Clunyko abadia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Clunyko abadia
Cluny-Abtei-Ostfluegel-mtob.jpg
Clunyko abadia hemen kokatua: Frantzia
Clunyko abadia
Clunyko abadia
Clunyko abadia (Frantzia)
Kokapena
Herrialdea  Frantzia
Herria Cluny
Koordenatuak 46° 26′ 03″ N, 4° 39′ 33″ E / 46.434166666667°N,4.6591666666667°E / 46.434166666667; 4.6591666666667Koordenatuak: 46° 26′ 03″ N, 4° 39′ 33″ E / 46.434166666667°N,4.6591666666667°E / 46.434166666667; 4.6591666666667
Arkitektura
Garaia X. mendea

Clunyko abadia (Cluni edo Clugny ere bai; frantsesez: Abbaye de Cluny) antzinako beneditar monasterioa da, Frantziako Cluny udalerrian dagoena.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Clunyko abadia 910eko irailaren 2an sortu zuen Gilen I.a Akitaniakoa dukeak. Bernón Baumekoa ezarri zuen abade, eta abadia berehala Sergio III.a aita santuaren agindupean jarri zuen. Benedikto Nursiakoaren arauak gorde behar bazituen ere, jaun eta apezpikuengandik libre aritzeko eskubidea jaso zuen. Berezitasun honek, aitasantutzarekin harreman estuak eduki ahal izateak, bertako abadeen itzal handiak (Odon Santua, Odilon Santua, Hugo Handia Santua) eta urteetan aurrera jo ahala bere mendean hartu zituzten lurraldeen hedadura handiak (1.200 etxe inguru Hugo Handia Santua abadea hil zenean, 1109. urtean), XI. mendeko garrantzizko erlijio erreformagune bihurtu zuten. Cluny hiria, Frantziako erdi-ekialdean dagoen Borgoina eskualdeko Saône-et-Loire departamenduan kokatua, antzinako abadiaren inguruan hazi zen.

Clunyn egon zen beste zenbait pertsonaia ospetsu: Hildebrando Santua (Gregorio VII.a aita santua), Petri Agurgarria abadea, ordena Bernardo Clairvauxkoaren erasoetatik babestu zuena.

Arkitektura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artean ere Clunyn abiarazi zen eraberritzeak eragin handia izan zuen, ordura arteko molde erromanikoaren bilakaera gauzatu baitzuen. Neurri handiko eraikuntza da Clunyko eliza. Kanoi ganga zorrotza eta leiho zabalez hornituriko sasi-triforioa ditu, eliz-atari zabalak eta hiru kanpandorre karratu oso garaiak kanpoaldean. Erromako San Petri basilika eraiki zen arte, kristautasunak izan zuen elizarik handiena izan zen Cluny. XIX. mendearen hasieran suntsitu zuten ia erabat.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Clunyko abadia Aldatu lotura Wikidatan