Edukira joan

Chaponost

Chaponost
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaRodano
Izen ofizialaChaponost
Posta kodea69630
Geografia
Koordenatuak45°42′37″N 4°44′32″E / 45.7103°N 4.7422°E / 45.7103; 4.7422
Mapa
Azalera16,32 km²
Altitudea180 m, 336 m eta 291 m
MugakideakFrancheville, Soucieu-en-Jarrest, Sainte-Foy-lès-Lyon, Saint-Genis-Laval, Brignais, Brindas eta Oullins-Pierre-Bénite
Demografia
Biztanleria9.382 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 4.793 (%52) (%48) 4.427 alt_right
Dentsitatea575 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakLesignano de' Bagni
mairie-chaponost.fr

Chaponost Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 9.382 biztanle zituen 16,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Francheville, Soucieu-en-Jarrest, Sainte-Foy-lès-Lyon, Saint-Genis-Laval, Brignais, Brindas eta Oullins-Pierre-Bénite.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChaponostChaponost
Població amb 11708 habitants (2000)Francheville (3,9 km)
Població amb 8727 habitants (2000)Craponne (4,1 km)
Població amb 11612 habitants (2000)Brignais (4,1 km)
Població amb 5341 habitants (2000)Brindas (4,1 km)
Població amb 25605 habitants (2000)Oullins (4,7 km)
Població amb 6540 habitants (2000)La Mulatière (5,5 km)
Població amb 3174 habitants (2000)Messimy (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinentalaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 17,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 772 mm-koa da, urtarrilean 0,9 euri-egun eta uztailean 6,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Brindas udalerrian dago, 3,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 717,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea0200040006000800010.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 4.427 gizon, 4.793 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.23
 
95+
 
0.73
0.43
 
90-94
 
0.92
2.10
 
85-89
 
2.04
2.30
 
80-84
 
3.25
3.68
 
75-79
 
3.86
5.51
 
70-74
 
4.99
5.17
 
65-69
 
6.41
5.51
 
60-64
 
6.30
5.99
 
55-59
 
6.22
6.21
 
50-54
 
6.36
8.58
 
45-49
 
6.68
7.34
 
40-44
 
7.66
5.13
 
35-39
 
6.38
5.56
 
30-34
 
4.40
4.20
 
25-29
 
3.69
4.34
 
20-24
 
5.24
7.16
 
15-19
 
5.88
7.82
 
10-14
 
7.01
7.16
 
5-9
 
6.20
5.58
 
0-4
 
5.78
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chaponost udalerrian 9.244 biztanle zeuden eta 3.804 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,43 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 32,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 26,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

9.244biztanle
3.804elkarbizitza-unitate
2,43lagun elkarbizitza-unitateko
2.778familia
Udalerria
% 32
% 32
% 9
% 27
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 2.778 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.236). Guraso bakarreko 325 familietatik 235etan ama zen guraso bakarra. 1.361 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 440k seme-alaba bakarra zuten etxean, 696k bi, eta 280k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.236 bikoteetatik 120tan (% 9,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.216
1.236
325
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.361
Seme-alaba bat440
Bi seme-alaba696
Hiru seme-alaba220
Lau edo gehiago60

15 urte edo gehiago zituzten 7.504 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 33,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 80,3). 80 urte edo gehiagoko 582 biztanleetatik 526 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 56 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 12
40-54% 7
55-64% 15
65-79% 21
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 70
40-54% 80
55-64% 77
65-79% 77
80 +% 55

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,6 izatezko bikotean eta % 7,9 PACS bidez lotuta). % 22,9 ezkongabeak ziren, % 5,0 alargunak eta % 6,1 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 50,5
Ezkongabea% 22,9
PACS bidez lotuta% 7,9
Izatezko bikotean% 7,6
Dibortziatuta% 6,1
Alarguna% 5,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,8), goi-mailako langileak (% 22,1), erdi-mailako lanbideak (% 18,4), enplegatuak (% 12,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,8) Rodano departamenduko batez bestekoaren (% 24,7) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[9]

Udalerria
% 22
% 18
% 13
% 32
Rodano
% 20
% 17
% 15
% 11
% 25
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 4.152 etxebizitza zeuden. Horietatik 3.798 egoitza nagusi ziren, 69 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 285 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.734), eta apartamentuak gutxi ziren (1.395). Egoitza nagusietatik 2.694 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.054 alokairuan zeuden, 460 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 50 doan lagata.[10]

4.152etxebizitza
3.798egoitza nagusi
2.734etxe
1.395apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.798
Egoitza nagusia (3.798)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (69)Hutsik (285)

Etxe mota

2.734
1.395
Etxea (2.734)Apartamentua (1.395)

Jabetza egoera

2.694
1.054
460
Jabeak (2.694)Alokairuan (1.054)HLM (460)Doan lagata (50)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (1.255).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik367
1919-1945144
1946-1970514
1971-19901.255
1991-2005530
2006-2020854

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.038). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (2.005 etxebizitzatan). 3.206 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.598 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.961tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela57
2 gela353
3 gela602
4 gela748
5 gela edo gehiago2.038

Berogailu mota

2.005
1.248
321
Gas sarea (2.005)Fuel-olioa (184)Elektrizitatea (1.248)Gas botila (40)Bestelakoak (321)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.206aparkalekua
1.598ibilgailu 1
1.961ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 5.452 biztanleetatik 4.216 aktibo ziren (% 77,3), horietako 3.929 lanean (% 72,1) eta 287 langabezian (aktiboen % 6,8).

5.45215-64 urteko biztanle
% 77,3aktibo
% 72,1lanean
% 6,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 34,6
25-54 urte% 93,8
55-64 urte% 68,8
Gizonak% 79,1
Emakumeak% 75,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,0
BEPC, brebeta% 9,3
CAP-BEP% 10,6
Batxilergoa% 10,5
Goi-mailako +2% 4,5
Goi-mailako +3/4% 5,5
Goi-mailako +5% 3,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.236 ez-aktibotik 644 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 52,1), 267 erretiraturik zeuden (% 21,6) eta 325 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,3).

Ez-aktiboak

% 52
% 22
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 8
% 34
% 31
% 18
% 9
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 4.187 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.929 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

4.187enplegu udalerrian
% 84,7soldatapeko
% 15,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 34.700 eurokoa zen, eta biztanleen % 7 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

34.700 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.500 €
% 7,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 16,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 500 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 10 janari enpresak ziren, 12 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 44 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 68 eraikuntza enpresak ziren, 105 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 21 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 10 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 36 finantziazio enpresak ziren, 29 higiezinen enpresak ziren, 77 zerbitzu enpresak ziren, 52 administrazio publikoko enpresak ziren eta 23 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 107 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 banku bulegoak, 13 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 8 igeltseroak, 8 margolariak, 11 zurginak, 8 iturginak, 10 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 5 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 10 jatetxeak, 15 higiezinen agentziak eta 4 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 28 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 2 harategiak, 4 liburu dendak, 2 arropa dendak, 3 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 1 lurrin-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Chaponost udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 589 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an psikiatriko 1 eta 3 botika zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Chaponost udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 404 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 2004ko abenduaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Brindas », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]