E-liburu

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Sony markako e-liburua

E-book, eBook, ekoliburua edo e-liburua, liburu baten bertsio elektroniko edo eta digital bat da. Termino anbiguo bat da, bakarkako obra formatu digital bat denez, liburuak formatu digitalean irakurtzeko erabiltzen den gailua baita. Gehiengo erabiltzaileek ez dute eBook terminua bigarren zentzuan esaten, baizik eta eBookeko gailua diote zehazki.

Bestalde, autore batzuek liburu elektronikoen eta hipertestuen arteko desberdintasuna defendatzen dute. Hipertestuak, informazioaren egituraketaren lotura egiteko balio dute, eBooka aldiz, paperean argitaratuko liburua digitalizatzeko erabiltzen da. WikiSource hipertestuaren adibide bat Wikisource, eta eBook bat, edozein liburu digital Interneten edo eta CD-ROM batean aurki daitekeena.

eBookaren bilakaera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gailu desberdinak erabili daitezke eBookarekin: ordenagailu bat, PDA bat, ordenagailu eramangarri bat, edozein pantaila eta memoria digitala duten edozein gailuak nagusiki.

Hala ere, XXI. mendearen lehenengo hamarkadaren bukaeran, eBook bezala bakarrik balio zuten gailuak azaldu ziren. Gailu hauek, betiko liburuen aldakortasuna emulatzeko diseinatuak daude. Honela bilatu zen: mugikortasuna eta autonomia (kontsumo baxua duten gailu mugikorrak irakurketa luzatzeko, karga behar gabe), dimentsio nahikoa duten pantailen bidez betiko dokumentuak ikusteko (A4 bat edo A5 bat) eta kontraste neurri altu batekin eta baita eguneko argiarekin ere.

Testuinguru honetan, tinta elektronikoa agertzen da, paper eragina duena (berezko argitasuna gabe, kontrastaketa altua lortuta) eta kontsumo eskasa (teknologia honek pantaila aldaketetan bakarrik behar baitu elikagaia).

Adibidez, iLiad gailua (iRex-ek sortu duenak eta Espainian 2006.urtetik aurrera lehen saldutakoa), Reader (PRS-500 y PRS-505) Sony-rena, HanLin V3, STAReBOOK STK – 101, Bookeen Cybook eta orain Kindle, Amazonako produktua.

eBook fitxategien formatuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gehien erabilitako formatuen artean honako hauek daude: DOCa, PDBa (Mobipocket) eta PDFa. Formatu hauek, garrantzi gabekoak direnez, programa bereziekin ikusi daitezke. Gehien erabilitako formatua PDFa da, (irakurgarria Adobe Reader jabe-programa erabiltzen). Bere abantailetatik, mugikortasuna eta ISO estandarizazioa, nabarmenenak direla esan daiteke. Desabantailez hitz egiterakoan, berorrigarria ez dela ikusi dezakegu, Mobipocketa bezala edo Adobe EPUB formatu berria bezala.

Antzekoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Komikia edo antzekoa digitala izanez, hauei e-komikia deitzen zaie.
  • Liburuak audio formatuan badaude, audioliburua deitzen zaie.

eBook eta ISBNa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

ISBN-a Nazioarteko Standard Book Number Agentziaren bidez, (ISBN) kode subjektua bezala ezagutzen du.

Konpetentzia taula[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Cybook Sony Reader iLiad HanLin Hanlin-V3 STAReBOOK FLEPia
Neurriak(mm) 188 x 118 x 8.5 175 x 124 x 12 217 x 155 x 16 210 x 159 x 18.2 184 x 120.5 x 9.9 188 x 118 x 8  ??? x ??? x 12
Pisua (gramotan) 174 255 389 480 200 176 320
Pantaila (pulgadak/mm) 6 / 122x91 6 / 122x91 8.1 / 124x152 7.5 6 /122x91 6 / 122x91 A4
Bereizmena (Pixelak) 800x600 800x600 1024x768 800x600 800x600 800x600 1024x768
Gris maila desberdinak 4 16 16 4 4 4 KOLOREA
Autonomía de la batería 8000 orrialde 7500 orrialde 12 ordu 13500 orrialde 9000 orrialde  ? orrialde 50 ordu
Bateriako autonomia Ez Ez Bai Ez Ez Ez Bai
Barne memoria 64 MB 192 MB 128 MB 32 MB 64 MB  ?
Expantsio slotak SD SD, MMS,MS,MC SD, MMC, CF SD SD SD
Oinarrizko formatuak PDF, RTF, PRC, JPG, GIF, PNG, Open Book PDF, TXT, RTF, Word, JPG, GIF, PNG, BMP, BBeB Book PDF, HTML, TXT, JPG, BMP, PNG, PRC PDF, DOC, WOLF, HTML, MP3, JPG, TXT, CHM, RAR, ZIP, CEB Images PDF, RTF, DOC, HTML, TXT, FB2 (XML), CHM, WOLF, RAR, ZIP, JPG, MP3, DJVU y otros  ???  ???
USB bertsioa 2.0 2.0 1.1 1.1 1.1 2.0  ???
Entzungailuen irteera Bai Bai Bai Ez Bai  ???  ???
WIFI Ez Ez Bai  ??? Ez  ??? Bai
Ethernet irteera Ez Ez Bai Ez Ez Ez
Sistema eragilea Linux 2.4.18 Linux Linux Linux  ??? Windows CE 5.0

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: E-liburu Aldatu lotura Wikidatan