Edukira joan

Els Angles

Els Angles
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
DepartamenduaEkialdeko Pirinioak
Giza lurralde-entitate geografikoIpar Katalunia
Historic comarca of North CataloniaCapcir
AlkateaMichel Poudade (en) Itzuli
Izen ofizialaLes Angles
Posta kodea66210
Geografia
Koordenatuak42°34′40″N 2°04′28″E / 42.5778°N 2.0744°E / 42.5778; 2.0744
Mapa
Azalera43,2 km²
Altitudea1.531 m, 2.808 m eta 1.918 m
MugakideakBolquera, Angostrina i Vilanova de les Escaldes, Formiguera, Matamala eta La Llaguna
Demografia
Biztanleria597 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 238 (%40,5) (%59,5) 350 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²
mairie.lesangles.com
Udalerria Capcirren kokatua.

Els Angles (katalanez; frantsesez eta ofizialki: Les Angles) Katalan Herrietako udalerri bat da, Capcir eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 565 biztanle zituen, eskualdeko udalerririk populatuena izanik.

Udalerriak hiru homonimo ditu Okzitanian izenak frantsesez hartzekotan; ez, ordea, katalanezko els artikulua kontuan hartuta.

Turismo gune inportantea da, eski estazioa eta animalia parkea dituela.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bolquera, Angostrina i Vilanova de les Escaldes, Formiguera, Matamala eta La Llaguna.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Les Anglesels Angles
Població amb 295 habitants (2000)Matamala (3,8 km)
Població amb 437 habitants (2000)Formiguera (4,7 km)
Població amb 109 habitants (2000)Font-rabiosa (6,9 km)
Població amb 274 habitants (2000)la Llaguna (6,9 km)
Població amb 42 habitants (2000)Réal (7,8 km)

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea2003004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 350 gizon, 238 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.43
 
90-94
 
0.00
1.43
 
85-89
 
2.10
1.43
 
80-84
 
3.78
4.29
 
75-79
 
4.20
8.29
 
70-74
 
6.30
4.29
 
65-69
 
16.39
6.86
 
60-64
 
4.20
10.57
 
55-59
 
5.88
12.29
 
50-54
 
13.87
9.71
 
45-49
 
3.78
8.57
 
40-44
 
4.20
0.00
 
35-39
 
10.08
3.71
 
30-34
 
9.66
6.86
 
25-29
 
2.10
9.14
 
20-24
 
3.78
5.14
 
15-19
 
7.56
0.00
 
10-14
 
0.00
3.71
 
5-9
 
2.10
2.29
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Les Angles udalerrian 565 biztanle zeuden eta 308 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 1,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,5), Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[3]

565biztanle
308elkarbizitza-unitate
1,83lagun elkarbizitza-unitateko
159familia
Udalerria
% 17
% 31
% 45
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 159 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (97). 107 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 24k seme-alaba bakarra zuten etxean, 23k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[3]

97
52
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean107
Seme-alaba bat24
Bi seme-alaba23
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 540 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 16,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 30,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,8).[3]

Bakarrik bizi da
15-24% 16
25-39% 22
40-54% 30
55-64% 28
65-79% 35
80 +% 31
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 55
40-54% 60
55-64% 63
65-79% 68
80 +% 58

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 35,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 15,4 izatezko bikotean eta % 5,6 PACS bidez lotuta). % 31,3 ezkongabeak ziren, % 4,3 alargunak eta % 8,0 dibortziatuak.[3]

Ezkonduta% 35,4
Ezkongabea% 31,3
Izatezko bikotean% 15,4
Dibortziatuta% 8,0
PACS bidez lotuta% 5,6
Alarguna% 4,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,6), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 19,2), eskulangileak (% 17,5), enplegatuak (% 14,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,6) Ekialdeko Pirinioak departamenduko batez bestekoaren (% 38,0) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,6).[3]

Udalerria
% 19
% 13
% 14
% 18
% 29
Ekialdeko Pirinioak
% 13
% 16
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 4.015 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (3.691), 313 egoitza nagusiekin alderatuta eta 12 hutsik. Apartamentuak ziren nagusi (2.622), etxeak baino gehiago (1.384). Egoitza nagusietatik 179 beren jabearen bizilekuak ziren, 110 alokairuan zeuden, 19 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 24 doan lagata.[4]

4.015etxebizitza
313egoitza nagusi
1.384etxe
2.622apartamentu

Etxebizitza multzoa

3.691
Egoitza nagusia (313)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (3.691)Hutsik (12)

Etxe mota

1.384
2.622
Etxea (1.384)Apartamentua (2.622)

Jabetza egoera

179
110
Jabeak (179)Alokairuan (110)HLM (19)Doan lagata (24)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (143).[4]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik13
1919-194512
1946-197056
1971-1990143
1991-200558
2006-202029

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (83). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (164 etxebizitzatan). 220 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 172 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 118tan bi edo gehiago.[4]

Gela kopurua

1 gela14
2 gela56
3 gela81
4 gela79
5 gela edo gehiago83

Berogailu mota

164
116
Gas sarea (1)Fuel-olioa (25)Elektrizitatea (164)Gas botila (7)Bestelakoak (116)

Aparkalekua eta ibilgailuak

220aparkalekua
172ibilgailu 1
118ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 396 biztanleetatik 328 aktibo ziren (% 82,8), horietako 311 lanean (% 78,5) eta 17 langabezian (aktiboen % 5,2).

39615-64 urteko biztanle
% 82,8aktibo
% 78,5lanean
% 5,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 57,4
25-54 urte% 95,2
55-64 urte% 70,9
Gizonak% 85,0
Emakumeak% 79,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,4
BEPC, brebeta% 6,7
CAP-BEP% 5,5
Batxilergoa% 3,8
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 12,5
Goi-mailako +5% 7,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

68 ez-aktibotik 22 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,4), 24 erretiraturik zeuden (% 35,3) eta 22 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,4).

Ez-aktiboak

% 32
% 35
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 21
% 20
% 20
% 32
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 591 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 311 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

591enplegu udalerrian
% 73,4soldatapeko
% 26,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.890 eurokoa zen.

24.890 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.080 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 199 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 11 eraikuntza enpresak ziren, 28 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 37 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 finantziazio enpresak ziren, 28 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 61 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[5]

2009an zeuden norbanakoentzako 46 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 23 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.[6]

2009an zeuden 27 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 3 harategiak, 3 liburu dendak, 1 etxerako tresna denda zen eta 13 kirol-dendak ziren.[7]

2000. urtean els Angles udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Herriaren izena daraman eski estazioa dago, Ipar Kataluniako garrantzitsuena Font-romeu ospetsuagoaren aurretik.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]