Edukira joan

Chambéry

Chambéry
Chambéry
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Savoia
BarrutiChambéryko barrutia
AlkateaMichel Dantin
Izen ofizialaChambéry
Jatorrizko izenaChambéry
Posta kodea73000
Geografia
Koordenatuak45°33′59″N 5°55′15″E / 45.5664°N 5.9208°E / 45.5664; 5.9208
Mapa
Azalera20,99 km²
Altitudea270 m, 245 m, 560 m eta 303 m
MugakideakBarberaz, Bassens, Cognin, Jacob-Bellecombette, La Motte-Servolex, Saint-Alban-Leysse, Saint-Sulpice, Sonnaz eta Voglans
Demografia
Biztanleria59.964 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 31.004 (%51,7) (%46,6) 27.915 alt_right
Dentsitatea2.857 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakTurin, Albstadt, Ouahigouya (en) Itzuli, Zhangjiakou, Shawinigan eta Bsharri District (en) Itzuli
chambery.fr

Chambéry Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 59.964 biztanle zituen 21 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Barberaz, Bassens, Cognin, Jacob-Bellecombette, La Motte-Servolex, Saint-Alban-Leysse, Saint-Sulpice, Sonnaz eta Voglans.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChambéryChambéry
Població amb 4722 habitants (2000)Barberaz (1,8 km)
Població amb 5857 habitants (2000)Cognin (2,1 km)
Població amb 3815 habitants (2000)Bassens (2,3 km)
Població amb 749 habitants (2000)Montagnole (3,2 km)
Població amb 7010 habitants (2000)La Ravoire (3,5 km)
Població amb 764 habitants (2000)Saint-Cassin (3,8 km)

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea10.00020.00030.00040.00050.00060.00070.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 29.049 gizon, 31.192 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.14
 
95+
 
0.56
0.80
 
90-94
 
1.77
1.43
 
85-89
 
2.56
2.34
 
80-84
 
3.36
3.18
 
75-79
 
4.04
4.05
 
70-74
 
5.28
4.34
 
65-69
 
5.33
4.52
 
60-64
 
4.93
5.22
 
55-59
 
5.04
6.09
 
50-54
 
5.78
6.48
 
45-49
 
5.75
6.13
 
40-44
 
5.80
6.52
 
35-39
 
6.46
6.88
 
30-34
 
5.83
7.04
 
25-29
 
6.34
8.50
 
20-24
 
8.19
8.15
 
15-19
 
7.56
6.32
 
10-14
 
5.98
6.29
 
5-9
 
5.37
5.59
 
0-4
 
4.06
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chambéry udalerrian 58.256 biztanle zeuden eta 29.795 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 1,96 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 49,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[4]

58.256biztanle
29.795elkarbizitza-unitate
1,96lagun elkarbizitza-unitateko
14.278familia
Udalerria
% 18
% 19
% 10
% 50
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 14.278 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (5.790). Guraso bakarreko 3.028 familietatik 2.455etan ama zen guraso bakarra. 6.796 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 3.208k seme-alaba bakarra zuten etxean, 2.607k bi, eta 1.666k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 5.460 bikoteetatik 502tan (% 9,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[4]

5.790
5.460
3.028
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean6.796
Seme-alaba bat3.208
Bi seme-alaba2.607
Hiru seme-alaba1.098
Lau edo gehiago568

15 urte edo gehiago zituzten 49.904 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 27,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 49,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 62,2). 80 urte edo gehiagoko 3.840 biztanleetatik 3.262 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 578 kolektibitateren batean.[4]

Bakarrik bizi da
15-24% 27
25-39% 24
40-54% 21
55-64% 33
65-79% 37
80 +% 50
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 57
40-54% 62
55-64% 57
65-79% 58
80 +% 34

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 33,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,6 izatezko bikotean eta % 5,5 PACS bidez lotuta). % 35,0 ezkongabeak ziren, % 6,4 alargunak eta % 8,9 dibortziatuak.[4]

Ezkongabea% 35,0
Ezkonduta% 33,5
Izatezko bikotean% 10,6
Dibortziatuta% 8,9
Alarguna% 6,4
PACS bidez lotuta% 5,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,6), enplegatuak (% 16,1), erdi-mailako lanbideak (% 15,5), goi-mailako langileak (% 14,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,6) Savoia departamenduko batez bestekoaren (% 31,2) azpitik dago. 24 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[4]

Udalerria
% 15
% 16
% 16
% 14
% 27
% 9
Savoia
% 11
% 18
% 15
% 14
% 31
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 33.867 etxebizitza zeuden. Horietatik 29.581 egoitza nagusi ziren, 1.229 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 3.057 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (28.740), etxeak baino gehiago (4.541). Egoitza nagusietatik 11.757 beren jabearen bizilekuak ziren, 17.283 alokairuan zeuden, 7.541 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 541 doan lagata.[5]

33.867etxebizitza
29.581egoitza nagusi
4.541etxe
28.740apartamentu

Etxebizitza multzoa

29.581
3.057
Egoitza nagusia (29.581)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.229)Hutsik (3.057)

Etxe mota

4.541
28.740
Etxea (4.541)Apartamentua (28.740)

Jabetza egoera

11.757
17.283
7.541
Jabeak (11.757)Alokairuan (17.283)HLM (7.541)Doan lagata (541)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (8.786).[5]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik2.081
1919-19452.020
1946-19708.786
1971-19908.378
1991-20054.429
2006-20203.550

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (7.851). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (21.558 etxebizitzatan). 15.901 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 15.797 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 6.195tan bi edo gehiago.[5]

Gela kopurua

1 gela3.519
2 gela5.741
3 gela7.851
4 gela6.707
5 gela edo gehiago5.763

Berogailu mota

21.558
6.363
Gas sarea (21.558)Fuel-olioa (580)Elektrizitatea (6.363)Gas botila (126)Bestelakoak (954)

Aparkalekua eta ibilgailuak

15.901aparkalekua
15.797ibilgailu 1
6.195ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 38.215 biztanleetatik 28.115 aktibo ziren (% 73,6), horietako 24.789 lanean (% 64,9) eta 3.327 langabezian (aktiboen % 11,8).

38.21515-64 urteko biztanle
% 73,6aktibo
% 64,9lanean
% 11,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,8
25-54 urte% 89,1
55-64 urte% 64,0
Gizonak% 76,2
Emakumeak% 71,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 21,7
BEPC, brebeta% 19,3
CAP-BEP% 14,7
Batxilergoa% 13,6
Goi-mailako +2% 8,8
Goi-mailako +3/4% 8,4
Goi-mailako +5% 6,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

10.099 ez-aktibotik 5.119 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 50,7), 1.509 erretiraturik zeuden (% 14,9) eta 3.471 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,4).

Ez-aktiboak

% 51
% 15
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 24
% 26
% 25
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 42.579 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 24.789 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

42.579enplegu udalerrian
% 88,7soldatapeko
% 11,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.800 eurokoa zen, eta biztanleen % 20 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.800 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.910 €
% 20,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 11,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 4.197 komertzioetatik, 63 erauzte enpresak ziren, 86 janari enpresak ziren, 14 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 111 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 361 eraikuntza enpresak ziren, 940 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 116 garraio enpresak ziren, 283 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 81 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 238 finantziazio enpresak ziren, 240 higiezinen enpresak ziren, 670 zerbitzu enpresak ziren, 703 administrazio publikoko enpresak ziren eta 290 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[6]

2009an zeuden norbanakoentzako 862 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 6 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 4 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 7 posta bulegoak, 47 banku bulegoak, 6 funerariak, 35 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 6 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 12 ibilgailuen alokairu bulegoak, 16 autoeskolak, 44 igeltseroak, 95 margolariak, 44 zurginak, 54 iturginak, 35 argiketariak, 16 eraikuntza enpresak, 92 ile apaindegiak, 7 albaitariak, 35 aldi baterako lan enpresak, 170 jatetxeak, 84 higiezinen agentziak, 15 tintoreriak eta 30 apaindegiak.[7]

2009an zeuden 443 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 5 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 8 120 m2 baino gehiagoko dendak, 10 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 59 okindegiak, 18 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 31 liburu dendak, 147 arropa dendak, 25 etxerako tresna dendak, 34 zapata-dendak, 10 elektrotresna dendak, 16 altzari dendak, 21 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 6 drogeria, 12 lurrin-dendak, 19 bitxi-dendak eta 14 lore-dendak ziren.[8]

2000. urtean Chambéry udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 405 hektarea erabiltzen.[9]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 5 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 2 tratamendu luzeetarako ospitale, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 3 osasun-zentro, 25 botika eta 5 anbulantzia zegoen.

2009an 19 haur-eskola eta 24 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Chambéry udalerrian 6 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 6 hezkuntza orokorreko lizeo eta 5 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 3.330 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 4.467 eta lizeo teknologikoetan 1.420.

Chambéry udalerrian 7 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik3 formakuntza teknikoko zentroak, 3 osasun-formakuntzakoak eta 1 komertziozentroa.3 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 1 unibertsitate-insituto bat zen, eta 2 bestelako goi-mailako ikasketa zentroak ziren.

  1. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]