Edukira joan

Hidalgo konderria (Texas)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hidalgo konderria
Hidalgo County
Ameriketako Estatu Batuetako konderria
Banaketa administratiboa
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak AEB
Estatua Texas
Kodea48215
HiriburuaEdinburg
Hidalgo konderria (Texas) is located in Ameriketako Estatu Batuak
Hidalgo konderria (Texas)
Hidalgo konderria (Texas)

Hidalgo konderriaren kokapena AEBtan
Informazio geografikoa
Koordenatuak26°23′48″N 98°10′52″W / 26.39672°N 98.18107°W / 26.39672; -98.18107
Biztanleria870.781 bizt.
Eremua
    - Lurra
    - Ura		4.099,71 km2
4.068,52 km2 (%99.24)
31,19 km2 (%0.76)
Dentsitatea214,03 bizt/km2
Datu gehigarriak
https://www.hidalgocounty.us/

Hidalgo konderria (ingelesez: Hidalgo County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Edinburg da. Azken erroldaren arabera 870.781 biztanle zituen 4.099 kilometro koadroko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hidalgo konderriak 4.099,71 kilometro koadro ditu. Horietatik 31,19 ura dira. Beste 4.068,52 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 188,98 da.

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Mapa
Hidalgo konderria eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

NOAAren datuen arabera, 1991–2020 aldian, konderriko urteko batez besteko tenperatura 23,9 °C-koa izan zen.[1][oh 1] Hilabeterik beroena abuztua da (30,7 °C; eguneko gehienekoen batez bestekoa, 37,0 °C) eta hotzena urtarrila (15,6 °C; eguneko gutxienekoen batez bestekoa, 9,6 °C). Urteko prezipitazioa 588 mm-koa da; hilabeterik euritsuena iraila da (119 mm) eta lehorrena otsaila (22 mm).

1895–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak mendeko 0,7 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) XX. mendeko batez bestekoa (23,2 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Erregistroko bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2012, 2023, 2024 eta 2025). Urterik beroena 2024 izan zen (25,3 °C) eta hotzena 1976 (21,7 °C).[1]

Etxeak berotzeko eta hozteko behar den energia neurtzeko, NOAAk gradu-egunak kalkulatzen ditu: egun bakoitzean batez besteko tenperatura 18,3 °C-tik zenbat gradu behera dagoen (berokuntza-gradu-egunak) edo gora dagoen (hozte-gradu-egunak), urte osoan batuta. 1991–2020 aldian, urtean batez beste 354 berokuntza-gradu-egun eta 2407 hozte-gradu-egun izan ziren.[1]


    Datu klimatikoak (Hidalgo konderria)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 21.6 24.3 27.4 30.6 33.2 35.7 36.4 37.0 34.0 31.0 26.1 22.3 30.0
Batez besteko tenperatura (ºC) 15.6 18.2 21.3 24.4 27.4 29.8 30.4 30.7 28.2 24.8 20.0 16.4 23.9
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) 9.6 12.1 15.3 18.1 21.7 23.9 24.4 24.4 22.4 18.6 14.0 10.4 17.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 23 22 32 36 58 71 56 47 119 62 34 28 588
Iturria: NOAA NCEI, nClimDiv: 1991–2020 normalak (2026-10-06ko bertsioa)
Berotze-marrak, 1895–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura XX. mendeko batez bestekoarekiko (23,2 °C).
189519602025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4+1,1+0,6+0,3+0,7+0,9+0,8+0,7+0,2+0,8+0,8+1,1
1901–19301991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 35 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1895–2025
°C, XX. mendeko batez bestekoarekiko (23,2 °C)
+3 °C−3 °C
189519602025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 870.781 biztanle zeuden. Biztanleen % 91,1 hiri-eremuetan bizi ziren eta % 8,9 landa-eremuetan. Batez besteko adina 31,1 urtekoa zen, 29,6 urtekoa gizonezkoen artean eta 32,6 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 30,2 18 urtetik beherakoak ziren eta % 11,9 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 94,7 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 91,3 gizon zeuden adin-talde horretan.[2][3]

BiztanleriaUrtea0200.000400.000600.000800.0001.000.0001860189019201950198020102040Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 423.604 gizon, 447.177 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.04
 
85+
 
1.51
1.30
 
80-84
 
1.54
2.03
 
75-79
 
2.36
2.99
 
70-74
 
3.37
3.54
 
65-69
 
4.00
4.07
 
60-64
 
4.55
4.74
 
55-59
 
4.94
5.33
 
50-54
 
5.73
6.03
 
45-49
 
6.29
6.04
 
40-44
 
6.48
6.19
 
35-39
 
6.30
6.23
 
30-34
 
6.27
7.11
 
25-29
 
6.78
8.12
 
20-24
 
7.44
9.75
 
15-19
 
8.90
9.47
 
10-14
 
8.79
8.63
 
5-9
 
7.85
7.39
 
0-4
 
6.89
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[4]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, konderrian 870.781 biztanle zeuden. Herritarren % 91,9 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 2]. Ez-hispanoen artean % 75,4 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 6,1[oh 3]; % 4,8 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,4; % 12,2 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 1,0; % 4,0 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,3; % 0,9 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; eta % 2,7 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,2.[oh 4][5]

Arraza/etnia Texasko mapa
Etnizitatea
2000
11,7 %
88,3 %
2010
9,4 %
90,6 %
2020
8,1 %
91,9 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
77,7 %
18,6 %
2010
83,4 %
9,8 %
2020
75,4 %
12,2 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 64,0 estatu berean jaiotakoak, % 8,7 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 26,1 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 5] Atzerritarren artean, % 31,9 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 68,1 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 95,7, biztanleria osoaren % 24,9); ondoren Asian (% 3,3, % 0,8), Afrikan (% 0,4, % 0,1), Ipar Amerikan (% 0,3, % 0,1) eta Europan (% 0,3, % 0,1).[oh 6][6]

Jaioterria eta jatorria Texasko mapa
Jaioterria
64,0 %
8,7 %
26,1 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
31,9 %
68,1 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
95,7 %
Latinoamerika Asia Afrika Ipar Amerika Europa Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Konderrian 294.902 etxebizitza zeuden, horietatik % 87,7 okupatuta eta % 12,3 hutsik.[7] Okupatutako etxebizitzen artean, % 67,8 jabeek okupatutakoak ziren eta % 32,2 errentan hartutakoak.[3] Konderrian 258.542 etxegune zeuden guztira, horietatik % 79,8 familia-etxeguneak ziren eta % 20,2 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 63,7 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 36,3 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 84,1 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 15,9 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[8] Talde-bizilekuetan bizi ziren 7.923 pertsona (biztanleria osoaren % 0,9); horietatik 4.719 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 533 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[7]

294.902etxebizitza
258.542okupatuak
7.923talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Texasko mapa

175.239
83.303
36.360
Jabetzan (175.239) Alokairuan (83.303) Hutsik (36.360)

Etxegune motak

131.515
19.929
54.910
43.874
Ezkondutako bikotea (131.515) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (19.929) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (54.910) Bakarrik bizi (43.874) Beste norbaitekin (8.314)

Talde-bizilekuetako biztanleria

4.719
533
2.671
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (4.719) Unibertsitateko egoitzak (533) Beste (2.671)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 70,2k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 20,6k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 6,6k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[9]

Gobernua eta politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
1912392.8%1.20386.6%147
191626015.7%1.36482.3%33
19201.10831.1%2.40967.7%42
192499620.4%3.66275.2%214
19284.28551.4%4.03448.4%16
19322.96923.2%9.69575.8%120
19362.96229.5%6.78267.5%309
19404.78739.0%7.47160.8%27
19444.08033.3%7.25059.3%904
19486.22038.8%9.52659.5%272
195215.30362.2%9.25137.6%48
195613.27056.9%9.80442.0%253
196013.62842.1%18.66357.6%115
196411.56334.3%22.11065.5%83
196814.45539.0%20.08754.1%2.569
Urtea[10]ErrepublikanoaDemokrataBeste
197222.92055.2%18.36644.3%213
197619.19935.2%35.02164.1%373
198025.80841.8%34.54256.0%1.367
198435.05944.1%44.14755.6%226
198829.24634.9%54.33064.8%294
199226.97630.6%51.20558.1%9.979
199624.43728.8%56.33566.5%3.955
200038.30137.9%61.39060.8%1.359
200450.93144.8%62.36954.9%383
200839.66830.3%90.26168.9%1.043
201239.86528.6%97.96970.3%1.488
201648.64227.9%118.80968.1%6.957
202090.52741.0%128.19958.0%2.158
2024110.76051.0%104.51748.1%1.988

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 54.338 $ zen ( Texasko mapa), eta familiena, 60.128 $. Per capita errenta 23.117 $ zen. Biztanleriaren % 26,7 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[11] Etxeguneen artean, % 7,1k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 4,8k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[12]

54.338 $etxegunearen errenta mediana
60.128 $familiaren errenta mediana
23.117 $biztanleko errenta
% 26,7pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 7,1
% 6,5
% 7,1
% 9,5
% 12,3
% 8,1
< 10.000 $ — % 7,1 (19.089) 10.000-14.999 $ — % 6,5 (17.469) 15.000-19.999 $ — % 5,5 (14.990) 20.000-24.999 $ — % 6,0 (16.173) 25.000-29.999 $ — % 5,0 (13.426) 30.000-34.999 $ — % 4,6 (12.503) 35.000-39.999 $ — % 4,6 (12.513) 40.000-44.999 $ — % 3,8 (10.162) 45.000-49.999 $ — % 3,8 (10.383) 50.000-59.999 $ — % 7,1 (19.219) 60.000-74.999 $ — % 9,5 (25.706) 75.000-99.999 $ — % 12,3 (33.339) 100.000-124.999 $ — % 8,1 (21.871) 125.000-149.999 $ — % 5,9 (15.970) 150.000-199.999 $ — % 5,4 (14.518) ≥ 200.000 $ — % 4,8 (12.879)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Balioak konderri osoko batez bestekoak dira, estazio meteorologikoen datuetatik interpolatutako 5 km-ko sareta batean kalkulatuak; ez dira estazio jakin batekoak. Erliebe handiko lekuetan herriguneko klimatik nabarmen alde daitezke.
  2. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  4. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  5. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  6. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, konderriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 NOAA National Centers for Environmental Information: «Climate Divisional Database (nClimDiv)», v1.0.0, 2026-10-06ko bertsioa. Datuak: Wikimedia Commons.
  2. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  6. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. 1 2 Leip, David. "Dave Leip's Atlas of U.S. Presidential Elections". uselectionatlas.org. Retrieved March 13, 2018.
  11. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  12. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Hidalgo_konderria_(Texas)&oldid=11832028"(e)tik eskuratuta