Chis

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 125 gizon, 177 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Chis
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Okzitania
Departamendua	Pirinio Garaiak
Izen ofiziala	Chis
Posta kodea	65800
Geografia
Koordenatuak	43°17′37″N 0°07′14″E / 43.2936°N 0.1206°E
Azalera	3,74 km²
Altitudea	262 m, 256 m, 276 m eta 263 m
Mugakideak	Escondeaux, Aurensan, Dours eta Orleix
Demografia
Biztanleria	297 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	79 bizt/km²

Chis (frantsesez eta ofizialki: Chis) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 297 biztanle zituen 3,74 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Escondeaux, Aurensan, Dours eta Orleix.

Mapa — Chis eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Chis

Orleix (1,3 km)

Dours (1,4 km)

Sabalos (1,9 km)

Louit (2,9 km)

Aurensan (3,0 km)

Bours (3,0 km)

Oléac-Debat (3,1 km)

Collongues (3,5 km)

Bazet (3,7 km)

Sarniguet (3,7 km)

Castéra-Lou (3,7 km)

Soréac (3,8 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatuaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,8 °C-koa da, 14,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1052 mm-koa da, urtarrilean 10,6 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Vic-en-Bigorre udalerrian dago, 10,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 937,3 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	0	−3	4	−1	1	−4	0	4	−1	2	−2	1	−3	0	−1	−2	−1	1
Jaiotzak	2	2	5	1	2	1	2	5	0	4	3	1	1	2	2	1	1	3
Heriotzak	2	5	1	2	1	5	2	1	1	2	5	0	4	2	3	3	2	2

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Chis udalerrian 297 biztanle zeuden eta 128 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 2,32 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 26 kide bakarrekoak ziren, 41 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 36 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.^[9]

297biztanle

128elkarbizitza-unitate

2,32lagun elkarbizitza-unitateko

102familia

36Bikotea seme-alabekin

41Bikotea seme-alabarik gabe etxean

26Guraso bakarrekoak

26Kide bakarrekoa

Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 102 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (41). Guraso bakarreko 26 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 51 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.^[9]

41

36

26

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	36
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	41
Guraso bakarrekoak	26
Kide bakarrekoak	26
Bestelakoak	0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	41
Seme-alabadun bikoteak	36
Guraso bakarrekoak	26
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	51
Seme-alaba bat	20
Bi seme-alaba	31
Hiru seme-alaba	0
Lau seme-alaba edo gehiago	0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	124
Izatezko bikotean	31
PACS bidez lotuta	16
Ezkongabea	59
Alarguna	19
Dibortziatuta	8
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	5
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	0
Goi-mailako langileak	5
Erdi-mailako lanbideak	31
Enplegatuak	20
Eskulangileak	10
Erretiratuak	56
Bestelakoak	0
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 138 etxebizitza zeuden. Horietatik 125 egoitza nagusi ziren, 4 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (133), eta apartamentuak gutxi ziren (5). Egoitza nagusietatik 116 beren jabearen bizilekuak ziren, 6 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.^[10]

138etxebizitza

125egoitza nagusi

133etxe

5apartamentu

Etxebizitza multzoa

125

Egoitza nagusia (125)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (4)Hutsik (9)

Etxe mota

133

Etxea (133)Apartamentua (5)

Jabetza egoera

116

Jabeak (116)Alokairuan (6)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik15

1919-19459

1946-197012

1971-199034

1991-200523

2006-202028

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (89). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (49 etxebizitzatan). 112 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 36 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 85tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela0

2 gela1

3 gela7

4 gela28

5 gela edo gehiago89

Berogailu mota

12

13

49

45

Gas sarea (12)Fuel-olioa (13)Elektrizitatea (49)Gas botila (6)Bestelakoak (45)

Aparkalekua eta ibilgailuak

112aparkalekua

36ibilgailu 1

85ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	125
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	4
Hutsik	9
Etxe mota
Etxeak	133
Apartamentuak	5
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0
2 gela	1
3 gela	7
4 gela	28
5 gela edo gehiago	89
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	15
1919-1945	9
1946-1970	12
1971-1990	34
1991-2005	23
2006-2020	28
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	116
Alokairuan	6
HLM	0
Doan lagata	3
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	12
Fuel-olioa	13
Elektrizitatea	49
Gas botila	6
Bestelakoak	45
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	112
Ibilgailu bat	36
Bi ibilgailu edo gehiago	85
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 185 biztanleetatik 149 aktibo ziren (% 80,5), horietako 140 lanean (% 75,7) eta 9 langabezian (aktiboen % 6,0).

18515-64 urteko biztanle

% 80,5aktibo

% 75,7lanean

% 6,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,7

25-54 urte% 97,0

55-64 urte% 75,0

Gizonak% 83,7

Emakumeak% 77,8

36 ez-aktibotik 18 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 50,0), 10 erretiraturik zeuden (% 27,8) eta 8 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,2).

Ez-aktiboak

% 50

% 28

% 22

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 43 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 140 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 3]}

43enplegu udalerrian

% 69,8soldatapeko

% 30,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.330 eurokoa zen.

26.330 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.320 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 24,0

18-29 urte% 20,2

30-39 urte% 17,3

40-49 urte% 17,1

50-64 urte% 14,7

65-74 urte% 11,6

75 urte eta gehiago% 11,9

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 8,9

Errentariak% 32,6

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 60,6

Pentsio/erretiroak% 36,4

Ondarea, bestelakoak% 10,6

Gizarte-prestazioak% 5,7

Zuzeneko zergak−% 13,3

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 52,8, ez-soldatapekoen errenta % 5,4, langabezia-sariak % 2,4.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.^[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.^[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.^[13]

2000. urtean Chis udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 164 hektarea erabiltzen.^[14]

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1987ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vic-en-Bigorre », fiche climatologique. .
↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

(Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
(Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
(Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Datuak: Q1092687
Multimedia: Chis / Q1092687

[6] Estazioko erregistroak 1987ko abuztuaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[10] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM65460002-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vic-en-Bigorre », fiche climatologique. .

[7] Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-11] 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[14] Créations et stock d'établissements par commune en 2009

[15] Nombre d'équipements des services aux particuliers

[16] Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

[17] Exploitations agricoles

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]

[11]

[12]

[13]

[14]