Marmaratila

Marmaratila
Irudi gehiago
Sailkapen zientifikoa
Erreinua	Plantae
Ordena	Dipsacales
Familia	Adoxaceae
Generoa	Viburnum
Espeziea	Viburnum lantana Linnaeus

Marmaratila (Viburnum lantana) Adoxaceae familiaren zuhaixka eta zuhaitz txikia da, Europan, Afrikako ipar-mendebaldean eta Asiako hego-mendebaldean jatorria duena.

Deskribapena

Zuhaixka hostogalkorra, 4-5 metroko altuerara irits daitekeena .Adarrak iletsuak, grisaxkak eta malguak dira. Hostoak aurkakoak, osoak, forma desberdinekoak, baina biribilduak eta lodi samarrak dira. Azpialdea iletsu sendoa da, eta nerbio oso irtenak ditu. Lore txiki hermafroditak (5 mm) zuriak eta usaintsuak dira eta zima trinkoetan kokatuta daude, eta 4-10 cm-ko diametroko korinbo terminal eta dentsoetan jaiotzen dira. Korolak 5 petalo soldatu ditu, oinarrian hodi luze bat osatzen dutenak.

Uda hasieran loratzen da eta intsektuek polinizatzen dute. Fruitua 8 mm-ko luzera duen drupa luzanga konprimatu bat da, hasieran berdea, gorri bihurtzen da eta, azkenean, beltza, heltzean. Txoriek haziak barreiatzen dituzte fruitua jaten dutenean, eta beren gorotzetan barreiatzen dituzte.

Banaketa eta habitata

Jatorriz, Europa erdialdekoa, hegoaldekoa eta mendebaldekoa da, Afrikako ipar-mendebaldekoa eta Asiako hego-mendebaldekoa. Iberiar penintsulan, eskualde mediterraneoan banatzen da, batez ere hostogalkorren baso lehorretan (Quercus pubescens-en ameztietan edo Quercus faginea-ren erkameztietan) eta degradazio-komunitateetan (ezpeldiak, etab.). Baso hostogalkor hezeagoetan ere aurki daiteke. Heskai, sastrakadi, baso-ertz eta soilguneetan agertzen da. Euskal Herrian ohikoa da isurialde mediterraneoan, baina kantauriarrean ere sartzen da.

Erabilera

Jeneralean, landare apaingarri gisa landatzen da, lore eta baia politak baititu, eta lurzoru alkalinoak behar ditu. Propietate sendagarriak ditu eta altzari, eraikuntza eta erremintetarako erabiltzen da.

Fruitua toxiko samarra da, eta goragalea eta beherakoa eragin ditzake kantitate handitan hartuz gero.

Taxonomia

Carlos Linneok deskribatu zuen Viburnum lantana, eta Species Plantarum liburuan argitaratu (1: 268-n. 1753).

Etimologia

Viburnum: genero honetako espezie baten latinezko izen klasikoaren izen orokorra, Viburnum lantana, "zuhaitz ibiltaria" esan nahi duena.

lantana: epiteto latindarra, infloreszentzia Lantana generoaren antzekoa dela iradokitzen baitu.

Kanpo estekak

• Datuak: Q158508
• Multimedia: Viburnum lantana / Q158508
• Espezieak: Viburnum lantana

Artikulu hau biologiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.