Edukira joan

Leyrat

Leyrat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
DepartamenduaCreuse
Izen ofizialaLeyrat
Posta kodea23600
Geografia
Koordenatuak46°21′43″N 2°17′33″E / 46.3619°N 2.2925°E / 46.3619; 2.2925
Mapa
Azalera18,32 km²
Altitudea372 m, 456 m eta 407 m
MugakideakSaint-Sauvier, Treignat, Boussac-Bourg, Lavaufranche, Soumans, Saint-Pierre-le-Bost eta Saint-Silvain-Bas-le-Roc
Demografia
Biztanleria143 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 79 (%55,6) (%44,4) 63 alt_right
Dentsitatea8 bizt/km²

Leyrat (frantsesez eta ofizialki: Leyrat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 143 biztanle zituen 18,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Sauvier, Treignat, Boussac-Bourg, Lavaufranche, Soumans, Saint-Pierre-le-Bost eta Saint-Silvain-Bas-le-Roc.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LeyratLeyrat
Població amb 452 habitants (2000)Treignat (4,0 km)
Població amb 338 habitants (2000)Saint-Sauvier (4,1 km)
Població amb 789 habitants (2000)Boussac-Bourg (4,3 km)
Població amb 240 habitants (2000)Lavaufranche (4,8 km)
Població amb 1412 habitants (2000)Boussac (6,3 km)
Població amb 576 habitants (2000)Soumans (6,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 4,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 910 mm-koa da, urtarrilean 12 euri-egun eta uztailean 8,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Boçac_(Creuse) udalerrian dago, 5,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 896,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,9 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,2 °C) eta hotzena urtarrila (3,4 °C). Urteko prezipitazioa 846 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (89 mm) eta lehorrena otsaila (55 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,6 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2018, 2020, 2022 eta 2023). Urterik beroena 2022 izan zen (11,9 °C) eta hotzena 1963 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Leyrat)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.4 3.6 6.6 9.4 13.3 17.1 19.2 18.9 14.6 11.1 6.6 4.0 10.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 64 55 56 76 89 73 71 67 77 71 78 70 846
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+0,2+1,4+1,4+1,7+2,0+1,5+1,8−0,2+0,2+0,7+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1001502002503003504004505001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 63 gizon, 79 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
6.33
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
6.33
17.46
 
75-79
 
0.00
17.46
 
70-74
 
20.25
7.94
 
65-69
 
20.25
0.00
 
60-64
 
6.33
7.94
 
55-59
 
0.00
17.46
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
13.92
7.94
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
6.33
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
0.00
7.94
 
20-24
 
0.00
7.94
 
15-19
 
13.92
0.00
 
10-14
 
6.33
7.94
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Leyrat udalerrian 143 biztanle zeuden eta 69 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,07 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 21 kide bakarrekoak ziren, 26 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 16 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

143biztanle
69elkarbizitza-unitate
2,07lagun elkarbizitza-unitateko
48familia
16Bikotea seme-alabekin
26Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
21Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 48 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (26). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 26 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

26
16
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 106 etxebizitza zeuden. Horietatik 70 egoitza nagusi ziren, 11 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 26 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (105), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 58 beren jabearen bizilekuak ziren, 10 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

106etxebizitza
70egoitza nagusi
105etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

70
11
26
Egoitza nagusia (70)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (11)Hutsik (26)

Etxe mota

105
Etxea (105)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

58
10
Jabeak (58)Alokairuan (10)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik28
1919-194512
1946-197010
1971-199010
1991-20052
2006-20207

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (36). 46 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 56 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 34 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 29tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela8
4 gela23
5 gela edo gehiago36

Berogailu mota

13
9
46
Gas sarea (1)Fuel-olioa (13)Elektrizitatea (9)Gas botila (1)Bestelakoak (46)

Aparkalekua eta ibilgailuak

56aparkalekua
34ibilgailu 1
29ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 82 biztanleetatik 53 aktibo ziren (% 64,6), horietako 50 lanean (% 61,0) eta 3 langabezian (aktiboen % 5,7).

8215-64 urteko biztanle
% 64,6aktibo
% 61,0lanean
% 5,7langabezia-tasa

29 ez-aktibotik 10 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,5), 10 erretiraturik zeuden (% 34,5) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 31,0).

Ez-aktiboak

% 34
% 34
% 31
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 30 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 50 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

30enplegu udalerrian
% 33,3soldatapeko
% 66,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.640 eurokoa zen.

20.640 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.210 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Leyrat udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.462 hektarea erabiltzen.[14]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Boussac_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]