Edukira joan

Bessamorel

Bessamorel
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
Izen ofizialaBessamorel
Posta kodea43200
Geografia
Koordenatuak45°07′14″N 4°05′14″E / 45.1206°N 4.0872°E / 45.1206; 4.0872
Mapa
Azalera7,37 km²
Altitudea930 m, 760 m, 1.137 m eta 867 m
MugakideakLe Pertuis, Sant Julian lo Pinet eta Yssingeaux
Demografia
Biztanleria432 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 202 (%45,3) (%54,7) 244 alt_right
Dentsitatea59 bizt/km²

Bessamorel Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 432 biztanle zituen 7,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Le Pertuis, Sant Julian lo Pinet eta Yssingeaux.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BessamorelBessamorel
Població amb 6931 habitants (2000)Yssingeaux (3,6 km)
Població amb 416 habitants (2000)Le Pertuis (3,7 km)
Població amb 315 habitants (2000)Queyrières (5,5 km)
Població amb 612 habitants (2000)Saint-Hostien (6,4 km)
Població amb 158 habitants (2000)Mézères (6,9 km)
Població amb 765 habitants (2000)Beaux (7,3 km)
Població amb 618 habitants (2000)Araules (7,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,4 °C-koa da, 16 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 914 mm-koa da, urtarrilean 9,1 euri-egun eta uztailean 6,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Le_Pertuis udalerrian dago, 3,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 918,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,5 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,6 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea2003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 244 gizon, 202 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
2.05
 
90-94
 
0.00
2.05
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
4.95
0.00
 
75-79
 
0.00
2.05
 
70-74
 
2.48
7.79
 
65-69
 
6.93
6.15
 
60-64
 
9.90
12.70
 
55-59
 
15.35
12.70
 
50-54
 
8.42
9.02
 
45-49
 
13.37
2.46
 
40-44
 
5.94
0.00
 
35-39
 
0.00
4.51
 
30-34
 
2.97
10.66
 
25-29
 
7.43
6.97
 
20-24
 
2.48
6.97
 
15-19
 
2.48
4.51
 
10-14
 
11.88
4.51
 
5-9
 
0.00
4.92
 
0-4
 
5.45
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bessamorel udalerrian 432 biztanle zeuden eta 190 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,27 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

432biztanle
190elkarbizitza-unitate
2,27lagun elkarbizitza-unitateko
134familia
Udalerria
% 33
% 35
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 134 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (67). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 72 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[9]

67
62
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: eskulangileak (% 26,8), erdi-mailako lanbideak (% 21,6), erretiratuak (% 18,9), enplegatuak (% 16,3). Talde nagusia (eskulangileak, % 26,8) Loira Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 15,7) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 5,3).[9]

Udalerria
% 11
% 22
% 16
% 27
% 19
Loira Garaia
% 14
% 14
% 16
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 221 etxebizitza zeuden. Horietatik 186 egoitza nagusi ziren, 27 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (211), eta apartamentuak gutxi ziren (9). Egoitza nagusietatik 146 beren jabearen bizilekuak ziren, 36 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 4 doan lagata.[10]

221etxebizitza
186egoitza nagusi
211etxe
9apartamentu

Etxebizitza multzoa

186
27
Egoitza nagusia (186)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (27)Hutsik (8)

Etxe mota

211
Etxea (211)Apartamentua (9)

Jabetza egoera

146
36
Jabeak (146)Alokairuan (36)Doan lagata (4)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1991-2005 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (49).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik31
1919-194519
1946-197029
1971-199031
1991-200549
2006-202025

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (99). 81 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 153 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 66 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 114tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela8
3 gela27
4 gela52
5 gela edo gehiago99

Berogailu mota

65
35
81
Gas sarea (1)Fuel-olioa (65)Elektrizitatea (35)Gas botila (4)Bestelakoak (81)

Aparkalekua eta ibilgailuak

153aparkalekua
66ibilgailu 1
114ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 294 biztanleetatik 253 aktibo ziren (% 86,1), horietako 238 lanean (% 81,0) eta 15 langabezian (aktiboen % 5,9).

29415-64 urteko biztanle
% 86,1aktibo
% 81,0lanean
% 5,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 63,0
25-54 urte% 98,8
55-64 urte% 71,4
Gizonak% 88,7
Emakumeak% 83,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 8,3
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 8,8
Batxilergoa% 8,2
Goi-mailako +2% 2,1
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 14,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

41 ez-aktibotik 14 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,1), 19 erretiraturik zeuden (% 46,3) eta 8 bestelako ez-aktibo ziren (% 19,5).

Ez-aktiboak

% 34
% 46
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 35
% 30
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 26 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 238 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

26enplegu udalerrian
% 38,5soldatapeko
% 61,5ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.480 eurokoa zen.

25.480 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.140 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[11]

2000. urtean Bessamorel udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 279 hektarea erabiltzen.[12]

  1. Estazioko erregistroak 1991ko apirilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Le Pertuis_sapc », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]