Edukira joan

Grazac (Loira Garaia)

Grazac
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
Izen ofizialaGrazac
Posta kodea43200
Geografia
Koordenatuak45°11′15″N 4°11′00″E / 45.1875°N 4.1833°E / 45.1875; 4.1833
Mapa
Azalera21,66 km²
Altitudea537 m, 854 m eta 745 m
MugakideakLapte, Saint-Jeures, Saint-Maurice-de-Lignon, Sainte-Sigolène, Les Villettes eta Yssingeaux
Demografia
Biztanleria1.152 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 542 (%48,1) (%51,9) 584 alt_right
Dentsitatea53 bizt/km²

Grazac (frantsesez eta ofizialki: Grazac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.152 biztanle zituen 21,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lapte, Saint-Jeures, Saint-Maurice-de-Lignon, Sainte-Sigolène, Les Villettes eta Yssingeaux.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GrazacGrazac
Població amb 1458 habitants (2000)Lapte (2,7 km)
Població amb 1125 habitants (2000)Les Villettes (5,2 km)
Població amb 6931 habitants (2000)Yssingeaux (6,9 km)
Població amb 765 habitants (2000)Beaux (7,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9 °C-koa da, 16,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 895 mm-koa da, urtarrilean 9,6 euri-egun eta uztailean 0,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sinjau udalerrian dago, 7,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 948,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,1 °C-koa da, 2015ko uztailaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -22,2 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea400600800100012001400160018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 584 gizon, 542 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.86
 
85-89
 
0.00
4.45
 
80-84
 
0.92
3.60
 
75-79
 
5.90
1.88
 
70-74
 
4.80
6.34
 
65-69
 
5.90
4.45
 
60-64
 
4.80
14.38
 
55-59
 
2.95
2.74
 
50-54
 
9.59
7.02
 
45-49
 
7.75
7.19
 
40-44
 
5.72
7.88
 
35-39
 
6.64
6.34
 
30-34
 
3.87
4.45
 
25-29
 
5.72
3.60
 
20-24
 
3.87
8.05
 
15-19
 
8.67
5.31
 
10-14
 
7.56
8.90
 
5-9
 
8.67
2.57
 
0-4
 
6.64
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Grazac udalerrian 1.152 biztanle zeuden eta 474 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,43 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 32,3). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.152biztanle
474elkarbizitza-unitate
2,43lagun elkarbizitza-unitateko
328familia
Udalerria
% 32
% 28
% 9
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 328 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (153). Guraso bakarreko 43 familietatik 43etan ama zen guraso bakarra. 156 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 52k seme-alaba bakarra zuten etxean, 84k bi, eta 38k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 153 bikoteetatik 36tan (% 23,5) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

132
153
43
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean156
Seme-alaba bat52
Bi seme-alaba84
Hiru seme-alaba21
Lau edo gehiago17

15 urte edo gehiago zituzten 916 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 66,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 81,2).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 10
40-54% 12
55-64% 16
65-79% 29
80 +% 67
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 81
40-54% 81
55-64% 81
65-79% 67
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 44,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 23,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,1 izatezko bikotean eta % 9,9 PACS bidez lotuta). % 23,4 ezkongabeak ziren, % 4,5 alargunak eta % 5,1 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 44,0
Ezkongabea% 23,4
Izatezko bikotean% 13,1
PACS bidez lotuta% 9,9
Dibortziatuta% 5,1
Alarguna% 4,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 27,0), eskulangileak (% 23,8), enplegatuak (% 16,5), erdi-mailako lanbideak (% 16,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 27,0) Loira Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,1).[9]

Udalerria
% 8
% 16
% 16
% 24
% 27
Loira Garaia
% 14
% 14
% 16
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 635 etxebizitza zeuden. Horietatik 481 egoitza nagusi ziren, 121 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 33 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (584), eta apartamentuak gutxi ziren (50). Egoitza nagusietatik 384 beren jabearen bizilekuak ziren, 89 alokairuan zeuden, 17 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[10]

635etxebizitza
481egoitza nagusi
584etxe
50apartamentu

Etxebizitza multzoa

481
121
Egoitza nagusia (481)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (121)Hutsik (33)

Etxe mota

584
Etxea (584)Apartamentua (50)

Jabetza egoera

384
89
Jabeak (384)Alokairuan (89)HLM (17)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (99).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik99
1919-194544
1946-197045
1971-199088
1991-200583
2006-202080

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (248). 245 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 396 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 190 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 266tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela24
3 gela69
4 gela138
5 gela edo gehiago248

Berogailu mota

84
123
245
Gas sarea (4)Fuel-olioa (84)Elektrizitatea (123)Gas botila (25)Bestelakoak (245)

Aparkalekua eta ibilgailuak

396aparkalekua
190ibilgailu 1
266ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 718 biztanleetatik 594 aktibo ziren (% 82,7), horietako 568 lanean (% 79,1) eta 26 langabezian (aktiboen % 4,4).

71815-64 urteko biztanle
% 82,7aktibo
% 79,1lanean
% 4,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 50,8
25-54 urte% 97,7
55-64 urte% 64,5
Gizonak% 84,0
Emakumeak% 81,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 7,1
BEPC, brebeta% 10,3
CAP-BEP% 3,8
Batxilergoa% 5,3
Goi-mailako +2% 3,9
Goi-mailako +3/4% 1,3
Goi-mailako +5% 4,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

124 ez-aktibotik 57 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 46,0), 40 erretiraturik zeuden (% 32,3) eta 27 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,8).

Ez-aktiboak

% 46
% 32
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 21
% 25
% 34
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 128 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 568 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

128enplegu udalerrian
% 64,8soldatapeko
% 35,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.720 eurokoa zen.

25.720 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.140 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 43 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 5 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 3 jatetxeak.[12]

2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 1 harategia zen.[13]

2000. urtean Grazac udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 820 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1989ko apirilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Yssingeaux », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]