Edukira joan

Le Monastier-sur-Gazeille

Wikipedia, Entziklopedia askea
Le Monastier-sur-Gazeille
Le Monastier-sur-Gazeille
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaLoira Garaia
BarrutiLe Puy-en-Velayko barrutia
Kantonamenducanton of Le Monastier-sur-Gazeille
Izen ofizialaLe Monastier-sur-Gazeille
Monastier
Mont-Breysse
Jatorrizko izenaLe Monastier-sur-Gazeille
Posta kodea43150
Geografia
Koordenatuak44°56′21″N 3°59′43″E / 44.9392°N 3.9953°E / 44.9392; 3.9953
Mapa
Azalera39,39 km²
Altitudea950 m, 752 m, 1.283 m eta 975 m
MugakideakAlleyrac, Chadron, Coubon, Freycenet-la-Cuche, Freycenet-la-Tour, Lantriac, Laussonne, Présailles eta Saint-Martin-de-Fugères
Demografia
Biztanleria1.784 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 914 (%51,8) (%48,2) 852 alt_right
Dentsitatea45 bizt/km²
lemonastiersurgazeille.fr

Le Monastier-sur-Gazeille (frantsesez eta ofizialki: Le Monastier-sur-Gazeille) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.784 biztanle zituen 39,39 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alleyrac, Chadron, Coubon, Freycenet-la-Cuche, Freycenet-la-Tour, Lantriac, Laussonne, Présailles eta Saint-Martin-de-Fugères.

Mapa
Le Monastier-sur-Gazeille eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Le Monastier-sur-GazeilleLe Monastier-sur-Gazeille
Població amb 157 habitants (2000)Présailles (4,8 km)
Població amb 227 habitants (2000)Chadron (5,2 km)
Població amb 121 habitants (2000)Alleyrac (5,5 km)
Població amb 991 habitants (2000)Laussonne (5,7 km)
Població amb 1801 habitants (2000)Lantriac (6,8 km)
Població amb 62 habitants (2000)Goudet (8,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,7 °C-koa da, 16,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1005 mm-koa da, urtarrilean 9,3 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Solignac-sur-Loire udalerrian dago, 9,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 9,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 759,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,3 °C-koa da, 2015ko uztailaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea15002000250030003500400045001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 852 gizon, 914 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.55
1.17
 
90-94
 
2.19
3.52
 
85-89
 
5.47
4.11
 
80-84
 
5.47
2.93
 
75-79
 
4.27
9.15
 
70-74
 
8.53
7.51
 
65-69
 
7.44
9.86
 
60-64
 
4.27
5.87
 
55-59
 
5.91
7.98
 
50-54
 
8.64
7.39
 
45-49
 
4.81
5.99
 
40-44
 
5.91
5.75
 
35-39
 
6.02
5.28
 
30-34
 
4.27
2.35
 
25-29
 
2.19
4.58
 
20-24
 
5.36
5.16
 
15-19
 
3.17
3.40
 
10-14
 
6.46
4.58
 
5-9
 
5.91
3.40
 
0-4
 
3.17
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Le Monastier-sur-Gazeille udalerrian 1.607 biztanle zeuden eta 781 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,06 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

1.607biztanle
781elkarbizitza-unitate
2,06lagun elkarbizitza-unitateko
480familia
Udalerria
% 22
% 33
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 480 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (257). Guraso bakarreko 54 familietatik 44etan ama zen guraso bakarra. 272 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 89k seme-alaba bakarra zuten etxean, 84k bi, eta 35k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 168 bikoteetatik 20tan (% 11,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

257
168
54
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean272
Seme-alaba bat89
Bi seme-alaba84
Hiru seme-alaba30
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 1.533 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 12,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 28,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,0). 80 urte edo gehiagoko 213 biztanleetatik 115 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 98 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 12
25-39% 16
40-54% 15
55-64% 24
65-79% 22
80 +% 29
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 69
40-54% 72
55-64% 70
65-79% 67
80 +% 32

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,0 izatezko bikotean eta % 6,1 PACS bidez lotuta). % 24,6 ezkongabeak ziren, % 11,0 alargunak eta % 5,3 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 39,9
Ezkongabea% 24,6
Izatezko bikotean% 13,0
Alarguna% 11,0
PACS bidez lotuta% 6,1
Dibortziatuta% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 38,7), erdi-mailako lanbideak (% 19,0), eskulangileak (% 11,4), enplegatuak (% 10,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 38,7) Loira Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) gainetik dago. 30 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,8).[9]

Udalerria
% 19
% 10
% 11
% 39
Loira Garaia
% 14
% 14
% 16
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.187 etxebizitza zeuden. Horietatik 790 egoitza nagusi ziren, 251 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 146 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (912), eta apartamentuak gutxi ziren (269). Egoitza nagusietatik 558 beren jabearen bizilekuak ziren, 209 alokairuan zeuden, 41 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 23 doan lagata.[10]

1.187etxebizitza
790egoitza nagusi
912etxe
269apartamentu

Etxebizitza multzoa

790
251
146
Egoitza nagusia (790)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (251)Hutsik (146)

Etxe mota

912
269
Etxea (912)Apartamentua (269)

Jabetza egoera

558
209
Jabeak (558)Alokairuan (209)HLM (41)Doan lagata (23)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (239).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik117
1919-194559
1946-1970124
1971-1990239
1991-2005145
2006-202088

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (367). 269 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 512 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 358 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 347tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela8
2 gela53
3 gela128
4 gela234
5 gela edo gehiago367

Berogailu mota

237
262
269
Gas sarea (12)Fuel-olioa (237)Elektrizitatea (262)Gas botila (10)Bestelakoak (269)

Aparkalekua eta ibilgailuak

512aparkalekua
358ibilgailu 1
347ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 981 biztanleetatik 751 aktibo ziren (% 76,6), horietako 697 lanean (% 71,0) eta 54 langabezian (aktiboen % 7,2).

98115-64 urteko biztanle
% 76,6aktibo
% 71,0lanean
% 7,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,2
25-54 urte% 92,1
55-64 urte% 57,4
Gizonak% 77,9
Emakumeak% 75,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 5,3
BEPC, brebeta% 11,4
CAP-BEP% 8,7
Batxilergoa% 7,4
Goi-mailako +2% 8,4
Goi-mailako +3/4% 5,7
Goi-mailako +5% 1,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

230 ez-aktibotik 73 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,7), 94 erretiraturik zeuden (% 40,9) eta 63 bestelako ez-aktibo ziren (% 27,4).

Ez-aktiboak

% 32
% 41
% 27
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 10
% 12
% 33
% 21
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 746 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 697 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

746enplegu udalerrian
% 80,2soldatapeko
% 19,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.220 eurokoa zen.

24.220 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.140 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 109 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 16 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 4 iturginak, 3 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 6 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[12]

2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 3 120 m2 baino gehiagoko dendak, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Le Monastier-sur-Gazeille udalerrian 53 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.139 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 , botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Le Monastier-sur-Gazeille udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 255 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1989ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Solignac-sur-Loire », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Le_Monastier-sur-Gazeille&oldid=11342079"(e)tik eskuratuta