Orbeil (Puy-de-Dôme)

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 448 gizon, 449 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Orbeil
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua	Puy-de-Dôme
Izen ofiziala	Orbeil
Posta kodea	63500
Geografia
Koordenatuak	45°33′44″N 3°16′38″E / 45.5622°N 3.2772°E
Azalera	9,65 km²
Altitudea	359 m, 630 m eta 474 m
Mugakideak	Brenat, Aulhat-Flat, Issoire, Parentignat, Saint-Babel, Saint-Yvoine eta Yronde-et-Buron
Demografia
Biztanleria	883 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	92 bizt/km²
	orbeil.fr

Orbeil (frantsesez eta ofizialki: Orbeil) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 883 biztanle zituen 9,7 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Brenat, Aulhat-Flat, Issoire, Parentignat, Saint-Babel, Saint-Yvoine eta Yronde-et-Buron.

Mapa — Orbeil eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Orbeil

Flat (2,1 km)

Brenat (2,5 km)

Aulhat-Saint-Privat (2,8 km)

Issoire (3,1 km)

Parentignat (3,2 km)

Varennes-sur-Usson (3,9 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 800-1200 mm artekoa, urte osoan ondo banatuta)^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 16,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 694 mm-koa da, urtarrilean 0,8 euri-egun eta uztailean 6,3 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Issoire udalerrian dago, 3,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 610,7 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,6 °C-koa da, 2005ko urtarrilaren 30an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	8	−7	11	2	3	1	5	1	4	−3	4	9	4	8	−1	3	−2	−1
Jaiotzak	11	5	13	8	7	7	12	8	9	6	9	12	14	13	8	8	8	7
Heriotzak	3	12	2	6	4	6	7	7	5	9	5	3	10	5	9	5	10	8

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Orbeil udalerrian 868 biztanle zeuden eta 375 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 41,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).^[9]

868biztanle

375elkarbizitza-unitate

2,31lagun elkarbizitza-unitateko

282familia

Udalerria

% 30

% 41

% 25

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 282 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (154). Guraso bakarreko 15 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 154 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 51k seme-alaba bakarra zuten etxean, 67k bi, eta 10k hiru edo gehiago.^[9]

154

113

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean154

Seme-alaba bat51

Bi seme-alaba67

Hiru seme-alaba5

Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 719 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 86,8).^[9]

Bakarrik bizi da

15-24% 6

25-39% 6

40-54% 10

55-64% 10

65-79% 17

80 +% 38

Bikotean bizi da

15-24% 8

25-39% 87

40-54% 84

55-64% 83

65-79% 80

80 +% 62

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 54,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,5 izatezko bikotean eta % 8,6 PACS bidez lotuta). % 17,0 ezkongabeak ziren, % 3,9 alargunak eta % 4,2 dibortziatuak.^[9]

Ezkonduta% 54,7

Ezkongabea% 17,0

Izatezko bikotean% 11,5

PACS bidez lotuta% 8,6

Dibortziatuta% 4,2

Alarguna% 3,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,7), erdi-mailako lanbideak (% 21,9), goi-mailako langileak (% 12,3), eskulangileak (% 10,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,7) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,3).^[9]

Udalerria

% 12

% 22

% 10

% 11

% 40

Puy-de-Dôme

% 11

% 15

% 13

% 32

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	113	% 30,1
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	154	% 41,1
Guraso bakarrekoak	15	% 4,0
Kide bakarrekoak	92	% 24,5
Bestelakoak	0	% 0,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	154	% 54,6
Seme-alabadun bikoteak	113	% 40,1
Guraso bakarrekoak	15	% 5,3
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	154	% 54,6
Seme-alaba bat	51	% 18,1
Bi seme-alaba	67	% 23,8
Hiru seme-alaba	5	% 1,8
Lau seme-alaba edo gehiago	5	% 1,8
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	393	% 54,7
Izatezko bikotean	83	% 11,5
PACS bidez lotuta	62	% 8,6
Ezkongabea	122	% 17,0
Alarguna	28	% 3,9
Dibortziatuta	30	% 4,2
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	5	% 1,3
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	15	% 4,0
Goi-mailako langileak	46	% 12,3
Erdi-mailako lanbideak	82	% 21,9
Enplegatuak	36	% 9,6
Eskulangileak	41	% 10,9
Erretiratuak	149	% 39,7
Bestelakoak	0	% 0,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 409 etxebizitza zeuden. Horietatik 373 egoitza nagusi ziren, 25 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (393), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 325 beren jabearen bizilekuak ziren, 41 alokairuan zeuden, 6 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.^[10]

409etxebizitza

373egoitza nagusi

393etxe

13apartamentu

Etxebizitza multzoa

373

Egoitza nagusia (373)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (25)Hutsik (11)

Etxe mota

393

Etxea (393)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

325

41

Jabeak (325)Alokairuan (41)HLM (6)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (147).^[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik44

1919-194513

1946-197030

1971-1990147

1991-200571

2006-202065

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (225). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (137 etxebizitzatan). 312 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 120 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 236tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela2

2 gela6

3 gela35

4 gela105

5 gela edo gehiago225

Berogailu mota

93

137

124

Gas sarea (3)Fuel-olioa (93)Elektrizitatea (137)Gas botila (15)Bestelakoak (124)

Aparkalekua eta ibilgailuak

312aparkalekua

120ibilgailu 1

236ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	373	% 91,2
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	25	% 6,1
Hutsik	11	% 2,7
Etxe mota
Etxeak	393	% 96,1
Apartamentuak	13	% 3,2
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	2	% 0,5
2 gela	6	% 1,6
3 gela	35	% 9,4
4 gela	105	% 28,2
5 gela edo gehiago	225	% 60,3
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	44	% 11,8
1919-1945	13	% 3,5
1946-1970	30	% 8,0
1971-1990	147	% 39,4
1991-2005	71	% 19,0
2006-2020	65	% 17,4
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	325	% 87,1
Alokairuan	41	% 11,0
HLM	6	% 1,6
Doan lagata	7	% 1,9
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	3	% 0,8
Fuel-olioa	93	% 24,9
Elektrizitatea	137	% 36,7
Gas botila	15	% 4,0
Bestelakoak	124	% 33,2
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	312	% 83,6
Ibilgailu bat	120	% 32,2
Bi ibilgailu edo gehiago	236	% 63,3
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 507 biztanleetatik 416 aktibo ziren (% 82,1), horietako 399 lanean (% 78,7) eta 17 langabezian (aktiboen % 4,1).

50715-64 urteko biztanle

% 82,1aktibo

% 78,7lanean

% 4,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 32,4

25-54 urte% 96,8

55-64 urte% 73,6

Gizonak% 82,1

Emakumeak% 81,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 4,5

BEPC, brebeta% 25,0

CAP-BEP% 4,8

Batxilergoa% 5,6

Goi-mailako +2% 1,3

Goi-mailako +3/4% 0,0

Goi-mailako +5% 3,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 4,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

91 ez-aktibotik 46 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 50,5), 25 erretiraturik zeuden (% 27,5) eta 20 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,0).

Ez-aktiboak

% 51

% 27

% 22

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria^{[oh 3]}

% 9

% 19

% 37

% 18

% 16

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 85 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 399 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 4]}

85enplegu udalerrian

% 74,1soldatapeko

% 24,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.600 eurokoa zen.

28.600 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.040 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 21,0

18-29 urte% 21,2

30-39 urte% 14,2

40-49 urte% 14,2

50-64 urte% 12,3

65-74 urte% 9,0

75 urte eta gehiago% 8,5

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 6,3

Errentariak% 31,2

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 68,7

Pentsio/erretiroak% 30,0

Ondarea, bestelakoak% 11,9

Gizarte-prestazioak% 4,7

Zuzeneko zergak−% 15,3

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 61,8, ez-soldatapekoen errenta % 4,8, langabezia-sariak % 2,0.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.^[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 jatetxe.^[12]

2000. urtean Orbeil udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 350 hektarea erabiltzen.^[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 1997ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Issoire », fiche climatologique. .
↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

(Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
(Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
(Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Datuak: Q270370
Multimedia: Orbeil (Puy-de-Dôme) / Q270370

[6] Estazioko erregistroak 1997ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.

[10] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.

[14] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM63178001-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Issoire », fiche climatologique. .

[7] Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).

[menages-11] 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[15] Créations et stock d'établissements par commune en 2009

[16] Nombre d'équipements des services aux particuliers

[17] Exploitations agricoles

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]

[oh 4]

[11]

[12]

[13]