Edukira joan

Dunières

Dunières
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
BarrutiYssingeauxeko barrutia
Kantonamenducanton of Montfaucon-en-Velay
Izen ofizialaDunières
Posta kodea43220
Geografia
Koordenatuak45°12′56″N 4°20′41″E / 45.2156°N 4.3447°E / 45.2156; 4.3447
Mapa
Azalera34,75 km²
Altitudea711 m, 1.033 m eta 890 m
MugakideakMontfaucon-en-Velay, Montregard, Raucoules, Riotord, Saint-Julien-Molhesabate, Saint-Pal-de-Mons eta Saint-Romain-Lachalm
Demografia
Biztanleria2.670 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.272 (%48,5) (%51,5) 1.349 alt_right
Dentsitatea77 bizt/km²
dunieres43.fr

Dunières (frantsesez eta ofizialki: Dunières) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.670 biztanle zituen 34,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Montfaucon-en-Velay, Montregard, Raucoules, Riotord, Saint-Julien-Molhesabate, Saint-Pal-de-Mons eta Saint-Romain-Lachalm.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DunièresDunières
Població amb 846 habitants (2000)Raucoules (4,9 km)
Població amb 1162 habitants (2000)Riotord (5,0 km)
Població amb 612 habitants (2000)Montregard (6,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da, 16,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 960 mm-koa da, urtarrilean 9,3 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Romain-Lachalm udalerrian dago, 5,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 923,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 29an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22,1 °C-koa da, 1987ko urtarrilaren 12an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea150018002100240027003000330036001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.349 gizon, 1.272 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.39
1.11
 
90-94
 
3.62
2.30
 
85-89
 
3.62
3.78
 
80-84
 
7.23
6.82
 
75-79
 
4.80
5.34
 
70-74
 
5.19
8.67
 
65-69
 
6.76
8.23
 
60-64
 
8.02
7.12
 
55-59
 
5.97
5.26
 
50-54
 
5.97
6.60
 
45-49
 
5.50
4.00
 
40-44
 
6.13
4.74
 
35-39
 
5.74
5.93
 
30-34
 
3.07
5.93
 
25-29
 
4.32
5.11
 
20-24
 
3.54
3.26
 
15-19
 
4.95
5.71
 
10-14
 
8.73
5.71
 
5-9
 
4.17
4.37
 
0-4
 
2.28
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Dunières udalerrian 2.616 biztanle zeuden eta 1.195 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,19 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 35,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.616biztanle
1.195elkarbizitza-unitate
2,19lagun elkarbizitza-unitateko
760familia
Udalerria
% 25
% 30
% 8
% 36
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 760 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (363). Guraso bakarreko 101 familietatik 76etan ama zen guraso bakarra. 396 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 125k seme-alaba bakarra zuten etxean, 163k bi, eta 76k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 297 bikoteetatik 20tan (% 6,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

363
297
101
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean396
Seme-alaba bat125
Bi seme-alaba163
Hiru seme-alaba71
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 2.238 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,1). 80 urte edo gehiagoko 220 biztanleetatik 170 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 50 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 18
40-54% 11
55-64% 22
65-79% 22
80 +% 40
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 66
40-54% 78
55-64% 71
65-79% 74
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 46,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,3 izatezko bikotean eta % 5,9 PACS bidez lotuta). % 26,0 ezkongabeak ziren, % 8,0 alargunak eta % 4,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 46,6
Ezkongabea% 26,0
Izatezko bikotean% 9,3
Alarguna% 8,0
PACS bidez lotuta% 5,9
Dibortziatuta% 4,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,3), eskulangileak (% 22,7), erdi-mailako lanbideak (% 12,5), enplegatuak (% 10,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,3) Loira Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,3).[9]

Udalerria
% 8
% 12
% 11
% 23
% 37
Loira Garaia
% 14
% 14
% 16
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.515 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.197 egoitza nagusi ziren, 99 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 219 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.075), eta apartamentuak gutxi ziren (430). Egoitza nagusietatik 817 beren jabearen bizilekuak ziren, 365 alokairuan zeuden, 65 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 15 doan lagata.[10]

1.515etxebizitza
1.197egoitza nagusi
1.075etxe
430apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.197
219
Egoitza nagusia (1.197)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (99)Hutsik (219)

Etxe mota

1.075
430
Etxea (1.075)Apartamentua (430)

Jabetza egoera

817
365
Jabeak (817)Alokairuan (365)HLM (65)Doan lagata (15)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (306).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik146
1919-1945123
1946-1970232
1971-1990306
1991-2005169
2006-2020156

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (547). 430 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 882 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 525 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 543tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela10
2 gela87
3 gela232
4 gela322
5 gela edo gehiago547

Berogailu mota

168
296
279
430
Gas sarea (168)Fuel-olioa (296)Elektrizitatea (279)Gas botila (23)Bestelakoak (430)

Aparkalekua eta ibilgailuak

882aparkalekua
525ibilgailu 1
543ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.519 biztanleetatik 1.198 aktibo ziren (% 78,9), horietako 1.097 lanean (% 72,2) eta 101 langabezian (aktiboen % 8,4).

1.51915-64 urteko biztanle
% 78,9aktibo
% 72,2lanean
% 8,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 60,7
25-54 urte% 91,8
55-64 urte% 60,5
Gizonak% 82,7
Emakumeak% 74,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,8
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 8,4
Batxilergoa% 9,3
Goi-mailako +2% 2,9
Goi-mailako +3/4% 5,6
Goi-mailako +5% 5,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

322 ez-aktibotik 107 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,2), 102 erretiraturik zeuden (% 31,7) eta 113 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,1).

Ez-aktiboak

% 33
% 32
% 35
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 12
% 22
% 25
% 30
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.106 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.097 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

1.106enplegu udalerrian
% 84,5soldatapeko
% 15,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.970 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.970 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.140 €
% 10,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 12,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 190 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 34 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 36 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 12 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 21 administrazio publikoko enpresak ziren eta 13 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 52 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 2 funerariak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 5 margolariak, 5 zurginak, 2 iturginak, 7 argiketariak, 5 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 2 harategiak, 2 liburu dendak, 1 zapata-denda zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Dunières udalerrian 70 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.020 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 , botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Dunières udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 289 ikaslekin.

  1. Estazioko erregistroak 1986ko ekainaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Romain-Lachalm », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]