Artikulu hau "Kalitatezko 1.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da
Artikulu hau Wikipedia guztiek izan beharreko artikuluen zerrendaren parte da

Internet

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Internet
Internet map 1024.jpg
Interneten mapa, 2005ean
Zerbitzuak
Nabigazioa World Wide Web
Bilatzaileak
Wikiak
Komunikazioa Posta elektronikoa
Posta elektronikoko zerrendak Txatak
CMS
Foroak RPV
Datuak Zerbitzariak FTP
Web ostalariak
Sareak P2P
Sareak P2M
Multimedia zerbitzuak Telefonia VoIP
Internet bidezko Telebista eta Irratia
Webcam-ak
Online jokoak
Zerbitzu komertzialak Salerosketa elektronikoa
Banku elektronikoa
Interneteko hizkuntzak Ingelesa (35,2%), Txinera (13,7%), Gaztelania (9%), Japoniera (8,4%) Alemana (6,9%), Frantsesa (4,2%)
Erabiltzaileak
kontinenteka (2005)
Asia (34%), Europa (29%), Ipar Amerika (23%)

Internet mundu osoan zabalduta dagoen sareen sare erraldoi bat da. Hainbat protokoloren bidez interkonektatutako sareen sistema bat da, eta zerbitzu eta baliabide ugari eskaintzen ditu. Adibide bat, hipertestuzko artxiboetarako sarbidea webgunearen bidez.

Jatorria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Internetaren hasierari buruzko bi bertsio daude. Ezagunenak AEBetako Defentsa Departamentuaren erantzun gisat adierazten du bere sorrera, hauek 60ko hamarkadan erakundearen barruan erabiltzen ziren ordenagailu guztiak sarean funtzionatzeko modua bilatzen ari ziren, nahiz eta konputagailuetako batek etsai eraso baten ondorioz akats bat izan.

Hala ere, gutxiago hedatutako beste bertsio batek adierazten du garai horretan bertan, Informazioa Prozesatzeko Teknologietarako Bulegoan (IPTO), Robert Taylor izeneko gizon batek (bulegoko zuzendari gisa estreinatzen zena) sistema bat sortzeko ideia izan zuela, ikertzaileek baliabideak partekatzeko aukera izan zezaten loturak erabiliz.

Ideia honek funtzionatzen bazuen, euren lana eraginkorrago egitea eta ordenagailu gehiagoren erosketa ez beharrezkoa saihestuko zuten, garai horretarako oso garestiak eta lekuz aldatzeko eta instalatzeko zailak baitziren.

Proiektua garatzeko onartua izan zen ARPA bidez (Ikerketa Aurreratuen Proiektuen Agentzia), hasiera batean ikerketa akademikoak finantzatzen zituen arren, AEBetako Defentsa Departamentuaren zati izatera pasa zena, DARPA deituz. Askoren ustez, bertatik zabaltzen da Internet helburu militarrekin garatutako proiektua izan zelaren sinesmena, baina benetan helburu zibil eta ikerkuntza-helburuekin diseinatu eta finantzatutako irtenbidea izan zen.

Interneta edo world wide weba (www edo web)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Batzuetan bi terminoak nahasten badira ere, teknikoki ez dute esanahi bera. Interneta world wide webak edo www-k erabiltzen duen transmisio bitartekoa da (gaztelaniaz web terminoa erabili ohi da). Horrela, Internetak erabiltzen uzten duen zerbitzuetako bat webgunea da, hipertestua duten fitxategiak urrutitik ikusteko aukera ematen duen protokolo-multzo gisa ulertuta (beste testu batzuetarako estekak dituen edukia).

Internet zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Webaz gain, hipertestuen kontsulta ahalbidetzen duela, internet posta elektronikoaren transmisio bitartekoa da ere, multimedia datuen transmisioa (audioa, bideoa) telefonia sistemetan, telebistan eta fitxategi trukaketen plataformetan (P2P adibidez), uneko mezularitza sistemetan eta lineako bideojokoetan, erabilienak aipatzearren.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]