2
522,74 km2 (%98.81)
6,31 km2 (%1.19)
Dentsitatea45,63 bizt/km2
Datu gehigarriak
http://www.kyhometown.com/lawrenceburg

Anderson konderria (ingelesez: Anderson County) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Lawrenceburg da. Azken erroldaren arabera 23.852 biztanle zituen 529 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Anderson konderriak 529,06 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,31 ura dira. Beste 522,74 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 40,49 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Anderson konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 13,2 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (24,5 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 30,4 °C) eta hotzena urtarrila (0,8 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −4,1 °C). Urteko prezipitazioa 1274 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (135 mm) eta lehorrena azaroa (86 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 0,6 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (12,6 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik hiru 2000tik aurrerakoak dira (2017, 2023 eta 2024). Urterik beroena 2024 izan zen (14,9 °C) eta hotzena 1917 (10,7 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 2529 berokuntza-gradu-egun eta 660 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Anderson konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 5.6 8.3 13.5 19.7 24.4 28.7 30.4 30.0 26.8 20.5 13.4 7.7 19.1
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.8 2.8 7.5 13.1 18.2 22.6 24.5 23.9 20.2 13.9 7.5 2.9 13.2
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -4.1 -2.7 1.4 6.5 11.9 16.5 18.6 17.7 13.6 7.3 1.7 -1.9 7.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 90 92 117 122 135 124 124 89 93 95 86 107 1274
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-09-04ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (12,6 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,6+1,7+0,6+1,1+0,5+0,40,0+0,3−0,2+0,3+0,9+1,7
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (12,6 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 23.852 biztanle zeuden. Biztanleen % 56,8 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 43,2 landa-eremuetan. Batez besteko adina 42,0 urtekoa zen, 41,0 urtekoa gizonezkoen artean eta 43,0 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 23,4 18 urtetik beherakoak ziren eta % 16,9 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 97,5 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 94,3 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea0500010.00015.00020.00025.00030.00018301860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 11.772 gizon, 12.080 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.04
 
85+
 
1.83
1.78
 
80-84
 
2.22
2.82
 
75-79
 
3.09
4.32
 
70-74
 
5.17
5.66
 
65-69
 
5.75
6.80
 
60-64
 
6.71
8.09
 
55-59
 
8.13
7.20
 
50-54
 
7.24
7.46
 
45-49
 
7.39
5.78
 
40-44
 
5.99
5.60
 
35-39
 
5.76
5.39
 
30-34
 
5.94
5.79
 
25-29
 
5.75
5.44
 
20-24
 
5.03
6.46
 
15-19
 
5.76
7.65
 
10-14
 
6.56
6.50
 
5-9
 
6.08
6.25
 
0-4
 
5.60
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 23.852 biztanle zeuden. Herritarren % 2,2 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 92,8 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 90,8[oh 3]; % 2,1 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 2,0; % 0,4 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4; % 4,2 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,1; % 0,2 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; eta % 0,3 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3.[oh 4][5]

Arraza/etnia Kentuckyko mapa
Etnizitatea
2000
99,2 %
2010
98,7 %
2020
97,8 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
96,5 %
2010
96,1 %
2020
92,8 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 76,0 estatu berean jaiotakoak, % 21,7 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 1,6 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 34,4 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 65,6 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 41,7, biztanleria osoaren % 0,7); ondoren Asian (% 25,4, % 0,4), Afrikan (% 17,3, % 0,3) eta Europan (% 15,6, % 0,3).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Kentuckyko mapa
Jaioterria
76,0 %
21,7 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
34,4 %
65,6 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
41,7 %
25,4 %
17,3 %
15,6 %
Latinoamerika Asia Afrika Europa

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 10.044 etxebizitza zeuden, horietatik % 93,3 okupatuta eta % 6,7 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 75,2 jabeek okupatutakoak ziren eta % 24,8 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 9.369 etxegune zeuden guztira, horietatik % 71,8 familia-etxeguneak ziren eta % 28,2 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 76,1 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 23,9 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 83,0 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 17,0 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8]

10.044etxebizitza
9.369okupatuak

Etxebizitzak Kentuckyko mapa

7.043
2.326
675
Jabetzan (7.043) Alokairuan (2.326) Hutsik (675)

Etxegune motak

5.118
1.086
2.190
Ezkondutako bikotea (5.118) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (525) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (1.086) Bakarrik bizi (2.190) Beste norbaitekin (450)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 90,5k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 26,2k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 8,8k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
191257924.2%1.39158.0%427
19161.06540.8%1.52158.2%27
19201.81942.0%2.49957.7%12
19241.41939.8%2.08958.6%54
19281.85952.0%1.71848.0%1
19321.18432.6%2.41566.5%35
19361.36035.6%2.45464.2%11
19401.24433.0%2.51566.7%10
19441.40939.4%2.14860.0%22
194897130.3%2.13566.7%96
19521.44540.1%2.15359.7%9
19561.87847.3%2.08952.6%6
19602.03349.9%2.03850.1%0
19641.08530.3%2.49169.5%10
19681.59444.3%1.33437.1%668
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19722.29862.6%1.30235.5%70
19761.68240.7%2.38857.8%62
19802.05243.1%2.56753.9%145
19843.42566.1%1.71733.1%43
19883.22559.2%2.17639.9%49
19922.73142.2%2.49138.5%1.250
19962.97244.7%2.89843.6%783
20004.90961.6%2.90236.4%156
20046.36366.3%3.14132.7%87
20086.88565.2%3.46232.8%205
20126.82266.1%3.31532.1%183
20168.24272.2%2.63423.1%546
20209.66172.9%3.34825.3%245
20249.65073.7%3.22624.6%219

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 74.488 $ zen ( Kentuckyko mapa), eta familiena, 91.316 $. Per capita errenta 35.735 $ zen. Biztanleriaren % 11,5 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 2,2k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 5,0k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

74.488 $etxegunearen errenta mediana
91.316 $familiaren errenta mediana
35.735 $biztanleko errenta
% 11,5pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 6,2
% 11,1
% 14,2
% 12,4
% 7,9
% 10,1
< 10.000 $ — % 2,2 (217) 10.000-14.999 $ — % 2,4 (230) 15.000-19.999 $ — % 3,8 (366) 20.000-24.999 $ — % 2,5 (241) 25.000-29.999 $ — % 5,3 (509) 30.000-34.999 $ — % 4,7 (450) 35.000-39.999 $ — % 2,1 (207) 40.000-44.999 $ — % 5,1 (489) 45.000-49.999 $ — % 5,0 (486) 50.000-59.999 $ — % 6,2 (603) 60.000-74.999 $ — % 11,1 (1.067) 75.000-99.999 $ — % 14,2 (1.371) 100.000-124.999 $ — % 12,4 (1.195) 125.000-149.999 $ — % 7,9 (765) 150.000-199.999 $ — % 10,1 (975) ≥ 200.000 $ — % 5,0 (482)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-09-04ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. ↑ (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Anderson_konderria_(Kentucky)&oldid=11830253"(e)tik eskuratuta