Edukira joan

Auson

Auson
Auzon
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
BarrutiBrioudeko barrutia
Kantonamenducanton of Auzon
Izen ofizialaAuzon
Jatorrizko izenaAuzon
Posta kodea43390
Geografia
Koordenatuak45°23′30″N 3°22′19″E / 45.3917°N 3.3719°E / 45.3917; 3.3719
Mapa
Azalera16,96 km²
Altitudea400 m, 755 m eta 518 m
MugakideakAzérat, Saint-Hilaire, Vergongheon, Vézézoux, Saint-Jean-Saint-Gervais eta Saint-Martin-d'Ollières
Demografia
Biztanleria858 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 439 (%50,3) (%49,7) 434 alt_right
Dentsitatea51 bizt/km²
auzon.net

Auson (okzitanieraz Auson, frantsesez eta ofizialki: Auzon) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 858 biztanle zituen 16,96 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Azérat, Saint-Hilaire, Vergongheon, Vézézoux, Saint-Jean-Saint-Gervais eta Saint-Martin-d'Ollières.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AuzonAuzon
Població amb 459 habitants (2000)Vézézoux (2,4 km)
Població amb 265 habitants (2000)Azérat (3,4 km)
Població amb 1766 habitants (2000)Vergongheon (4,6 km)
Població amb 674 habitants (2000)Jumeaux (5,2 km)
Població amb 192 habitants (2000)Saint-Hilaire (5,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da, 16,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 743 mm-koa da, urtarrilean 8,4 euri-egun eta uztailean 6,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Fontannes udalerrian dago, 10,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 611,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,9 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,2 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea800100012001400160018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 434 gizon, 439 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
2.28
1.15
 
85-89
 
3.42
4.61
 
80-84
 
6.83
5.76
 
75-79
 
2.28
4.61
 
70-74
 
5.69
10.37
 
65-69
 
7.97
10.37
 
60-64
 
5.69
4.61
 
55-59
 
9.11
8.29
 
50-54
 
16.17
10.60
 
45-49
 
4.78
3.46
 
40-44
 
5.92
3.69
 
35-39
 
7.06
9.22
 
30-34
 
4.78
3.46
 
25-29
 
2.28
2.53
 
20-24
 
2.28
3.69
 
15-19
 
7.29
2.53
 
10-14
 
5.01
7.37
 
5-9
 
0.00
3.69
 
0-4
 
1.14
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Auzon udalerrian 858 biztanle zeuden eta 457 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,88 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,0), Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

858biztanle
457elkarbizitza-unitate
1,88lagun elkarbizitza-unitateko
256familia
Udalerria
% 18
% 30
% 9
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 256 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (135). Guraso bakarreko 40 familietatik 35etan ama zen guraso bakarra. 161 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 55k seme-alaba bakarra zuten etxean, 30k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[9]

135
80
40
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean161
Seme-alaba bat55
Bi seme-alaba30
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 753 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 25
40-54% 20
55-64% 33
65-79% 31
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 21
25-39% 68
40-54% 70
55-64% 65
65-79% 65
80 +% 47

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,0 izatezko bikotean eta % 5,7 PACS bidez lotuta). % 21,9 ezkongabeak ziren, % 8,1 alargunak eta % 9,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 42,2
Ezkongabea% 21,9
Izatezko bikotean% 13,0
Dibortziatuta% 9,0
Alarguna% 8,1
PACS bidez lotuta% 5,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,5), enplegatuak (% 20,8), eskulangileak (% 16,4), erdi-mailako lanbideak (% 7,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,5) Loira Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,1).[9]

Udalerria
% 21
% 16
% 39
Loira Garaia
% 14
% 14
% 16
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 686 etxebizitza zeuden. Horietatik 456 egoitza nagusi ziren, 130 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 100 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (599), eta apartamentuak gutxi ziren (85). Egoitza nagusietatik 359 beren jabearen bizilekuak ziren, 84 alokairuan zeuden, 19 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 13 doan lagata.[10]

686etxebizitza
456egoitza nagusi
599etxe
85apartamentu

Etxebizitza multzoa

456
130
100
Egoitza nagusia (456)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (130)Hutsik (100)

Etxe mota

599
85
Etxea (599)Apartamentua (85)

Jabetza egoera

359
84
Jabeak (359)Alokairuan (84)HLM (19)Doan lagata (13)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (132).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik104
1919-194553
1946-197094
1971-1990132
1991-200536
2006-202036

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (196). 179 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 290 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 215 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 201tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela20
3 gela96
4 gela142
5 gela edo gehiago196

Berogailu mota

108
157
179
Gas sarea (1)Fuel-olioa (108)Elektrizitatea (157)Gas botila (11)Bestelakoak (179)

Aparkalekua eta ibilgailuak

290aparkalekua
215ibilgailu 1
201ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 496 biztanleetatik 398 aktibo ziren (% 80,2), horietako 369 lanean (% 74,4) eta 29 langabezian (aktiboen % 7,3).

49615-64 urteko biztanle
% 80,2aktibo
% 74,4lanean
% 7,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 52,2
25-54 urte% 93,6
55-64 urte% 64,7
Gizonak% 80,2
Emakumeak% 80,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,4
BEPC, brebeta% 20,8
CAP-BEP% 7,4
Batxilergoa% 6,5
Goi-mailako +2% 3,4
Goi-mailako +3/4% 9,1
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

98 ez-aktibotik 31 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,6), 35 erretiraturik zeuden (% 35,7) eta 32 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,7).

Ez-aktiboak

% 32
% 36
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 18
% 36
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 183 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 369 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

183enplegu udalerrian
% 76,5soldatapeko
% 23,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.830 eurokoa zen.

24.830 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.140 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.[12]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 elektrotresna denda zen.[13]

2000. urtean Auzon udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 520 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1991ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Fontannes », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]