Edukira joan

Guazapares (udalerria)

Guazapares
Guazapares
Mexikoko udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Mexiko
Mexikoko estatu Chihuahua
Jatorrizko izenaGuazapares
Posta kodea33380–33393
HerriburuaTémoris (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak27°22′N 108°16′W / 27.37°N 108.27°W / 27.37; -108.27
Mapa
Azalera1.823 km²
Altitudea2.437 m
Demografia
Biztanleria7.429 (2015)
8.998 (2010)
Dentsitatea4 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1826
Telefono aurrizkia635

Guazapares Mexikoko udalerri bat da. Chihuahua estatuan kokatua dago. Azken zentsuaren arabera 7.429 biztanle zituen, 1.823 km²ko azaleran. Herriburua Témoris da.

Udalerriko herririk handienak Témoris, Guazapares, Verónica, El Tepozán eta Pedregal dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako herriak.

Mapa
OpenStreetMaps buruz
Mapsa: erabilera baldintzak
8km
5milia
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
1
Témoris (biztanleria 2,053)
2
Guazapares (biztanleria 187)
3
Verónica (biztanleria 65)
4
El Tepozán (biztanleria 42)
5
Pedregal (biztanleria 35)
6
Los Corochis (biztanleria 31)
7
El Refugio (biztanleria 25)
8
Los Alos (biztanleria 19)
9
Chiribo (biztanleria 15)
10
Estación Julio Ornelas (biztanleria 14)
11
El Realito (biztanleria 14)
12
El Alamito (biztanleria 13)
13
Sapareachi (biztanleria 12)

2020ko Mexikoko biztanleria eta etxebizitza-erroldaketaren arabera 8.196 biztanle zeuden. Biztanleen % 35,6 14 urtetik beherakoak ziren eta % 8,3 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 100,3 gizon zeuden, eta 15 urtetik gorako 100 emakumeko, 96,9 gizon zeuden adin-talde horretan.[1]

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 4.105 gizon, 4.091 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.07
 
85+
 
0.83
1.29
 
80-84
 
0.93
1.51
 
75-79
 
1.49
2.14
 
70-74
 
1.98
2.95
 
65-69
 
2.32
3.75
 
60-64
 
3.54
3.63
 
55-59
 
3.23
3.58
 
50-54
 
4.45
4.36
 
45-49
 
4.62
4.65
 
40-44
 
4.89
6.07
 
35-39
 
6.16
6.85
 
30-34
 
7.70
6.89
 
25-29
 
8.80
6.38
 
20-24
 
7.19
8.14
 
15-19
 
7.38
11.84
 
10-14
 
10.54
11.91
 
5-9
 
12.88
12.98
 
0-4
 
11.07
Iturria: Datu hauek Mexiko Erroldatik eskuratu dira. Erroldako jatorrizko datuak ikus daitezke erreferentzian[2]. Datuak aldatzeko, begiratu Wikimedia Commonsetik kargatutako fitxategia.

Etniak eta hizkuntzak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleen % 22,9k hizkuntza indigenaren bat hitz egiten zuen (5 urte baino gehiago zuten 1.876 biztanlek). Haietatik, % 93,6k gaztelania ere bazekiten eta % 6,4k ez zekiten gaztelaniarik. Bestalde, biztanleen % 0,1k bere burua afromexikartzat edo afro-ondorengotzat jotzen zuen. Hitz egiten den hizkuntza indigena nagusia tarahumara (% 22,8) da.[3][4]

Hizkuntza indigenak
Biztanleriaren gaineko ehunekoa
22,8 %
77,2 %
Tarahumara Hizkuntza indigena nabarmenik ez

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 92,1 udalerria dagoen estatuan jaio ziren eta % 7,6 beste estatu batean. Gainera, % 0,1 atzerrian jaiotakoak ziren (atzerrian jaiotakoen artean, 100 emakumeko 100,0 gizon). Estatu arteko migrazio berriari dagokionez (2015-2020), beste estatu batetik 213 lagun iritsi ziren udalerrira (biztanleriaren % 1,1), eta 654 lagunek udalerria utzi zuten beste estatu batera joateko. Atzerrira emigratu zutenen artean, arrazoi nagusiak familia (% 48,6) eta lana (% 35,5) izan ziren.[5][6]

Migrazioa
Jaioterria
92,1 %
Estatu berean jaioak Beste estatu batean jaioak Atzerrian jaioak
Nazioarteko emigrazioaren arrazoia
35,5 %
48,6 %
9,5 %
Lana Familia Hezkuntza Segurtasunik eza Bestelakoa

Udalerrian 2.222 etxegune zeuden. Batez beste, etxegune bakoitzak 3,7 kide zituen eta % 28,0etan emakumezkoa zen buru. Egoera zibilari dagokionez, 12 urte eta gehiagoko biztanleen % 57,4 ezkonduta edo izatezko bikotekidea zuen, % 31,1 ezkongabea zen eta % 11,5 lehenago ezkondua (banandua, dibortziatua edo alarguna) zen. Ugalkortasunari dagokionez, emakumeko bizirik jaiotako seme-alaben batez bestekoa 2,92 zen.[7]

Egoera zibila
12 urte eta gehiagoko biztanleria
57,4 %
31,1 %
11,5 %
Ezkondua edo izatezko bikotea Ezkongabea Lehenago ezkondua

Hezkuntza maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eskolatze-maila, batez beste, 6,5 urtekoa zen. Emakumezkoen artean 6,7 urtekoa zen eta gizonezkoen artean 6,3 urtekoa. 15 urte eta gehiagoko biztanleen % 17,0 analfabetoa zen. Eskola-asistentziari dagokionez, 15-17 urte bitartekoen % 56,8 eta 18-24 urte bitartekoen % 10,3 eskolara joaten ziren. 12-14 urte bitartekoen % 15,9 ez zen eskolara joaten.[8]

2020. urtean, erlijioari dagokionez, biztanleen % 91,5 katolikoa zen, % 3,6 talde protestante edo ebanjeliko batekoa zen, % 0,1 beste erlijio batekoa eta % 4,8 erlijiorik gabekoa zen.[9]

Erlijioa
Biztanleriaren gaineko ehunekoa
91,5 %
Katolikoa Ebanjelikoa/protestantea Beste erlijio bat Erlijiorik gabe

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020. urtean, jarduera-tasari dagokionez, 12 urte eta gehiagoko biztanleen % 54,0 ekonomikoki aktiboa zen, hau da, lanean edo lan bila zebilen (3.141 pertsona). Tasa horrek generoen araberako aldea nabarmentzen zuen: % 38,6 izan zen emakumeen artean eta % 69,7 gizonen artean. Biztanleria aktiboaren % 4,3 langabezian zegoen (136 pertsona).[10]

INEGIren 2020ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 3.075 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.222 (% 72,3) modu partikularrean okupatuta zeuden, 577 (% 18,8) hutsik eta 275 (% 8,9) aldi baterako erabilerakoak. Etxebizitza okupatu bakoitzean batez beste 3,69 biztanle bizi ziren, guztira 8.195 biztanle udalerrian.[11]

3.075etxebizitza
2.222okupatuta
8.195biztanle
3,69biztanle/etxebizitza, batez beste

Etxebizitza multzoa

2.222
577
275
Okupatuta (2.222)Hutsik (577)Aldi baterakoa (275)

Gela kopuruari dagokionez, gehienek hiru gela edo gehiago zituzten (1.390, % 62,6), 607 (% 27,4) bi gelakoak eta 222 (% 10,0) gela bakarrekoak. Oinarrizko zerbitzuei begira, ia etxebizitza guztiek argindarra (% 85,1), hodi bidezko ura (% 88,3) eta saneamendua (% 60,1) zituzten, eta % 58,3 hirurak batera. Ondasun iraunkorrei dagokienez, % 61,4 hozkailua zuten eta % 48,0 garbigailua; sakelako telefonoa ia orokorra zen (% 70,7), baina telefono finkoa askoz gutxiagotan (% 6,9). Interneteko konexioa % 9,0an zegoen eta ordenagailua % 13,1an. Etxebizitzen % 19,0k ez zuen inolako ondasunik, eta % 20,3k ez zuen inolako informazio- eta komunikazio-teknologiarik.[11]

Gela kopurua

1 gela222
2 gela607
3 gela edo gehiago1.390

Oinarrizko zerbitzuak

% 85,1argindarra
% 88,3hodizko ura
% 60,1saneamendua
% 58,3hirurak batera

Ondasunak eta IKT

Hozkailua% 61,4
Sakelakoa% 70,7
Garbigailua% 48,0
Internet% 9,0
Autoa% 40,4
Ordenagailua% 13,1
Telefono finkoa% 6,9

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  2. (Gaztelaniaz) Geografía(INEGI), Instituto Nacional de Estadística y. «Censo de Población y Vivienda (CPV) 2020» www.inegi.org.mx (kontsulta data: 2026-09-06).
  3. (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  4. (Gaztelaniaz) Banco de Indicadores: Lengua indígena. INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  5. (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  6. (Gaztelaniaz) Banco de Indicadores: Migración. INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  7. (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  8. (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  9. (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  10. (Gaztelaniaz) Censo de Población y Vivienda 2020: Principales resultados por localidad (ITER). INEGI (kontsulta data: 2026-09-06).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Principales resultados por localidad (ITER)» Censo de Poblacion y Vivienda 2020 (INEGI).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]