Edukira joan

Chauny

Wikipedia, Entziklopedia askea
Chauny
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Aisne
Izen ofizialaChauny
Posta kodea02300
Geografia
Koordenatuak49°36′56″N 3°13′09″E / 49.6156°N 3.2192°E / 49.6156; 3.2192
Mapa
Azalera13,28 km²
Altitudea42 m, 96 m eta 56 m
MugakideakAbbécourt, Autreville, Bichancourt, Caumont, Ognes, Sinceny, Villequier-Aumont eta Viry-Noureuil
Demografia
Biztanleria11.596 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 6.054 (%52,8) (%47,2) 5.405 alt_right
Dentsitatea873 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakBergheim, Andenne eta Mottafollone
ville-chauny.fr

Chauny Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 11.596 biztanle zituen 13,3 km²-ko azaleran. Azken erroldaren arabera 11.596 biztanle zituen 13,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Abbécourt, Autreville, Bichancourt, Caumont, Ognes, Sinceny, Villequier-Aumont eta Viry-Noureuil.

Mapa
Chauny eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChaunyChauny
Població amb 1126 habitants (2000)Ognes (1,9 km)
Població amb 2151 habitants (2000)Sinceny (2,6 km)
Població amb 1913 habitants (2000)Viry-Noureuil (2,6 km)
Població amb 827 habitants (2000)Autreville (3,3 km)
Població amb 475 habitants (2000)Abbécourt (3,4 km)
Població amb 563 habitants (2000)Caumont (3,6 km)
Població amb 966 habitants (2000)Bichancourt (3,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 3,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 677 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 8,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 709,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14 °C-koa da, 2009ko urtarrilaren 7an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea200040006000800010.00012.00014.00016.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 5.405 gizon, 6.054 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.81
1.07
 
90-94
 
1.52
1.33
 
85-89
 
3.06
2.13
 
80-84
 
3.98
3.05
 
75-79
 
4.06
4.55
 
70-74
 
7.12
6.12
 
65-69
 
5.88
6.46
 
60-64
 
6.82
6.86
 
55-59
 
6.76
6.68
 
50-54
 
7.20
5.74
 
45-49
 
6.21
5.48
 
40-44
 
5.63
4.59
 
35-39
 
5.20
6.11
 
30-34
 
5.45
4.70
 
25-29
 
4.29
6.75
 
20-24
 
4.82
9.79
 
15-19
 
6.44
8.60
 
10-14
 
5.93
5.07
 
5-9
 
5.07
4.92
 
0-4
 
3.73
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chauny udalerrian 11.268 biztanle zeuden eta 5.797 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 1,94 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 46,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

11.268biztanle
5.797elkarbizitza-unitate
1,94lagun elkarbizitza-unitateko
3.022familia
Udalerria
% 17
% 21
% 14
% 46
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.022 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.236). Guraso bakarreko 789 familietatik 677etan ama zen guraso bakarra. 1.409 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 788k seme-alaba bakarra zuten etxean, 562k bi, eta 264k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 997 bikoteetatik 223tan (% 22,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.236
997
789
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.409
Seme-alaba bat788
Bi seme-alaba562
Hiru seme-alaba195
Lau edo gehiago69

15 urte edo gehiago zituzten 9.704 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 11,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 47,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 61,2). 80 urte edo gehiagoko 854 biztanleetatik 697 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 157 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 11
25-39% 21
40-54% 20
55-64% 30
65-79% 41
80 +% 47
Bikotean bizi da
15-24% 13
25-39% 60
40-54% 60
55-64% 61
65-79% 53
80 +% 30

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 34,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,1 izatezko bikotean eta % 4,3 PACS bidez lotuta). % 31,3 ezkongabeak ziren, % 10,6 alargunak eta % 8,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 34,3
Ezkongabea% 31,3
Izatezko bikotean% 11,1
Alarguna% 10,6
Dibortziatuta% 8,3
PACS bidez lotuta% 4,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,3), enplegatuak (% 19,5), eskulangileak (% 15,9), erdi-mailako lanbideak (% 12,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,3) Aisne departamenduko batez bestekoaren (% 33,6) gainetik dago. 7 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,1).[9]

Udalerria
% 12
% 20
% 16
% 35
% 9
Aisne
% 14
% 16
% 20
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.466 etxebizitza zeuden. Horietatik 5.698 egoitza nagusi ziren, 110 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 658 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.007), eta apartamentuak gutxi ziren (2.397). Egoitza nagusietatik 2.397 beren jabearen bizilekuak ziren, 3.157 alokairuan zeuden, 1.548 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 144 doan lagata.[10]

6.466etxebizitza
5.698egoitza nagusi
4.007etxe
2.397apartamentu

Etxebizitza multzoa

5.698
658
Egoitza nagusia (5.698)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (110)Hutsik (658)

Etxe mota

4.007
2.397
Etxea (4.007)Apartamentua (2.397)

Jabetza egoera

2.397
3.157
1.548
Jabeak (2.397)Alokairuan (3.157)HLM (1.548)Doan lagata (144)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.099).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik105
1919-19451.029
1946-19702.099
1971-19901.455
1991-2005445
2006-2020527

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.161). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (3.577 etxebizitzatan). 2.595 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.974 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.317tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela165
2 gela547
3 gela1.225
4 gela1.600
5 gela edo gehiago2.161

Berogailu mota

3.577
1.546
Gas sarea (3.577)Fuel-olioa (194)Elektrizitatea (1.546)Gas botila (7)Bestelakoak (373)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.595aparkalekua
2.974ibilgailu 1
1.317ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 6.997 biztanleetatik 4.862 aktibo ziren (% 69,5), horietako 3.765 lanean (% 53,8) eta 1.097 langabezian (aktiboen % 22,6).

6.99715-64 urteko biztanle
% 69,5aktibo
% 53,8lanean
% 22,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,0
25-54 urte% 86,0
55-64 urte% 50,5
Gizonak% 72,3
Emakumeak% 66,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 37,7
BEPC, brebeta% 45,7
CAP-BEP% 25,7
Batxilergoa% 20,2
Goi-mailako +2% 12,9
Goi-mailako +3/4% 9,3
Goi-mailako +5% 6,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 22,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.136 ez-aktibotik 749 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,1), 478 erretiraturik zeuden (% 22,4) eta 909 bestelako ez-aktibo ziren (% 42,6).

Ez-aktiboak

% 35
% 22
% 43
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 26
% 33
% 24
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 6.126 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 3.765 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

6.126enplegu udalerrian
% 90,5soldatapeko
% 9,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.410 eurokoa zen, eta biztanleen % 30 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

20.410 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.360 €
% 30,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 19,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 625 komertzioetatik, 9 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 14 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 26 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 60 eraikuntza enpresak ziren, 164 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 17 garraio enpresak ziren, 53 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 34 finantziazio enpresak ziren, 38 higiezinen enpresak ziren, 49 zerbitzu enpresak ziren, 96 administrazio publikoko enpresak ziren eta 40 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 153 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 9 banku bulegoak, 4 funerariak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 5 autoeskolak, 10 igeltseroak, 12 margolariak, 9 zurginak, 7 iturginak, 7 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 22 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 4 aldi baterako lan enpresak, 32 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 101 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 6 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 13 okindegiak, 10 harategiak, 1 arraindegi zen, 5 liburu dendak, 24 arropa dendak, 7 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 2 drogeria, 4 lurrin-dendak, 4 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Chauny udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 6 botika eta 5 anbulantzia zegoen.

2009an 7 haur-eskola eta 7 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Chauny udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.345 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.753 eta lizeo teknologikoetan 428.

Chauny udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko uztailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Chauny », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Chauny&oldid=11314450"(e)tik eskuratuta