Olinpia Epirokoa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Olinpia Epirokoa
Roman - Medallion with Olympias - Walters 592 - Obverse.jpg
erregeorde

Bizitza
Jaiotza Passaron (en) Itzuli, K. a. 375
Herrialdea  Mazedonia
Heriotza Pidna, K. a. 316 (58/59 urte)
Heriotza modua gizahilketa
suizidioa: Harrikatzea
Familia
Aita Neoptolemus I of Epirus
Ezkontidea(k) Filipo II.a Mazedoniakoa  (K. a. 358, K. a. 357 -
Seme-alabak
Anai-arrebak
Jarduerak
Jarduerak politikaria

Olinpia (antzinako grezieraz: Ὀλυμπιάς, olympiás ahoskatua; c.K.a. 375- K.a. 315) Filipo II.a Mazedoniakoaren emazte nagusia eta Alexandro Handiaren ama izan zen. Bere aita Neoptolemo Ia zen, Epiroko lurraldeko Molosiako erregea, gaur egungo Greziaren ipar-mendebaldean.

Ez dira bere bizitzari buruzko idatzi asko gordetzen, horregatik historiagileek eskuetan izan dituzten informazio eta zati gutxiekin atera behar izan dituzte berari buruzko datuak. Hala ere, badago berari buruz, bere etsaiek, batez ere Kasandrok, zabaldutako legenda bat. Dena den, Olimpiak bere garaiko beste errege batzuek bezala etsai posibleak ezabatzeko politika bat bideratu zuen

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere ezkongabeko izena Polixena zen, Akilesen hilobian sakrifikatutako Priamoren alaba gaztearen omenez. Filiporekin ezkondu zenean Myrtale izena hartu zuen, kultu misterikoan hastapen bezala[1]; eta azkenean Olinpia izena jarri zuen Filipok Joko Olinpikoak irabaztearen omenez, gertakizun hau bere seme Alejandro jaio zenean jazo baitzen[2]. Hainbat urteren buruan berriz ere izenez aldatu zen, Estratonize deituz, K.a. 317an Euridizeren (Mazedoniako Kasandroren ondorengoen aliatua zena) kontra bere iloba Alejandro IVa defendatzeko lortutako garaipenaren omenez.

Familia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Olinpiak bi seme-alaba izan zituen Filiporekin: Alexandro K.a. 356an eta Mazedoniako Kleopatra K.a. 353an. Bere seme-alabak gorteko beste haurrekin batera izan ziren heziak: Karono eta Arriedo (Filipok beste emakume batzuekin izandako semeak), Amintas (Filiporen biloba), Europe (Filiporen azken emaztearen alabak) eta Kleopatra (Ataloren biloba).

Ziurrenik Alejandro oso txikia zen Olinpiak Filipo ez zela bere aita kontatu zionean. Gerora emandako gertakizunek erakusten dute Alejandrok, edozein izanik ere bere jaiotzari buruz zeukan ikuspuntua, jaiotza naturaz gaindiko zerbait bezala ikusten zuela.

Garai horietan eguneroko bizitzak ez zeukan intimitate handirik; horregatik esanguratsua da, Olinpiak kontatutakoaz gain, inork ez zekiela deus bere maitaleari buruz. Filipo II.ak K.a. 337an gaitzetsi zuen; hala erregina izatetik soilik Alejandroren ama izatera pasa zen. Bolondreski Epiron, bere jaioterrian, errefuxiatu zuen bere burua. Mazedoniara soilik Filipo hiltzean itzuli zen, hurrengo urtean, K.a. 336an.

Intrigak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Plutarkoren arabera Olinpiak traziar kultu primitiboaren suge etxekotuak izan zituen bere inguruan[3]; horregatik, izan daiteke bere buruari eragindako haluzinazioak izatea. Plutarkok deskribatzen du nola, ezkontza burutzearen aurreko gauean, Olinpiak tximista bat bere sabelaren gainera jausten zela eta su handi bat pizten zuela amestu zuela. Ezkontzaren ostean, Filipok ere amestu zuen nola lehoi baten irudia zuen zigilu bat jartzen zuen bere emaztearen sabelaren gainean. Aristandroren interpretazioa izan zen Olinpia bere semeaz haurdun zegoela, Alexandroren nortasuna lehoi batena bezalakoa zelako[4].

Olinpia Filipo II.aren heriotzaren erruduna izateaz susmagarri nagusienetakoa da; alde batetik Filipok gaitzetsi zuelako, eta bestetik Filipo Kleopatra Euridizerekin ezkondu zelako, eta ezkontza berri honek seme berri bat izaten bazuen, horrek Alexandroren erreinua zalantzan jar zezakeelako. Momentu honetatik aurrera Olinpiaren bizitza intriga politiko eta erailketaz betea agertzen da. Hasteko Filiporen azken emazte legitimoa erailtzeko agintzen du, hau bere seme Alejandrok sarritan aurpegiratu zion. Ekintza hauez gain, antza momentu hau izan zen bere bizitzako hoberena, Mazedoniako erregina izan baitzen inoren eragozpenik gabe. Baina etsai garrantzitsu bat zeukan: Kasandro, Olinpia suntsitzea lortu zuena.

Olinpiak Euridize II.a eta Filipo Arrideo (Mazedoniako erregea Alexandro Handiaren heriotza ostean) erailtzea agindu zuenean, Kasandrok herriaren zati bat bere kontra altxarazi zuen, eta azkenean Olinpia exekutatzea agindu zuen.

Hala ere, Kasandrok ez zuen kontuan hartu Mazedoniako soldaduen oposizioa. Hauei Olinpia exekutatzea agindu zienean, hauek muzin egin zioten, sekulan ez zutela bere buruzagia izan zen Alejandroren ama erailko. Porrot honen ostean, Kasandro Alejandrori buruz gaizki esaka hasi zen, eremua irabazten joatearren. Baina, mazedoniarrak ez zetozen jarrera honekin bat eta emandako laguntza ukatu zioten Kasandrori, Alejandro Handiaren oroitzapena biziegia zegoen oraindik.

Orduan Kasandrok trama oso bat garatu zuen: Euridizeren ahaideengana jo zuen, Olinpiaren kontra zeudenak (Olinpiak Euridize erailarazi zuelako). Hala, familiaren laguntzaz Kasandrok Olinpia erailtzea lortu zuen K.a. 315ean[5].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. «Review of Elizabeth Carney's Olympias, Mother of Alexander the Great by Michael D. Dixon». classicaljournal.org. Consultado el 16 de junio de 2014.
  2. Heckel, 2006, p. 181
  3. "The nonsense about the snakes" is from Plutarch's Life of Alexander (2.6), according to Robin Lane Fox, Alexander the Great 1973:26 and note p. 504; Fox suggests that the snake-handling was the stuprum referred to by Justin9.5.9.
  4. Plutarco, Alejandro, 2.2–2.3.
  5. «Copia archivada». Archivado desde el original el 16 de septiembre de 2008. Consultado el 30 de septiembre de 2014.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Chirinos, Juan Carlos (2005). La reina de los cuatro nombres: Olimpia, Madre de Alejandro Magno. Madrid: Oberon.