Edukira joan

Berthelange

Berthelange
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Doubs
BarrutiBesançoneko barrutia
Kantonamenducanton of Audeux
Izen ofizialaBerthelange
Posta kodea25410
Geografia
Koordenatuak47°11′52″N 5°46′46″E / 47.1978°N 5.7794°E / 47.1978; 5.7794
Mapa
Azalera4,07 km²
Altitudea234 m, 294 m eta 264 m
MugakideakMercey-le-Grand, Saint-Vit eta Évans
Demografia
Biztanleria354 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 175 (%48,9) (%51,1) 183 alt_right
Dentsitatea87 bizt/km²

Berthelange Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 354 biztanle zituen 4,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mercey-le-Grand, Saint-Vit eta Évans.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Berthelange
Població amb 596 habitants (2000)Évans (2,1 km)
Població amb 4625 habitants (2000)Saint-Vit (2,9 km)
Població amb 569 habitants (2000)Salans (3,5 km)


CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Jurako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak urte osoan (1000-1500 mm/urte); negu gogorra; eguzkialdi eskasa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da, 17,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1075 mm-koa da, urtarrilean 12,7 euri-egun eta uztailean 9,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Dannemarie-sur-Crète udalerrian dago, 7,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1066,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,9 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,3 °C) eta hotzena urtarrila (2,8 °C). Urteko prezipitazioa 1108 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (108 mm) eta lehorrena otsaila (80 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,8 °C) eta hotzena 1963 (9,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Berthelange)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.8 3.6 7.2 10.6 14.7 18.4 20.3 19.7 15.4 11.3 6.5 3.6 11.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 87 80 81 82 103 89 86 88 92 108 108 104 1108
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,2+1,1+1,2+1,2+1,5+1,1+1,4−0,1+0,3+0,8+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1001502002503003504001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 183 gizon, 175 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
5.14
2.73
 
70-74
 
5.71
5.46
 
65-69
 
10.86
8.20
 
60-64
 
0.00
5.46
 
55-59
 
5.71
2.73
 
50-54
 
2.86
5.46
 
45-49
 
5.71
19.67
 
40-44
 
5.71
5.46
 
35-39
 
8.57
8.20
 
30-34
 
17.71
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
5.46
 
15-19
 
5.71
8.20
 
10-14
 
5.71
11.48
 
5-9
 
14.86
11.48
 
0-4
 
5.71
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Berthelange udalerrian 354 biztanle zeuden eta 124 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,85 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 19 kide bakarrekoak ziren, 29 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 75 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

354biztanle
124elkarbizitza-unitate
2,85lagun elkarbizitza-unitateko
104familia
75Bikotea seme-alabekin
29Bikotea seme-alabarik gabe etxean
19Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 104 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (75). 34 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

29
75
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 135 etxebizitza zeuden. Horietatik 128 egoitza nagusi ziren, 1 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (129), eta apartamentuak gutxi ziren (6). Egoitza nagusietatik 115 beren jabearen bizilekuak ziren, 13 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[11]

135etxebizitza
128egoitza nagusi
129etxe
6apartamentu

Etxebizitza multzoa

128
Egoitza nagusia (128)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1)Hutsik (6)

Etxe mota

129
Etxea (129)Apartamentua (6)

Jabetza egoera

115
13
Jabeak (115)Alokairuan (13)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik18
1919-19454
1946-19706
1971-199040
1991-200528
2006-202030

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (88). 62 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 120 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 38 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 89tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela7
4 gela32
5 gela edo gehiago88

Berogailu mota

29
32
62
Gas sarea (1)Fuel-olioa (29)Elektrizitatea (32)Gas botila (4)Bestelakoak (62)

Aparkalekua eta ibilgailuak

120aparkalekua
38ibilgailu 1
89ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 212 biztanleetatik 174 aktibo ziren (% 82,1), horietako 169 lanean (% 79,7) eta 5 langabezian (aktiboen % 2,9).

21215-64 urteko biztanle
% 82,1aktibo
% 79,7lanean
% 2,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 33,3
25-54 urte% 96,6
55-64 urte% 60,6
Gizonak% 85,2
Emakumeak% 78,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 3,0
Batxilergoa% 4,3
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 3,7
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 2,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

38 ez-aktibotik 20 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 52,6), 11 erretiraturik zeuden (% 28,9) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 18,4).

Ez-aktiboak

% 53
% 29
% 18
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 12
% 33
% 39
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 16 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 169 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

16enplegu udalerrian
% 56,2soldatapeko
% 43,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.350 eurokoa zen.

28.350 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.190 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 1 iturgina.[13]

2000. urtean Berthelange udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko urtarrilaren 1an eta 2021ko abenduaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Dannemarie-sur-Crète », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]