Edukira joan

Arreau

Arreau
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Pirinio Garaiak
BarrutiBanhèras de Bigòrra barrutia
Kantonamenducanton of Arreau
Izen ofizialaArreau
Posta kodea65240
Geografia
Koordenatuak42°54′19″N 0°21′32″E / 42.9053°N 0.3589°E / 42.9053; 0.3589
Mapa
Azalera11,07 km²
Altitudea658 m, 1.756 m eta 1.075 m
MugakideakAspin-Aure, Barrancoueu, Beyrède-Jumet-Camous, Cadéac, Campan, Cazaux-Debat, Fréchet-Aure, Jézeau, Lançon, Pailhac, Ancizan eta Beyrède-Jumet
Demografia
Biztanleria725 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 365 (%49,9) (%50,1) 367 alt_right
Dentsitatea65 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakAínsa-Sobrarbe-L'Aínsa-Sobrarbe
mairie-arreau.fr

Àrreu (okzitanieraz Àrreu, frantsesez eta ofizialki: Arreau) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 725 biztanle zituen 11,07 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aspin-Aure, Barrancoueu, Beyrède-Jumet-Camous, Cadéac, Campan, Cazaux-Debat, Fréchet-Aure, Jézeau, Lançon, Pailhac, Ancizan eta Beyrède-Jumet.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ArreauArreau
Població amb 70 habitants (2000)Pailhac (0,7 km)
Població amb 238 habitants (2000)Cadéac (1,8 km)
Població amb 120 habitants (2000)Jézeau (2,0 km)
Població amb 31 habitants (2000)Barrancoueu (2,0 km)
Població amb 29 habitants (2000)Lançon (2,2 km)
Població amb 22 habitants (2000)Cazaux-Debat (2,7 km)
Població amb 13 habitants (2000)Fréchet-Aure (3,2 km)
Població amb 51 habitants (2000)Aspin-Aure (3,3 km)
Població amb 9 habitants (2000)Ris (3,6 km)
Població amb 91 habitants (2000)Grézian (3,9 km)
Població amb 325 habitants (2000)Ancizan (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1055 mm-koa da, urtarrilean 10,1 euri-egun eta uztailean 7,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Badús udalerrian dago, 5,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 843,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,6 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea60080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 367 gizon, 365 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.37
2.72
 
90-94
 
1.37
5.72
 
85-89
 
4.11
4.09
 
80-84
 
4.11
7.08
 
75-79
 
5.75
1.36
 
70-74
 
7.12
4.09
 
65-69
 
2.74
9.81
 
60-64
 
9.86
11.17
 
55-59
 
8.49
11.17
 
50-54
 
2.74
7.08
 
45-49
 
5.75
4.09
 
40-44
 
7.12
8.45
 
35-39
 
7.12
2.72
 
30-34
 
2.74
2.72
 
25-29
 
5.75
4.09
 
20-24
 
1.37
2.72
 
15-19
 
4.11
4.09
 
10-14
 
4.11
2.72
 
5-9
 
8.49
4.09
 
0-4
 
5.75
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Arreau udalerrian 728 biztanle zeuden eta 391 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,86 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,2), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

728biztanle
391elkarbizitza-unitate
1,86lagun elkarbizitza-unitateko
213familia
Udalerria
% 19
% 21
% 14
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 213 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (82). Guraso bakarreko 56 familietatik 36etan ama zen guraso bakarra. 113 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 66k seme-alaba bakarra zuten etxean, 30k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[9]

82
75
56
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean113
Seme-alaba bat66
Bi seme-alaba30
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 631 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 65,9).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 15
40-54% 23
55-64% 37
65-79% 29
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 34
25-39% 60
40-54% 53
55-64% 57
65-79% 66
80 +% 32

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,3 izatezko bikotean eta % 7,8 PACS bidez lotuta). % 26,6 ezkongabeak ziren, % 12,0 alargunak eta % 7,8 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 34,5
Ezkongabea% 26,6
Alarguna% 12,0
Izatezko bikotean% 11,3
Dibortziatuta% 7,8
PACS bidez lotuta% 7,8

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,0), enplegatuak (% 21,0), eskulangileak (% 15,9), erdi-mailako lanbideak (% 11,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,0) Pirinio Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,3).[9]

Udalerria
% 12
% 12
% 21
% 16
% 32
Pirinio Garaiak
% 13
% 17
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.119 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (642), 387 egoitza nagusiekin alderatuta eta 90 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (573), eta apartamentuak gutxi ziren (510). Egoitza nagusietatik 227 beren jabearen bizilekuak ziren, 139 alokairuan zeuden, 18 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 20 doan lagata.[10]

1.119etxebizitza
387egoitza nagusi
573etxe
510apartamentu

Etxebizitza multzoa

387
642
90
Egoitza nagusia (387)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (642)Hutsik (90)

Etxe mota

573
510
Etxea (573)Apartamentua (510)

Jabetza egoera

227
139
Jabeak (227)Alokairuan (139)HLM (18)Doan lagata (20)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (111).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik54
1919-194523
1946-197081
1971-1990111
1991-200565
2006-202049

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (140). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (196 etxebizitzatan). 202 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 205 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 132tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela4
2 gela36
3 gela88
4 gela119
5 gela edo gehiago140

Berogailu mota

70
196
98
Gas sarea (4)Fuel-olioa (70)Elektrizitatea (196)Gas botila (19)Bestelakoak (98)

Aparkalekua eta ibilgailuak

202aparkalekua
205ibilgailu 1
132ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 428 biztanleetatik 349 aktibo ziren (% 81,5), horietako 321 lanean (% 75,0) eta 28 langabezian (aktiboen % 8,0).

42815-64 urteko biztanle
% 81,5aktibo
% 75,0lanean
% 8,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 57,6
25-54 urte% 94,7
55-64 urte% 66,7
Gizonak% 81,5
Emakumeak% 81,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,7
BEPC, brebeta% 4,5
CAP-BEP% 7,9
Batxilergoa% 7,4
Goi-mailako +2% 3,1
Goi-mailako +3/4% 9,6
Goi-mailako +5% 10,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

78 ez-aktibotik 21 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,9), 33 erretiraturik zeuden (% 42,3) eta 24 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,8).

Ez-aktiboak

% 27
% 42
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 17
% 9
% 23
% 30
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 572 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 321 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

572enplegu udalerrian
% 76,9soldatapeko
% 22,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.580 eurokoa zen.

23.580 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.320 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 126 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 28 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 23 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 38 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 6 zurginak, 4 iturginak, 3 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 3 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 16 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 2 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Arreau udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Arreau udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 322 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 2003ko urriaren 1an eta 2023ko apirilaren 5an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Bazus-aure », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]