Astamenda

Astamenda
Irudi gehiago
Iraute egoera
Arrisku txikia  (IUCN 3.1)
Sailkapen zientifikoa
Erreinua	Plantae
Ordena	Lamiales
Familia	Lamiaceae
Leinua	Mentheae
Generoa	Mentha
Espeziea	Mentha suaveolens Ehrhart
Datu orokorrak
Gizakiak ateratzen dizkion produktuak	apple mint (en)

Astamenda (Mentha suaveolens) landare iraunkorra da, rizomatosoa eta, batzuetan, estoloniferoa, lamiazeoen familiakoa.

Ezaugarriak

Galburu trinkoetan dituen infloreszentziengatik bereizten da, fruituetan zertxobait argiagoak. Gainera, hostoak iletsuagoak eta oso zimurtuak ditu, zabalak, salbiaren antzekoak. Mendafinaren antzeko usain leuna du. Loreak zuriak edo arrosak dira.

Astamenda landarea loretan

Banaketa eta habitata

Hezetasun apur bat duten lurzoruetan bizi da; ur-ibilguetatik gertu. Sasiekin eta ihitokiekin bizi ohi da. Mediterraneo osoan dago, eta zertxobait arraroagoa da Europako iparraldean.

Erabilera

Astamendak propietate eta erabilera hauek dituː

• Analgesikoa: infusioa sukarra eta buruko mina tratatzeko erabiltzen da
• Antiseptikoa
• Karminatiboa
• Digestiboa
• Dosi altuetan toxikoa da eta haurdun dauden emakumeek ezin dute hartu.

Herri ezagutzan

Menda ugari dugu inguruan, modu ezberdinetan deitua: astamenda, mandaza, batana, mendana, xipa-belarra, txipa-belarra, ardi-belarra, kukuso-belarra, asta-piperra, mendazuria, mendabeltza, mendaurdina, peldoa, txortaloa, etab.

Erabilera zabala dute: sendabelar, edaritarako, jakien gozagarri adibidez. Ohituraz, astamendarekin sorta egin, logela goitik behera igurtzi eta gero ohepean uzten zen. Ile urdinetan hautsak bildu eta arkakusoen aurkako erremedio bezala ere erabiltzen zen; kukuso-belarra ere esaten zaio, eta Lekeition, ardi-belarra.

Kanpo estekak

• Datuak: Q158892
• Multimedia: Mentha suaveolens / Q158892
• Espezieak: Mentha suaveolens