Edukira joan

Butler konderria (Iowa)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Butler konderria
Butler County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Iowa
Kodea19023
HiriburuaAllison
Butler konderria (Iowa) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Butler konderria (Iowa)
Butler konderria (Iowa)

Butler konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak42°43′54″N 92°47′29″W / 42.731666666667°N 92.791388888889°W / 42.731666666667; -92.791388888889
Biztanleria14.334 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		1.506,74 km2
1.502,53 km2 (%99.72)
4,21 km2 (%0.28)
Dentsitatea9,54 bizt/km2
Datu gehigarriak
http://www.butlercoiowa.org

Butler konderria (ingelesez: Butler County) Iowako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Allison da. Azken erroldaren arabera 14.334 biztanle zituen 1.506 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Butler konderriak 1.506,74 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,21 ura dira. Beste 1.502,53 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 9,87 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Butler konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 8,3 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (22,5 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 28,3 °C) eta hotzena urtarrila (−8,3 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, −12,9 °C). Urteko prezipitazioa 927 mm-koa da; hilabeterik euritsuena ekaina da (146 mm) eta lehorrena urtarrila (25 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 0,8 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (7,8 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik bi 2000tik aurrerakoak dira (2012 eta 2024). Urterik beroena 1931 izan zen (10,6 °C) eta hotzena 1917 (5,5 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 4044 berokuntza-gradu-egun eta 398 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Butler konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -3.6 -1.0 6.5 14.8 21.3 26.7 28.3 27.0 23.6 16.2 7.0 -0.5 13.8
Batez besteko tenperatura (ºC) -8.2 -5.7 1.3 8.5 15.1 20.7 22.5 21.1 17.1 9.9 2.0 -4.9 8.3
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -12.9 -10.4 -3.9 2.2 8.9 14.8 16.7 15.1 10.6 3.7 -3.1 -9.3 2.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 25 28 51 99 125 146 110 107 88 67 47 35 927
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-09-04ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (7,8 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+1,6+0,5+0,5+0,6+1,3−0,1+0,1+0,6+0,2+0,6+1,8
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −10 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (7,8 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 14.334 biztanle zeuden. Biztanleria osoa landa-eremuan bizi zen. Batez besteko adina 45,3 urtekoa zen, 44,1 urtekoa gizonezkoen artean eta 46,4 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 22,4 18 urtetik beherakoak ziren eta % 24,3 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 98,5 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 95,9 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea30006000900012.00015.00018.0001860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 7.113 gizon, 7.221 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
2.54
 
85+
 
4.90
2.63
 
80-84
 
3.31
4.27
 
75-79
 
4.56
6.14
 
70-74
 
6.04
7.25
 
65-69
 
6.91
7.84
 
60-64
 
7.80
6.90
 
55-59
 
6.47
5.76
 
50-54
 
6.05
5.61
 
45-49
 
5.72
5.74
 
40-44
 
5.39
6.19
 
35-39
 
5.90
4.81
 
30-34
 
4.86
4.33
 
25-29
 
4.79
4.29
 
20-24
 
4.04
6.51
 
15-19
 
5.71
7.51
 
10-14
 
7.28
6.42
 
5-9
 
5.75
5.24
 
0-4
 
4.53
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 14.334 biztanle zeuden. Herritarren % 1,3 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 97,2 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 95,9[oh 3]; % 0,2 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; % 0,2 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2; % 2,2 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 2,2; % 0,1 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; eta % 0,1 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1.[oh 4][5]

Arraza/etnia Iowako mapa
Etnizitatea
2000
99,4 %
2010
99,1 %
2020
98,7 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
99,0 %
2010
98,8 %
2020
97,2 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 86,9 estatu berean jaiotakoak, % 10,6 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 2,3 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 46,7 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 53,3 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Asian jaiotakoa zen (% 45,8, biztanleria osoaren % 1,0); ondoren Latinoamerikan (% 34,1, % 0,8) eta Europan (% 20,1, % 0,5).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Iowako mapa
Jaioterria
86,9 %
10,6 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
46,7 %
53,3 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
45,8 %
34,1 %
20,1 %
Asia Latinoamerika Europa

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 6.536 etxebizitza zeuden, horietatik % 91,7 okupatuta eta % 8,3 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 82,9 jabeek okupatutakoak ziren eta % 17,1 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 5.992 etxegune zeuden guztira, horietatik % 68,7 familia-etxeguneak ziren eta % 31,3 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 83,4 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 16,6 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 87,9 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 12,1 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 206 pertsona (biztanleria osoaren % 1,4).[7]

6.536etxebizitza
5.992okupatuak
206talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Iowako mapa

4.968
1.024
544
Jabetzan (4.968) Alokairuan (1.024) Hutsik (544)

Etxegune motak

3.436
444
1.647
Ezkondutako bikotea (3.436) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (238) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (444) Bakarrik bizi (1.647) Beste norbaitekin (227)

Talde-bizilekuetako biztanleria

205
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (1) Beste (205)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 93,9k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 21,4k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 5,1k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
18962.67066.1%1.30232.2%69
19002.90270.0%1.16728.2%76
19042.74375.0%81522.3%100
19082.46769.3%99427.9%98
191290325.8%92626.5%1.668
19162.72272.5%97726.0%58
19205.90086.7%83012.2%76
19243.82359.6%66710.4%1.928
19284.78971.5%1.87628.0%33
19323.01242.3%4.02856.6%76
19363.60447.7%3.78650.1%161
19404.84863.6%2.76036.2%20
19444.18265.0%2.22534.6%24
19483.38051.9%3.00846.2%125
19526.36077.5%1.83622.4%14
19565.66971.2%2.28928.8%3
19605.34570.2%2.26829.8%3
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
19643.46250.7%3.37049.3%0
19684.65170.6%1.67325.4%265
19724.61571.8%1.68226.2%129
19764.20761.8%2.50336.8%98
19804.73065.9%1.99027.7%457
19844.57066.0%2.32333.5%31
19883.52357.3%2.59342.2%30
19923.20945.0%2.54835.7%1.380
19963.03645.8%3.06146.2%534
20003.83757.1%2.73540.7%152
20044.41759.1%3.00140.1%57
20083.70051.6%3.36446.9%102
20124.10654.4%3.32944.1%110
20164.92165.5%2.15728.7%435
20205.54268.4%2.42429.9%132
20245.78471.9%2.14426.6%118

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 73.715 $ zen ( Iowako mapa), eta familiena, 91.851 $. Per capita errenta 37.766 $ zen. Biztanleriaren % 9,2 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 2,6k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 5,9k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

73.715 $etxegunearen errenta mediana
91.851 $familiaren errenta mediana
37.766 $biztanleko errenta
% 9,2pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 7,9
% 13,6
% 15,4
% 11,0
% 8,3
% 8,1
< 10.000 $ — % 2,6 (153) 10.000-14.999 $ — % 2,9 (171) 15.000-19.999 $ — % 2,7 (160) 20.000-24.999 $ — % 3,0 (173) 25.000-29.999 $ — % 4,4 (258) 30.000-34.999 $ — % 3,2 (188) 35.000-39.999 $ — % 3,7 (217) 40.000-44.999 $ — % 3,8 (222) 45.000-49.999 $ — % 3,4 (199) 50.000-59.999 $ — % 7,9 (466) 60.000-74.999 $ — % 13,6 (797) 75.000-99.999 $ — % 15,4 (904) 100.000-124.999 $ — % 11,0 (645) 125.000-149.999 $ — % 8,3 (489) 150.000-199.999 $ — % 8,1 (473) ≥ 200.000 $ — % 5,9 (348)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-09-04ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Butler_konderria_(Iowa)&oldid=11830042"(e)tik eskuratuta