Artanhan

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 245 gizon, 260 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Artanhan
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Okzitania
Departamendua	Pirinio Garaiak
Izen ofiziala	Artagnan
Posta kodea	65500
Geografia
Koordenatuak	43°24′10″N 0°04′33″E / 43.4028°N 0.0758°E
Azalera	4,94 km²
Altitudea	210 m, 199 m, 214 m eta 207 m
Mugakideak	Gensac, Liac, Sarriac-Bigorre eta Vic-en-Bigorre
Demografia
Biztanleria	504 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	102 bizt/km²
	artagnan.fr

Artanhan (okzitanieraz Artanhan, frantsesez eta ofizialki: Artagnan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 504 biztanle zituen 4,94 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gensac, Liac, Sarriac-Bigorre eta Vic-en-Bigorre.

Mapa — Artagnan eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Artagnan

Liac (2,2 km)

Vic-en-Bigorre (2,6 km)

Gensac (3,2 km)

Ségalas (3,7 km)

Nouilhan (3,8 km)

Ansost (4,2 km)

Caixon (4,2 km)

Camalès (4,7 km)

Lafitole (4,7 km)

Sarriac-Bigorre (5,0 km)

Barbachen (5,3 km)

Saint-Lézer (5,4 km)

Bazillac (5,6 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 14,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 901 mm-koa da, urtarrilean 1 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Vic-en-Bigorre udalerrian dago, 3,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 937,3 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	−2	3	−2	4	0	0	−3	−2	−3	1	−1	4	−5	1	−4	−2	−1	2
Jaiotzak	3	9	4	4	6	4	1	2	2	3	1	4	3	4	3	2	4	3
Heriotzak	5	6	6	0	6	4	4	4	5	2	2	0	8	3	7	4	5	1

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Artagnan udalerrian 504 biztanle zeuden eta 221 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 2,28 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 33,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 23,5 ziren, Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren azpitik (% 39,2).^[9]

504biztanle

221elkarbizitza-unitate

2,28lagun elkarbizitza-unitateko

170familia

Udalerria

% 33

% 32

% 9

% 24

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 170 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (76). Guraso bakarreko 20 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 76 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 70k seme-alaba bakarra zuten etxean, 24k bi, eta 0k hiru edo gehiago.^[9]

76

74

20

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean76

Seme-alaba bat70

Bi seme-alaba24

Hiru seme-alaba0

Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,1), enplegatuak (% 20,4), eskulangileak (% 13,6), erdi-mailako lanbideak (% 13,6). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,1) Pirinio Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 37,6) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,3).^[9]

Udalerria

% 11

% 14

% 20

% 14

% 37

Pirinio Garaiak

% 13

% 17

% 12

% 38

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	74	% 33,5
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	71	% 32,1
Guraso bakarrekoak	20	% 9,0
Kide bakarrekoak	52	% 23,5
Bestelakoak	5	% 2,3
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	76	% 44,7
Seme-alabadun bikoteak	74	% 43,5
Guraso bakarrekoak	20	% 11,8
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	76	% 44,7
Seme-alaba bat	70	% 41,2
Bi seme-alaba	24	% 14,1
Hiru seme-alaba	0	% 0,0
Lau seme-alaba edo gehiago	0	% 0,0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	205	% 47,1
Izatezko bikotean	52	% 12,0
PACS bidez lotuta	43	% 9,9
Ezkongabea	91	% 20,9
Alarguna	20	% 4,6
Dibortziatuta	23	% 5,3
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	5	% 2,3
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	25	% 11,3
Goi-mailako langileak	5	% 2,3
Erdi-mailako lanbideak	30	% 13,6
Enplegatuak	45	% 20,4
Eskulangileak	30	% 13,6
Erretiratuak	82	% 37,1
Bestelakoak	0	% 0,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 245 etxebizitza zeuden. Horietatik 219 egoitza nagusi ziren, 10 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 16 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (238), eta apartamentuak gutxi ziren (7). Egoitza nagusietatik 187 beren jabearen bizilekuak ziren, 22 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.^[10]

245etxebizitza

219egoitza nagusi

238etxe

7apartamentu

Etxebizitza multzoa

219

Egoitza nagusia (219)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (10)Hutsik (16)

Etxe mota

238

Etxea (238)Apartamentua (7)

Jabetza egoera

187

22

Jabeak (187)Alokairuan (22)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (58).^[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik58

1919-194517

1946-197034

1971-199037

1991-200533

2006-202038

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (129). 102 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 179 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 61 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 150tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela0

2 gela3

3 gela29

4 gela58

5 gela edo gehiago129

Berogailu mota

32

68

102

Gas sarea (2)Fuel-olioa (32)Elektrizitatea (68)Gas botila (15)Bestelakoak (102)

Aparkalekua eta ibilgailuak

179aparkalekua

61ibilgailu 1

150ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	219	% 89,4
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	10	% 4,1
Hutsik	16	% 6,5
Etxe mota
Etxeak	238	% 97,1
Apartamentuak	7	% 2,9
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0	% 0,0
2 gela	3	% 1,4
3 gela	29	% 13,2
4 gela	58	% 26,5
5 gela edo gehiago	129	% 58,9
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	58	% 26,5
1919-1945	17	% 7,8
1946-1970	34	% 15,5
1971-1990	37	% 16,9
1991-2005	33	% 15,1
2006-2020	38	% 17,4
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	187	% 85,4
Alokairuan	22	% 10,0
HLM	0	% 0,0
Doan lagata	10	% 4,6
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	2	% 0,9
Fuel-olioa	32	% 14,6
Elektrizitatea	68	% 31,1
Gas botila	15	% 6,8
Bestelakoak	102	% 46,6
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	179	% 81,7
Ibilgailu bat	61	% 27,9
Bi ibilgailu edo gehiago	150	% 68,5
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 310 biztanleetatik 246 aktibo ziren (% 79,4), horietako 225 lanean (% 72,6) eta 21 langabezian (aktiboen % 8,5).

31015-64 urteko biztanle

% 79,4aktibo

% 72,6lanean

% 8,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,0

25-54 urte% 95,5

55-64 urte% 62,7

Gizonak% 80,6

Emakumeak% 78,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,8

BEPC, brebeta% 16,7

CAP-BEP% 9,7

Batxilergoa% 13,1

Goi-mailako +2% 5,9

Goi-mailako +3/4% 0,0

Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

64 ez-aktibotik 22 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,4), 26 erretiraturik zeuden (% 40,6) eta 16 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 34

% 41

% 25

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria^{[oh 3]}

% 13

% 9

% 25

% 33

% 18

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 42 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 225 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 4]}

42enplegu udalerrian

% 57,1soldatapeko

% 45,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.180 eurokoa zen.

24.180 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.320 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 24,0

18-29 urte% 20,2

30-39 urte% 17,3

40-49 urte% 17,1

50-64 urte% 14,7

65-74 urte% 11,6

75 urte eta gehiago% 11,9

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 8,9

Errentariak% 32,6

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zerga zuzenak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 60,6

Pentsio/erretiroak% 36,4

Ondarea, bestelakoak% 10,6

Gizarte-prestazioak% 5,7

Zerga zuzenak−% 13,3

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 52,8, ez-soldatapekoen errenta % 5,4, langabezia-sariak % 2,4.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 2 zurginak eta 1 iturgina.^[12]

2000. urtean Artagnan udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 245 hektarea erabiltzen.^[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1987ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vic-en-Bigorre », fiche climatologique. .
↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

(Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
(Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
(Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Datuak: Q535604
Multimedia: Artagnan / Q535604

[6] Estazioko erregistroak 1987ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[10] INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.

[14] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM65460002-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vic-en-Bigorre », fiche climatologique. .

[7] Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-11] 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[15] Créations et stock d'établissements par commune en 2009

[16] Nombre d'équipements des services aux particuliers

[17] Exploitations agricoles

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]

[oh 4]

[11]

[12]

[13]