Edukira joan

Martigues

Wikipedia, Entziklopedia askea
Martigues
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaRodanoren Ahoak
AlkateaGaby Charroux
Izen ofizialaMartigues
Posta kodea13500 eta 13117
Geografia
Koordenatuak43°24′19″N 5°02′51″E / 43.4053°N 5.0475°E / 43.4053; 5.0475
Mapa
Azalera71,44 km²
Altitudea1 m, 0 m, 187 m eta 52 m
MugakideakPort-de-Bouc, Saint-Mitre-les-Remparts, Châteauneuf-les-Martigues, Sausset-les-Pins eta Berre-l'Étang
Demografia
Biztanleria48.298 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 25.571 (%52,4) (%47,6) 23.248 alt_right
Dentsitatea676 bizt/km²
Matrikula13
ville-martigues.fr

Martigues (frantsesez eta ofizialki: Martigues) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 48.298 biztanle zituen 71,4 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Port-de-Bouc, Saint-Mitre-les-Remparts, Châteauneuf-les-Martigues, Sausset-les-Pins eta Berre-l'Étang.

Mapa
Martigues eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MartiguesMartigues
Població amb 16968 habitants (2000)Port-de-Bouc (6,0 km)
Població amb 15832 habitants (2000)Fos-sur-Mer (9,6 km)
Població amb 6342 habitants (2000)Carry-le-Rouet (11,6 km)
Població amb 13805 habitants (2000)Berre-l'Étang (11,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 15 °C-koa da, 0,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 577 mm-koa da, urtarrilean 5,9 euri-egun eta uztailean 1,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Istres udalerrian dago, 16,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 572,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 44,3 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,6 °C-koa da, 1956ko otsailaren 10an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea010.00020.00030.00040.00050.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 23.248 gizon, 25.571 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.21
 
95+
 
0.51
0.62
 
90-94
 
1.15
1.67
 
85-89
 
2.60
2.43
 
80-84
 
3.75
4.46
 
75-79
 
4.60
5.42
 
70-74
 
5.98
5.20
 
65-69
 
5.92
6.17
 
60-64
 
6.28
7.40
 
55-59
 
6.82
7.13
 
50-54
 
6.40
6.03
 
45-49
 
6.38
6.26
 
40-44
 
6.17
5.94
 
35-39
 
6.56
5.38
 
30-34
 
5.38
5.28
 
25-29
 
4.71
5.23
 
20-24
 
4.30
5.98
 
15-19
 
5.46
6.83
 
10-14
 
5.58
6.54
 
5-9
 
6.04
5.80
 
0-4
 
5.39
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Martigues udalerrian 47.445 biztanle zeuden eta 22.819 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,08 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

47.445biztanle
22.819elkarbizitza-unitate
2,08lagun elkarbizitza-unitateko
13.342familia
Udalerria
% 21
% 24
% 13
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 13.342 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (5.441). Guraso bakarreko 3.088 familietatik 2.567etan ama zen guraso bakarra. 6.429 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 3.093k seme-alaba bakarra zuten etxean, 2.682k bi, eta 1.138k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 4.814 bikoteetatik 587tan (% 12,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

5.441
4.814
3.088
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean6.429
Seme-alaba bat3.093
Bi seme-alaba2.682
Hiru seme-alaba773
Lau edo gehiago365

15 urte edo gehiago zituzten 40.095 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 44,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 63,8). 80 urte edo gehiagoko 3.410 biztanleetatik 3.057 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 353 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 18
40-54% 18
55-64% 30
65-79% 32
80 +% 44
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 60
40-54% 64
55-64% 62
65-79% 63
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,0 izatezko bikotean eta % 5,1 PACS bidez lotuta). % 28,6 ezkongabeak ziren, % 7,7 alargunak eta % 9,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 39,6
Ezkongabea% 28,6
Izatezko bikotean% 10,0
Dibortziatuta% 9,0
Alarguna% 7,7
PACS bidez lotuta% 5,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,5), enplegatuak (% 17,9), erdi-mailako lanbideak (% 16,3), eskulangileak (% 14,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,5) Rodanoren Ahoak departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) gainetik dago. 43 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[9]

Udalerria
% 9
% 16
% 18
% 14
% 32
Rodanoren Ahoak
% 14
% 16
% 16
% 11
% 29
% 8
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 26.260 etxebizitza zeuden. Horietatik 22.810 egoitza nagusi ziren, 1.673 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.777 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (16.210), etxeak baino gehiago (9.709). Egoitza nagusietatik 10.689 beren jabearen bizilekuak ziren, 11.649 alokairuan zeuden, 6.403 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 472 doan lagata.[10]

26.260etxebizitza
22.810egoitza nagusi
9.709etxe
16.210apartamentu

Etxebizitza multzoa

22.810
Egoitza nagusia (22.810)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.673)Hutsik (1.777)

Etxe mota

9.709
16.210
Etxea (9.709)Apartamentua (16.210)

Jabetza egoera

10.689
11.649
6.403
Jabeak (10.689)Alokairuan (11.649)HLM (6.403)Doan lagata (472)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (7.790).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik763
1919-19451.024
1946-19706.228
1971-19907.790
1991-20052.681
2006-20204.009

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (6.971). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (11.155 etxebizitzatan). 12.973 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 11.323 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 7.996tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1.129
2 gela3.609
3 gela6.371
4 gela6.971
5 gela edo gehiago4.731

Berogailu mota

7.735
11.155
1.850
Gas sarea (7.735)Fuel-olioa (1.346)Elektrizitatea (11.155)Gas botila (725)Bestelakoak (1.850)

Aparkalekua eta ibilgailuak

12.973aparkalekua
11.323ibilgailu 1
7.996ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 28.964 biztanleetatik 21.326 aktibo ziren (% 73,6), horietako 18.751 lanean (% 64,7) eta 2.575 langabezian (aktiboen % 12,1).

28.96415-64 urteko biztanle
% 73,6aktibo
% 64,7lanean
% 12,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,6
25-54 urte% 87,6
55-64 urte% 60,9
Gizonak% 78,0
Emakumeak% 69,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,6
BEPC, brebeta% 19,4
CAP-BEP% 14,8
Batxilergoa% 12,9
Goi-mailako +2% 7,0
Goi-mailako +3/4% 7,3
Goi-mailako +5% 4,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

7.639 ez-aktibotik 2.595 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 34,0), 1.598 erretiraturik zeuden (% 20,9) eta 3.446 bestelako ez-aktibo ziren (% 45,1).

Ez-aktiboak

% 34
% 21
% 45
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 14
% 29
% 30
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 20.770 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 18.751 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

20.770enplegu udalerrian
% 89,0soldatapeko
% 11,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.120 eurokoa zen, eta biztanleen % 20 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.120 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.610 €
% 20,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 20,3

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 30.109 ziren, horien artean 21.172 aktiboak ziren eta 8.937 inaktiboak ziren. 21.172 pertsona aktiboetatik 18.237 lanean zeuden (10.003 gizon eta 8.234 emakume) eta 2.935 langabezian zeuden (1.258 gizon eta 1.677 emakume). 8.937 pertsona inaktiboetatik 2.572 erretiraturik zeuden, 2.736 ikasten zeuden eta 3.629 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[11]

Diru sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an Martigues udalerrian 20.095 unitate fiskal zeuden, 46.344,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.546 euro zen.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2.500 komertzioetatik, 22 erauzte enpresak ziren, 46 janari enpresak ziren, 2 coque eta refinazio enpresak ziren, 5 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 5 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 112 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 257 eraikuntza enpresak ziren, 556 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 117 garraio enpresak ziren, 208 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 39 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 86 finantziazio enpresak ziren, 121 higiezinen enpresak ziren, 320 zerbitzu enpresak ziren, 431 administrazio publikoko enpresak ziren eta 173 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[13]

2009an zeuden norbanakoentzako 653 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 5 posta bulegoak, 22 banku bulegoak, 2 funerariak, 64 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 6 ibilgailuen alokairu bulegoak, 6 autoeskolak, 74 igeltseroak, 27 margolariak, 28 zurginak, 39 iturginak, 39 argiketariak, 7 eraikuntza enpresak, 67 ile apaindegiak, 6 albaitariak, 30 aldi baterako lan enpresak, 156 jatetxeak, 35 higiezinen agentziak, 12 tintoreriak eta 19 apaindegiak.[14]

2009an zeuden 238 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 4 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 4 120 m2 baino gehiagoko dendak, 17 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 38 okindegiak, 14 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 8 arraindegiak, 13 liburu dendak, 59 arropa dendak, 12 etxerako tresna dendak, 11 zapata-dendak, 3 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 12 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 7 drogeria, 8 lurrin-dendak, 10 bitxi-dendak eta 10 lore-dendak ziren.[15]

2000. urtean Martigues udalerrian 71 nekazaritza-ustiategi zeuden, 391 hektarea erabiltzen.[16]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 4 osasun-zentro, 16 botika eta 4 anbulantzia zegoen.

2009an 13 haur-eskola eta 18 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Martigues udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 5 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.859 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.226 eta lizeo teknologikoetan 417.

Martigues udalerrian 2 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik1 formakuntza teknikoko zentroa eta 1 osasun-formakuntzakozentroa.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1920ko irailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Istres », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  12. ↑ Revenus fiscaux des ménages en 2008
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  16. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Martigues&oldid=11339851"(e)tik eskuratuta