Falun

Wikipedia, Entziklopedia askea
Falun
Falun
urban area in Sweden (en) Itzuli
Falun från Radiohuset.jpg
Falum erdiguneaCommons-logo.svg Irudi gehiago
Falun vapen.svg
Administrazioa
Herrialdea  Suedia
Probintzia Dalarna
Dalarnako konderria Konderria
Izen ofiziala Falun
Jatorrizko izena Falun
Geografia
Koordenatuak 60° 36′ 10″ N, 15° 39′ 22″ E / 60.602737°N,15.656064°E / 60.602737; 15.656064Koordenatuak: 60° 36′ 10″ N, 15° 39′ 22″ E / 60.602737°N,15.656064°E / 60.602737; 15.656064
Tätort Falun.jpeg
Azalera 27,17 km²
Altuera 110 m
Demografia
Biztanleria 38.748 (2019ko abenduaren 31)
Green Arrow Up.svg392 (2018)
Dentsitatea 1,372 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia 023
Ordu eremua UTC+01:00 eta UTC+02:00
Hiri senidetuak baliorik ez
http://www.falun.se

Falun, Suediako hiria da, Dalarnako konderriko hiriburua. 2010eko erroldaren arabera hiriak 37.291 biztanle ditu. Hego-mendebaldean dagoen Borlänge hiriarekin batera ia 100.000 biztanleko metropoli eremua osatzen du. Dalälven ibaiak lotzen ditu hiri biak.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Faluån ibaiak bitan banatzen du hiria. Albo batean "meategien aldea" dago eta bestaldean "hiri zoragarria" deitzen diotena, etxe eta villa polit handiez osatua. 2001 urtean Falungo Kobrezko Mendi Handiko meatze-arroa Gizartearen Ondare izendatu zuen UNESCOk.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XIV mendean inguruetako merkatal herria bihurtu zen Falun. Meagintza lehenago hasi zen, XIII edo X mendean baina "Kobrezko Mendi Handia" konpainia, munduko zaharrena, 1347an hasi zen jardunean, Magnus IV.a Suediakoak baimena eman zionean. Batez ere kobrea ateratzen zen, bai eta urrea ere.

Hiriak berak 1641 urtean hartu zituen "hiri eskubideak". Ordurako Suediako hiri handienetakoa zen, 6.000 biztanle ingurukoa. Hurrengo urteetan meagintzak gainbehera egin zuen baina konpainika beste 300 urtez jarraitu zuen lanean, 1992 arte.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  Gnome-weather-few-clouds.svg   Datu klimatikoak (Falun)   WPTC Meteo task force.svg  
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 12.2 12.0 17.5 26.4 29.8 33.2 33.3 35.1 27.0 21.8 15.3 12.2 35.1
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) -1.8 -0.6 4.5 11.3 16.4 20.7 23.4 21.5 16.2 8.6 3.4 -0.2 10.2
Batez besteko tenperatura (ºC) -4.8 -4.0 -0.1 5.6 10.6 14.9 17.8 16.2 11.5 5.7 0.8 -3.1 5.9
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -7.7 -7.4 -4.8 -0.1 4.8 9.0 12.1 11.0 6.8 1.6 -1.7 -5.9 1.4
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -35.6 -37.2 -28.6 -19.0 -10.0 -2.2 2.5 0.4 -5.1 -14.0 -24.0 -35.6 -37.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 40.6 28.2 32.0 38.2 44.8 58.1 76.0 79.3 70.6 53.1 55.2 40.8 616.9
Iturria (1): SMHI Precipitation normals 1961-1990[1]
Iturria (2): SMHI average data 2002-2015[2]

Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Falu BS Faluneko bandy taldea da. 1998an Munduko Bandy Kopa irabazi zuen.

Lugnet Hills eski maldetan lau aldiz jokatu da Eski nordikoaren Munduko Txapelketa, 1954, 1974, 1993 eta 2015ean.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. .
  2. .

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]